Ba mươi cây số

Chương 1: Ba mươi cây số

– Trạm Đồi Thông gọi Bông Gòn Hai. Độ cao của chị đang là hai mươi tám cây số bốn trăm. Tốc độ lên ổn định. Bên ngoài âm năm mươi sáu độ. Mời chị báo tình trạng khoang.

– Bông Gòn Hai nghe rõ. Áp suất khoang ổn định, ô-xy chín mươi tám phần trăm, pin chín mươi mốt. Bốn khách khỏe. Một khách đang khóc, anh Sử ạ, nhưng là khóc vì đẹp.

Ông Mông Văn Sử bật cười trước bàn điều khiển. Ba mươi năm làm khí tượng, mười năm làm trưởng ca ở trạm điều hành khinh khí cầu du lịch Đồi Thông, ông đã nghe câu đó không biết bao nhiêu lần. Cứ lên tới hai mươi tám cây số là có người khóc. Ở độ cao ấy bầu trời đã chuyển từ xanh sang đen thẫm, mặt đất cong lại thành một đường vòng cung, và đường chân trời phủ một dải sáng xanh mỏng như một nét bút. Người ta nhìn thấy cả cao nguyên Mộc Lan, cả dãy núi Tây Lĩnh, cả con sông Nậm Hoa uốn khúc như sợi chỉ bạc, nhỏ tới mức có thể che bằng một ngón tay.

Năm 2063, đi khinh khí cầu lên tầng bình lưu không còn là chuyện của người giàu. Một khoang kín treo dưới quả bóng khí khổng lồ to bằng một sân vận động, kéo lên chậm rãi trong hai tiếng, lơ lửng ở độ cao ba mươi cây số hai tiếng nữa, rồi hạ xuống. Hạ xuống bằng cách xả bớt khí trong bóng, tới độ cao chừng mười cây số thì cắt bóng, bung dù cánh, phi công lái chiếc dù như lái một con diều khổng lồ, đáp xuống bãi định sẵn. Mọi thứ được máy tính tính trước, dựa trên định vị vệ tinh và bản đồ gió từng tầng do trạm gửi lên mỗi mười lăm phút. Phi công chỉ cầm lái ở mười phút cuối.

Buổi sáng hôm ấy, bản tin thời tiết vũ trụ báo có một đợt bão từ nhẹ, do mặt trời phun một đám khí từ ba ngày trước. Bão từ nhẹ thì định vị có thể sai lệch vài chục mét, vô tuyến có thể rè đôi chút. Không đủ để hủy chuyến. Ông Sử đã ký lệnh bay lúc năm giờ sáng.

Khoang Bông Gòn Hai có năm ghế. Ghế lái là của Cầm Thị Ơn, ba mươi hai tuổi, người bản Nà Lừa dưới chân đèo, sáu năm lái khinh khí cầu, hơn hai trăm chuyến. Bốn ghế khách hôm nay là một cặp vợ chồng trẻ đi tuần trăng mật, một cô giáo dạy địa lý ở thị trấn, và ông Vi Đắc Lộc.

Ông Lộc bảy mươi tư tuổi, là người già nhất từng đặt vé chuyến này. Lúc làm thủ tục, nhân viên trạm phải gọi bác sĩ xuống khám lại huyết áp cho ông hai lần. Ông ngồi im cho người ta đo, rồi rút trong túi áo ra một cái sáo diều bằng tre, to bằng bàn tay, cái loại sáo người ta buộc dưới thân diều cho gió thổi vào kêu u u.

– Cái này mang lên được không cháu? – ông hỏi cô nhân viên.

Cô nhân viên cầm cái sáo lên, xoay xoay. Hai ống tre nhỏ ghép với một ống to, miệng sáo khoét chéo, nan tre gọt nhẵn, ngoài phết một lớp sơn ta đen bóng.

– Bác mang lên làm gì ạ?

– Bà nhà tôi dặn – ông Lộc nói. – Bà bảo ông làm sáo diều năm chục năm, diều của ông bay cao nhất cũng chỉ được ba trăm mét. Lên trời thì mang theo một cái, cho nó biết trời cao cỡ nào.

Cô nhân viên cân cái sáo, ghi vào phiếu: một vật dụng cá nhân, tre, bốn mươi hai gam. Ông Lộc cất sáo vào túi áo trong, cài cúc lại.

