Chân tường trổ muối

Chương 2: Chân tường trổ muối

Sáng thứ Ba trời đổ mưa. Thy với Kha tới trường sớm hơn bác lao công. Chú Bảy Tạo mở cổng cho, tay còn cầm ly cà phê, miệng cằn nhằn:

– Hai đứa bây làm chi mà như đi canh trộm vậy.

Phòng mười bốn mở ra, ẩm mùi vôi. Cái mic vẫn đứng giữa phòng, đèn đỏ trên bộ thu nhấp nháy, thẻ nhớ đầy một nửa. Thy đi tới gần thì khựng lại.

Cái bông mic, miếng mút đen bọc đầu mic cho khỏi tiếng gió, phủ một lớp hạt trắng li ti. Cô đưa ngón tay quẹt thử, đưa lên lưỡi.

Mặn.

Chú Bảy đứng ở cửa nhìn theo, ly cà phê nghiêng nghiêng.

– Muối đó hả? – chú nói. – Phòng này hồi trước sáng nào cũng vậy. Bàn ghế, bậu cửa, chỗ nào cũng lấm tấm. Lao công lau hoài không hết, rồi tới năm thứ ba, thứ tư gì đó thì bớt.

– Hồi đó chú có thấy gì không chú?

Chú Bảy uống một ngụm cà phê, nhìn ra cánh đồng.

– Có một bữa, chừng năm 2007, chú đi tuần khuya, rọi đèn pin qua cửa sổ phòng này. Chú thấy đốm lửa đỏ ở chân tường phía đông, như ai ngồi hút thuốc. Chú la lên, mở cửa vô thì không có ai. Mà cái mùi thuốc rê thì còn nguyên. – Chú nhún vai. – Chắc tụi nhỏ trốn vô hút rồi leo cửa sổ chạy. Hồi đó cửa sổ chưa có song.

Kha không nói gì. Nó gỡ thẻ nhớ, cắm vô máy tính xách tay ngay trên bàn giáo viên. Mười bốn tiếng ghi âm. Nó kéo biểu đồ sóng ra, cả dải gần như phẳng lì, chỉ có tiếng mưa và tiếng gió đập cửa sổ. Rồi tới khoảng hai giờ sáng, sóng nhô lên thành những cụm đều đặn.

Hai đứa đeo tai nghe.

Sạt. Im. Sạt.

– Một trăm ba mươi mốt. Một trăm ba mươi hai.

Ngoài kia cấm biển. Không một chiếc ghe. Không một cái bộ đàm nào bật.

Kha tháo tai nghe, đi một vòng quanh phòng như con thú bị nhốt. Rồi nó ngồi thụp xuống cạnh chân tường phía đông, chỗ lớp vôi bong ra thành từng mảng, bên dưới trổ ra những sợi trắng mịn như lông tơ. Nó lấy móng tay cạy một miếng, bỏ vô lòng bàn tay.

– Muối, – nó nói. – Trường xây trên ruộng muối. Đất ở dưới thấm muối mấy chục năm. Hơi nước bốc lên theo chân tường, mang muối theo, tới mặt tường thì khô lại thành tinh thể. Mấy anh xây dựng gọi là tường trổ muối. Tinh thể lớn lên thì nó nứt, nó tách lớp vôi, nó kêu.

Thy nhìn nó.

– Tường kêu được hả?

– Kêu được. Nhỏ thôi. Ban ngày ồn không ai nghe. Ban đêm, gió đổi, độ ẩm xuống, muối co lại hay nở ra, nó kêu sột soạt. Chú Bảy nghe hồi đó là tiếng này chứ không phải chuột. – Nó ngừng một chút. – Còn mấy hạt muối trên bông mic là gió lùa qua khe cửa thổi mấy mảnh vụn vô.

– Còn tiếng đếm?

Kha không trả lời.

Chiều hôm đó, Thy đem cái máy tính về nhà ngoại.

Ngoại năm nay tám mươi mốt, lưng còng như cái cần câu, nhưng tai thính hơn Thy. Ngoại ngồi trên bộ ván gõ ngoài hiên, nhai trầu, nhìn mưa giăng trên mấy luống hành. Trên vách sau lưng ngoại treo một cây trang gỗ, cái bàn cào muối cán dài, mặt gỗ mòn vẹt một bên vì bị kéo trên mặt ô không biết mấy chục năm. Cây trang của ông ngoại. Ông mất năm 2003, đúng giữa trưa tháng Sáu, gục trên bờ ô muối của mình. Năm sau, xã lấy cả cánh đồng muối phía đó để xây trường. Thy chưa từng gặp ông. Cô chỉ biết ông qua cây trang và tấm ảnh đen trắng trên bàn thờ, một người đàn ông gầy, đen nhẻm, cười hở cái răng khểnh.

– Ngoại nghe thử cái này coi ngoại.

Cô đeo tai nghe cho ngoại, bấm phát đoạn băng đêm qua. Ngoại nghe, mặt không đổi. Miếng trầu ngừng nhai. Ngoại nghe hết một đoạn, rồi giơ tay ra hiệu bấm lại. Lần thứ hai, ngoại nhắm mắt.

Ngoại tháo tai nghe, đặt lên đùi, vuốt cho thẳng sợi dây.

– Cái tiếng sạt đó là kéo trang. Kéo muối vô đống. Kéo một cái, nghỉ, kéo cái nữa. Người làm muối ai cũng kéo vậy.

– Còn người đếm?

Ngoại không trả lời liền. Ngoại nhổ bã trầu vô cái ống nhổ bằng lon sữa bò, lấy khăn lau miệng.

– Ổng đếm thúng. Hồi đó gánh muối từ ô lên kho, mỗi gánh hai thúng, tới chiều nộp cho hợp tác xã, phải đếm cho đúng số, thiếu một thúng là bị trừ công. Ổng đếm to, đếm cho bà nghe ở ô bên. – Ngoại im một hồi. – Ổng có tật đếm số lẻ thì kéo dài, số chẵn thì đếm gọn.

Thy bấm lại đoạn băng, áp tai nghe lên tai mình. Một trăm ba mươi mốt, kéo dài. Một trăm ba mươi hai, gọn lỏn.

Cô thấy lạnh dọc sống lưng, mặc dù ngoài hiên hầm hập hơi đất ướt.

– Ngoại ơi, ông đếm tới bao nhiêu thì nghỉ?

– Ô của ổng một ngày nắng tốt được hai trăm thúng. Đủ hai trăm thì ổng về. – Ngoại nhìn ra mưa. – Bữa ổng gục, người ta nói ổng mới gánh được trăm tám mươi mấy thúng.

— Hết chương 2 —