Bốn trăm nghìn một tập

Chương 1: Bốn trăm nghìn một tập

Chữ "về" phải nấc. Không phải khóc, không phải nghẹn. Nấc. Một tiếng ngắn, bật từ dưới cổ họng lên, gãy đôi chữ ra, rồi chữ "nữa đâu" phía sau phải bình thản như người ta nói chuyện thời tiết.

Tôi làm câu ấy ba mươi hai lần vào một buổi chiều tháng Ba năm ngoái, trong phòng thu số hai của một công ty hậu kỳ trên đường Trần Thái Tông. Anh Khuyến, kỹ sư âm thanh, ngồi sau tấm kính, tay chống cằm, lần thứ ba mươi hai thì giơ ngón cái lên. Trên màn hình trước mặt tôi, cô diễn viên Bạch Lan đứng giữa sân ga, áo khoác len màu kem, nước mắt chảy một dòng xuống cằm, môi mấp máy câu thoại mà khi quay cô nói bằng giọng Quảng: "Em không dề nữa mô."

Từ tập một tới tập bốn mươi tám, mọi câu cô ấy nói trên màn hình đều là giọng tôi.

Tôi tên Phương Nhi, ba mươi mốt tuổi, làm lồng tiếng chín năm. Hồi học sân khấu điện ảnh, tôi muốn làm diễn viên. Thầy tôi nói thẳng một câu, nhẹ nhàng mà như dao: giọng em đẹp hơn mặt em. Tôi khóc một đêm, rồi sáng hôm sau đi thử giọng cho một bộ phim hoạt hình. Từ đó tới giờ, tôi là con mèo, là bà mẹ chồng, là cô gái Hàn Quốc, là nữ sát thủ, là đứa bé sáu tuổi. Bốn trăm nghìn một tập phim truyền hình. Phim hoạt hình thì tính theo câu.

Phim "Mùa sen ngoài ga" là bộ đầu tiên tôi lồng cho một diễn viên Việt Nam nói tiếng Việt. Nhà sản xuất, chị Tố, giải thích với tôi trong buổi gặp đầu: Bạch Lan đẹp, diễn bằng mắt rất được, nhưng cô ấy người Duy Xuyên, giọng Quảng đặc, mà nhân vật là cô giáo Hà Nội gốc. Thử cho cô ấy tập giọng Bắc ba tháng, không được. Lồng tiếng thì nhanh hơn.

– Em ký thêm cái này nhé. – chị Tố đẩy sang một tờ giấy. – Cam kết bảo mật. Không nói với ai là em lồng cho Lan. Không đăng gì lên mạng. Phim này mà người ta biết diễn viên chính bị lồng tiếng là mất điểm.

Tôi ký. Tôi đã ký những tờ như thế nhiều lần. Người lồng tiếng giống người khâu lót áo: áo đẹp là nhờ lót, nhưng không ai lật áo ra khen lót.

"Mùa sen ngoài ga" chiếu lúc tám giờ tối trên kênh truyền hình lớn nhất. Tới tập hai mươi thì cả nước khóc. Câu "Em không về nữa đâu" ở cuối tập bốn mươi thành câu người ta nhại nhau trong các đoạn phim ngắn, có hàng trăm nghìn người làm lại, đứng ở sân ga, ở bến xe, ở cổng chợ, nấc đúng một tiếng ở chữ "về". Tôi ngồi xem những đoạn phim ấy trên điện thoại, buổi tối, trên chiếc xe buýt từ Cầu Giấy về Long Biên. Có đoạn của một bà cụ, có đoạn của một cậu học sinh. Họ nấc ở chữ "về". Cái nấc mà tôi làm ra ở lần thứ ba mươi hai.

Cái khó nhất của bộ phim không phải là cái nấc. Cái khó nhất là cái miệng của Bạch Lan. Khi quay, cô nói giọng Quảng, nên môi cô mở và khép theo kiểu Quảng. Cô nói "mô" thì môi chụm tròn lại, còn tôi phải nói "đâu" khớp vào đúng cái môi chụm ấy. Cô nói "răng" thì miệng bè ra, tôi phải nói "sao" cho người xem không thấy lệch. Tuần đầu tiên, anh Khuyến bắt tôi làm lại gần như mọi câu. Tuần thứ hai, tôi tìm ra mẹo: tôi nhìn môi cô, không nhìn chữ trong kịch bản. Chữ "đâu" của tôi trong phim ấy kết thúc bằng một cái chụm môi rất nhẹ, thừa ra so với giọng Hà Nội thật. Không ai nghe ra. Chỉ có anh Khuyến, một lần nghe lại, cười bảo tôi đang nói tiếng Hà Nội bằng miệng người Quảng.

Tôi chưa từng gặp Bạch Lan. Chúng tôi làm việc lệch nhau: cô ấy quay xong, tôi mới vào phòng thu. Tôi chỉ biết cô qua màn hình: một cô gái hai mươi sáu tuổi, mắt to, hay cắn môi dưới trước khi nói, và luôn mặc một cái áo len cổ lọ dù trời Hà Nội đã sang hè.

Hai năm trước mẹ tôi mất ở quê Phú Thọ. Tôi về được ba ngày rồi phải lên, vì đang dở một bộ phim hoạt hình năm mươi hai tập, hãng không chờ ai. Chồng tôi chạy xe ôm công nghệ. Chúng tôi trả góp căn hộ bốn mươi hai mét vuông ở Long Biên, còn mười một năm. Tháng trước, chị Tố gọi báo phần hai của phim sẽ quay vào mùa thu, ba mươi tập, chị muốn tôi giữ lịch và chị sẽ tăng lên sáu trăm nghìn một tập. Tôi ngồi tính trên lưng tờ hóa đơn tiền điện: đủ trả góp bảy tháng.

Tháng Mười, "Mùa sen ngoài ga" được đề cử ở một lễ trao giải truyền hình. Bạch Lan được đề cử nữ diễn viên được yêu thích nhất. Lễ trao giải truyền hình trực tiếp, và ban tổ chức muốn mỗi diễn viên được đề cử diễn lại một câu thoại nổi tiếng nhất của mình ngay trên sân khấu.

Tôi biết chị Tố sẽ giải quyết chuyện đó thế nào. Và đúng thế, hai ngày trước lễ, anh Khuyến nhắn: chị Tố bảo anh cắt riêng câu "Em không về nữa đâu" ra một tệp, gửi cho bên âm thanh sân khấu. Lan sẽ nhép.

Mười một giờ đêm hôm ấy, điện thoại tôi rung. Một số lạ.

"Chị Nhi ơi, em xin lỗi nhắn chị giờ này. Em là Lan đây. Bạch Lan. Em xin số chị từ anh Khuyến, anh ấy không muốn cho, em năn nỉ mãi. Chị đừng trách anh ấy."

Tôi ngồi dậy trên giường. Chồng tôi trở mình bên cạnh.

"Em có chuyện muốn nhờ chị. Chị dạy em cái tiếng nấc ở chữ về được không chị?"

— Hết chương 1 —