Ơn nghe chuyện ấy từ cô nhân viên lúc ngồi uống cà phê trước giờ bay. Cô biết tên ông Lộc. Ở cao nguyên Mộc Lan, ai thả diều cũng biết tên ông. Diều sáo của ông có tiếng khắp các bản, mỗi bãi thả diều một bộ sáo riêng. Ông tự tay khoét từng ống, tự tay lên dây từng bộ, bãi này ba nốt cao, bãi kia hai nốt trầm, nghe tiếng sáo là biết diều của bãi nào. Hồi nhỏ cô từng chăn trâu ở bãi Cỏ May, nằm ngửa trên cỏ nghe sáo diều của ông kêu u u trên đầu cả buổi chiều. Ba nốt, một trầm hai cao. Cô vẫn nhớ.

Bây giờ, ở độ cao hai mươi tám cây số bốn trăm, cô nhìn qua vai, thấy ông Lộc ngồi sát ô kính tròn, tay áp lên ngực áo, chỗ có cái sáo. Ông không khóc. Người khóc là cô vợ trẻ trong cặp tuần trăng mật. Ông Lộc chỉ ngồi đó, nhìn xuống, miệng lẩm bẩm gì đó mà Ơn không nghe rõ.

– Bông Gòn Hai, đã lên tới độ cao bay bằng ba mươi cây số. Chúc mừng chị và các khách.

– Cảm ơn anh Sử.

Hai tiếng tiếp theo trôi qua như một giấc mơ. Mặt trời trên cao chói lóa mà bầu trời đen thẳm. Khách thay nhau đứng bên ô kính, chụp ảnh, im lặng, rồi lại chụp ảnh. Ơn mời mỗi người một ly trà gừng nóng từ bình giữ nhiệt. Cô giáo địa lý chỉ cho cặp vợ chồng trẻ đâu là dãy núi nào, đâu là hồ thủy điện, đâu là mây dông đang hình thành trên vùng trũng phía nam.

Giữa chừng, Ơn rời ghế lái, lách người qua lối đi hẹp, ngồi xổm xuống bên ghế ông Lộc.

– Bác ơi, cháu là con bé chăn trâu ở bãi Cỏ May – cô nói. – Hồi nhỏ cháu nằm nghe sáo diều của bác cả buổi chiều. Ba nốt, một trầm hai cao.

Ông Lộc quay sang nhìn cô. Đôi mắt ông đục, mí mắt sụp, nhưng ánh nhìn vẫn sắc.

– Cháu nhớ cả nốt à?

– Dạ nhớ. Mẹ cháu bảo con bé này lạ, nghe sáo diều mà biết diều nhà ai.

– Bà nhà tôi cũng thế – ông Lộc nói. – Tôi khoét sáo, bà thử. Bà ngồi ngoài hiên, tôi thổi một hơi, bà bảo được hay chưa được. Năm chục năm bà chưa nghe sai một lần. Bà mất mùa xuân năm ngoái. Từ đó tôi lên dây sáo cứ lệch, phải nhờ thằng cháu ngồi nghe hộ, mà nó thì điếc nhạc.

Ông cười, một tiếng cười ngắn. Rồi ông quay lại nhìn xuống cao nguyên Mộc Lan nhỏ xíu dưới chân, tay vẫn đặt trên ngực áo.

– Từ trên này nhìn xuống, chẳng thấy bãi nào ra bãi nào – ông nói. – Đứng dưới đất thì chỉ cần nghe là biết.

Ơn đứng dậy về ghế lái. Câu nói ấy cô không để ý lắm. Mãi về sau cô mới nhớ lại.

Ở phút thứ một trăm mười của chặng bay bằng, màn hình định vị nhấp nháy.

Vị trí của khoang nhảy từ điểm này sang điểm khác, cách nhau ba cây số, rồi nhảy về, rồi nhảy sang một điểm khác nữa. Đường truyền vô tuyến rè lên, tiếng của ông Sử bị cắt từng quãng.

– Bông Gòn Hai... bão từ mạnh lên... cấp... chuẩn bị...

Rồi im. Màn hình định vị hiện một dòng chữ đỏ: Mất tín hiệu vệ tinh. Màn hình vô tuyến hiện một dòng chữ đỏ khác: Không bắt được trạm.

Ơn nhìn qua ô kính. Phía xa, ở rìa trái đất, nơi đường chân trời cong lại, có một dải sáng màu xanh lục mờ mờ đang uốn lượn như tấm lụa. Cực quang. Ở vĩ độ này, cả đời cô chưa từng nghe ai kể là thấy được cực quang.

Đằng sau cô, cô vợ trẻ reo lên vì đẹp. Không ai trong khoang biết rằng cái tấm lụa xanh đẹp đẽ kia vừa cắt đứt sợi dây duy nhất nối họ với mặt đất.

— Hết chương 1 —