Bà Huệ bán khô ở Hà Tiên

Chương 3: Bà Huệ bán khô ở Hà Tiên

Câu lạc bộ đờn ca tài tử ấy sinh hoạt mỗi chiều Chủ nhật ở nhà một ông giáo về hưu bên bờ sông Giang Thành. Tú đi xe khách từ Cần Thơ, năm tiếng rưỡi. Bà nội đòi đi theo, Tú không cho. Cô sợ nếu không phải, bà nội sẽ chịu không nổi.

Người phụ nữ trong đoạn phim tên là Huệ. Người ta gọi bà là bà Huệ bán khô, vì bà có một sạp khô cá ở chợ Hà Tiên, bán cá khoai, cá đù, mực một nắng. Bà sống một mình, chồng mất đã lâu, có một đứa con trai làm tàu cá. Không ai ở câu lạc bộ biết bà từng hát cải lương. Họ chỉ biết bà ca hay, mà ít chịu ca, mỗi tháng chừng một lần.

Chiều Chủ nhật đó, bà Huệ không ca. Bà ngồi ở góc hiên, rót nước trà cho mấy ông đờn. Tú bước lên bậc thang gỗ, đứng trước mặt bà. Cô không biết bắt đầu như thế nào. Cô lấy trong túi ra tấm ảnh chụp lại tấm ảnh trên bàn thờ nhà cô, cô Út mặc áo tuồng, đưa cho bà.

Bà Huệ cầm tấm ảnh. Bà nhìn nó, rồi nhìn Tú, rồi nhìn lại tấm ảnh. Tay bà run.

– Con là con ai?

– Dạ, con là cháu nội bà Bảy Lệ.

Bà Huệ đặt tấm ảnh xuống đùi, úp mặt vào hai bàn tay.

Mấy ông đờn lặng lẽ đứng dậy, đi ra sân sau hút thuốc. Bên dưới sàn nhà, nước sông Giang Thành vỗ vào chân cột, róc rách.

Bà Huệ kể. Chiếc ghe than đước chở bà xuống Cà Mau, rồi bà đi tiếp theo một chiếc ghe khác lên Rạch Giá, rồi tới Hà Tiên. Bà xin làm công cho một sạp khô ở chợ, đổi cách nói chuyện, không bao giờ ca trước mặt ai. Năm 1993, bà lấy một người thợ máy tàu cá hiền lành, có một đứa con trai. Bà nghe tin gánh Bông Sen tan. Bà nghe người ta nói ông Năm Sang bị nghi giết vợ.

– Bà có nghĩ tới chuyện về không bà?

– Có chớ con. – Bà Huệ ngẩng lên, mắt đỏ hoe. – Năm chín mấy, bà ra tới tận bến xe Rạch Giá rồi. Bà đứng đó cả buổi. Rồi bà nghĩ, bà về, ổng biết bà còn sống, ổng kiếm bà. Bà có chồng, có con rồi. Rồi bà nghĩ, ổng bị người ta nghi, ổng chịu, coi như ổng trả cái nợ mấy năm ổng đánh bà. Bà nghĩ vậy cho bà yên.

Bà ngừng lại.

– Mà không yên được con. Năm 2019 bà nghe tin ổng chết, không ai đi đám. Bà ngồi ngoài chợ bán khô mà bà khóc. Bà không biết bà khóc cho ổng hay khóc cho bà nữa.

– Còn chị Bảy?

Câu hỏi đó làm bà vỡ ra. Bà ôm mặt khóc, lần này thành tiếng.

– Bà không dám nghĩ tới chị Bảy. Bà nghĩ tới là bà chịu không nổi. Chị Bảy nuôi bà từ nhỏ. Bà không dám.

Tú lấy điện thoại, gọi video cho bà nội. Màn hình rung rung. Bà nội ngồi trên bộ ván ở nhà, đeo kính lão, nhìn vào điện thoại. Tú xoay màn hình về phía bà Huệ.

Hai bà già nhìn nhau qua một cái màn hình nhỏ bằng bàn tay. Ba mươi tám năm. Không ai nói được gì. Rồi bà nội Tú lên tiếng trước, giọng run nhưng rõ.

– Út. Mày còn ca được hông?

Ba tuần sau, Tú đưa bà Huệ về Cần Thơ. Tú đã tới công an phường nơi gánh Bông Sen diễn năm 1988, mang theo tờ xác nhận của bà Huệ và lời khai của bà Lam Tuyền. Hồ sơ người mất tích được khép lại. Cán bộ tiếp nhận nói sẽ có văn bản gửi gia đình ông Năm Sang, dù ông không còn ai để nhận, xác nhận rằng không có vụ án mạng nào từng xảy ra.

Chiều hôm ấy, nhà bà nội Tú chật người. Họ hàng, hàng xóm, mấy người mê cải lương cũ nghe tin kéo tới. Bà Lam Tuyền cũng tới, mang theo cây đàn kìm. Bà Huệ và bà Lam Tuyền ôm nhau ở bậc cửa rất lâu, không nói một chữ.

Gần tối, ông Ba Đờn cũng tới, đứa cháu chở bằng xe máy từ Sóc Trăng lên, ông ôm trong lòng một bó huệ trắng. Lần này bà Huệ ra tận cửa nhận hoa. Bà cúi đầu thật thấp, nói cảm ơn chú Ba, y như ba mươi tám năm trước.

Rồi người ta dọn chỗ giữa nhà. Bà Lam Tuyền ôm đàn. Bà Huệ ngồi trên bộ ván, cạnh bà nội Tú. Bà ca lại bài vọng cổ về con đò cuối bãi, cái bài bà ca trong đoạn phim ở Hà Tiên.

Tú đứng ở góc nhà, cầm cái máy ghi âm của trung tâm, theo thói quen. Cô nghe giọng bà Huệ lên từ câu một, khàn, run, ngọt. Câu hai. Câu ba. Bà nội Tú ngồi cạnh em gái, mắt nhắm, môi mấp máy theo lời ca.

Tới câu sáu, Tú nín thở, chờ cái khoảng lặng nhỏ xíu ấy.

Bà Huệ đưa giọng lên, rồi rơi xuống chữ xề, liền một hơi, không ngắt. Không có cái nấc nào hết.

Bà nội Tú mở mắt ra, nhìn em gái. Rồi bà cười, nắm lấy tay bà Huệ, siết chặt.

— Hết —