Cái lồng tre

Chương 3: Cái lồng tre

Ông Tư Quẹo bán tạp hoá trên ghe, chạy dọc mấy con kênh từ Đầm Dơi xuống Ngọc Hiển, ba mươi năm nay. Ông là người nghe Năm Rô kể hết từ đầu tới cuối, ngồi trên mũi ghe, tay mân mê điếu thuốc chưa đốt, mắt nheo lại nhìn ra rừng đước bên kia kênh.

Nghe tới chỗ dĩa cơm bị mổ, ông Tư đặt điếu thuốc xuống.

– Năm. Hồi đó thằng Sáu có nuôi con chim gì hông?

Năm Rô sững người.

Có. Làm sao anh quên được. Một con nhồng, lông đen tuyền, mỏ vàng, hai cái mồng vàng sau mắt. Hiếu mua của người ta từ hồi nó còn non, bằng ba ký cua gạch. Hiếu thương con nhồng như thương con. Đi đâu cũng xách theo cái lồng tre, treo trên mui xuồng. Hiếu dạy nó nói "chào cô", "có khách", "ăn cơm chưa", nhưng con nhồng chỉ chịu học những câu Hiếu nói nhiều nhất. Mấy câu Hiếu hay gọi anh. Hồi đó, có lần con nhồng ngồi trong lồng kêu "Năm ơi, Năm à" làm anh chạy ra mấy lượt mà không thấy ai, Hiếu ôm bụng cười lăn trên sàn ghe.

Đêm Hiếu chết, Hiếu cũng mang theo cái lồng. Sáng ra người ta vớt được chiếc xuồng lật, không ai thấy cái lồng đâu. Người ta nghĩ nó chìm. Năm Rô đau khổ quá, chưa từng nghĩ lại tới con chim.

– Nhồng sống lâu lắm, con. – Ông Tư nói. – Hai chục năm có khi. Lồng tre mà lật thì cửa lồng sút ra, nó bay được. Rừng đước này trái cây, sâu bọ không thiếu. Nó sống được.

Năm Rô ngồi im, hai bàn tay đan chặt vào nhau.

Chiều hôm đó, anh lục trong nhà kho, dưới đống lưới cũ, tìm ra cái lồng tre thứ hai của Hiếu, cái lồng dự phòng, nan đã ngả màu, móc treo đã gỉ. Anh rửa sạch, bỏ vô một nắm cơm trộn chuối chín, thêm mấy con dế bắt ngoài ruộng. Rồi anh bơi xuồng ra rạch Ông Do, treo cái lồng lên một cành đước sát bờ, cửa lồng mở.

Anh ngồi trong xuồng, cách đó mấy thước. Chờ.

Mặt trời xuống. Rừng đước nhuộm màu cam rồi chuyển tím. Đàn cò trắng bay về tổ, kêu quác quác trên đầu. Mấy con cá thòi lòi nhảy tanh tách trên mặt bùn. Gió từ biển thổi vào, mặn chát.

– Năm ơi!

Năm Rô không quay đầu chạy. Anh ngồi yên, nhìn về phía tiếng gọi. Lần này anh nhìn lên cao, chứ không nhìn vào bóng tối dưới gốc cây.

Trên một nhánh đước khô, cao chừng ba thước, có một cái bóng đen nhỏ cỡ nắm tay. Nó nghiêng đầu, chớp chớp mắt, hai cái mồng vàng sau mắt sáng lên trong ánh chiều tà.

Năm Rô mở miệng. Giọng anh nghẹn lại. Anh thử lại lần nữa, lần này anh gọi theo cái cách Hiếu vẫn gọi con chim, cái cách anh nghe mỗi ngày suốt mấy năm trời mà tưởng đã quên.

– Bé Đen ơi. Về, Bé Đen. Về ăn cơm.

Con nhồng nghiêng đầu thêm một chút. Rồi nó vỗ cánh, sà xuống, đậu lên nóc lồng. Lông nó xơ xác, có chỗ trụi, mỏ đã mòn, không còn bóng mượt như hồi xưa. Nó nhìn anh, rồi nhìn vô nắm cơm trong lồng. Rồi nó chui vô.

Năm Rô với tay, nhẹ nhàng đóng cửa lồng lại.

Con nhồng không giãy. Nó mổ một miếng cơm, nuốt, rồi ngẩng lên nhìn anh qua mấy nan tre, cất giọng khàn khàn, kéo dài, lên giọng ở cuối câu y như người hỏi:

– Năm à?

Năm Rô ôm cái lồng vào lòng, ngồi giữa rạch Ông Do, khóc như một đứa con nít, cho tới khi trời tối hẳn và chị Mười phải cầm đèn pin bơi xuồng đi tìm.

Con nhồng sống với vợ chồng Năm Rô thêm bốn năm nữa. Nó không học thêm được câu nào mới. Nó chỉ nói đúng mấy câu cũ, mỗi ngày, vào lúc chạng vạng, khi Năm Rô đi biển về tới bến. Người trong xóm ban đầu còn sợ, sau quen. Có người bảo, chắc thằng Sáu nó gởi con chim ở lại giữ anh nó.

Năm Rô không cãi. Anh chỉ treo cái lồng ở mũi ghe, chỗ ngày xưa Hiếu vẫn treo. Mỗi bữa cơm, anh để dành cho nó một nắm, trộn chuối chín.

Còn rạch Ông Do thì người ta lại đi đặt lú như xưa. Chạng vạng, rừng đước im lặng, chỉ còn tiếng cò về tổ và tiếng nước ròng róc rách qua rễ cây.

— Hết —