Giờ Ngọ

Chương 3: Giờ Ngọ

Trong lúc ấy, lái Ngoạn lách tới đứng sát bên cai chợ Sáng, ghé tai nói gì đó, tay áo hai người chạm vào nhau. Người khác không để ý. Bà Ấu thì nghe thấy một tiếng rất nhỏ, như có cái gì rơi vào túi áo vải. Một tiếng kêu trong, ngân rất khẽ, khi mẩu bạc chạm vào một mẩu bạc khác đã nằm sẵn trong túi.

Bà quay mặt về phía cai chợ.

– Ông cai. – Bà nói, giọng không to. – Mẩu bạc vừa rơi vào túi ông kêu trong lắm. Bạc tốt đấy. Ông cất cho kỹ.

Cai chợ Sáng giật mình như bị ong đốt. Ông đứng nhìn bà già mắt mờ, rồi nhìn lái Ngoạn, rồi nhìn đám đông đang bắt đầu quay sang nhìn mình. Ông thọc tay vào túi áo, lấy mẩu bạc ra, ném trả lại vào ngực lái Ngoạn. Mẩu bạc rơi xuống đất, không ai nhặt.

– Tôi chưa xử xong. – Ông nói, mặt đỏ gay. – Không ai được đi đâu.

Bà Ấu ngồi xuống ghế dài, rót một bát chè, uống chậm rãi. Đám đông đứng chờ. Nậm vẫn khóc. Mụ Hảo bán vải đứng ở rìa đám đông, khoanh tay, mặt không còn giận nữa mà lúng túng.

Uống xong bát chè, bà Ấu đặt bát xuống.

– Sáng nay ông trả tôi bát chè bằng một mẩu bạc tốt. – Bà nói. – Tôi thả lên cối, nó kêu trong. Ông biết tôi thả lên cối, nên ông trả tôi bạc tốt. Còn con bé thì ông đếm trên ghế gỗ. Thôi, chuyện ấy để đó. Ông Ngoạn nói phải. Tôi già, mắt mờ. Người bản trên tôi không bênh. Tôi chỉ hỏi ông một câu. Năm bình mật bạc hà của con bé, ông mua mười lạng. Thảo quả của ông già Lũng Mây, nhung hươu của mợ Sùng, nấm của thằng Pó, ông mua bao nhiêu?

– Tất cả mười tám lạng. – Lái Ngoạn nói, hếch cằm. – Bạc tốt.

– Thế thì tôi mua lại. – Bà Ấu nói. – Mật, thảo quả, nhung, nấm, tôi mua hết của ông. Trả ông hai mươi lạng, lời cho ông hai lạng, khỏi phải chở xuống đồng bằng cho mệt.

Đám đông xôn xao. Hai mươi lạng là cả gia tài của một quán nước chè. Lái Ngoạn nheo mắt nhìn bà.

– Bà lấy đâu ra hai mươi lạng?

Bà Ấu đặt tay lên đống bạc trên mặt cối.

– Đây. Mười tám lạng này, ông bảo là bạc tốt ông trả sáng nay, người bản trên đã tráo đi. Thì tôi trả lại ông đúng số bạc ấy. Tôi tin ông. Ông đã nói đây không phải bạc của ông, thì đây là bạc của họ. Họ bán lại cho tôi, tôi trả ông. Còn hai lạng lời, tôi trả ông bằng bạc của tôi.

Bà rút trong túi áo ra một cái khăn nhỏ, mở ra, lấy hai mẩu bạc, thả xuống mặt cối. Hai tiếng kêu trong vắt, ngân dài như tiếng chim chích buổi sáng. Cả đám đông nghe thấy sự khác nhau, rõ đến nỗi đứa con nít đứng hàng đầu cũng bật cười.

Lái Ngoạn đứng im.

Lão chỉ có hai đường. Nhận đống bạc ấy, tức là nhận lại chính thứ bạc chì lão đã trả, đổi lấy mấy chục cân hàng mà lão đã định mang xuống đồng bằng bán gấp ba. Hoặc chối, bảo đống bạc ấy là bạc giả, không nhận, tức là thú nhận rằng từ nãy đến giờ lão biết nó là bạc giả, mà vẫn bảo con bé Nậm tráo.

Lão quay sang cai chợ. Cai chợ Sáng khoanh tay, nhìn lão, không nói gì. Lão quay sang đám đông. Không ai nói gì. Mụ Hảo bán vải bước ra một bước.

– Lão Ngoạn, sáng nay lão cũng mua của tôi hai cuộn chỉ đỏ. – Mụ nói. – Tôi chưa thử bạc. Để tôi mang ra đây.

Lái Ngoạn chửi một câu tục, giật lấy cái túi da, quay người định chen ra khỏi đám đông. Thằng Pó cao lêu nghêu bước ra đứng chắn trước mặt lão, không làm gì, chỉ đứng đó. Rồi ông già Lũng Mây đứng cạnh nó. Rồi mợ Sùng.

Cai chợ Sáng lúc ấy mới bước tới, chìa tay ra.

– Đưa cái túi đây.

Trong túi da của lái Ngoạn có hai ngăn. Ngăn ngoài là bạc tốt, ít, chừng ba lạng. Ngăn trong là bạc chì, nhiều, gần hai mươi lạng, mẩu nào cũng chặt cùng một kiểu, sắc cạnh như nhau. Bà Ấu không cần thả từng mẩu lên cối nữa. Cả chợ đã biết lão trả ai bằng ngăn nào.

Theo lệ chợ Mường Khoa, lái Ngoạn bị tịch thu số bạc chì, phải trả lại hàng cho người bán, nộp phạt cho chợ năm lạng bạc tốt, và bị cấm lên chợ phiên ba năm. Lão nộp phạt bằng ba lạng bạc tốt còn lại trong ngăn ngoài, thiếu hai lạng, phải để lại con ngựa thồ. Chiều hôm ấy, lão xuống dốc chợ đi bộ.

Năm bình mật bạc hà về lại tay Nậm. Mụ Hảo bán vải đến quán bà Ấu, đứng lóng ngóng một lúc, rồi mua luôn của con bé hai bình, trả bạc tốt, thả lên mặt cối kêu trong veo. Mụ đưa thêm cho nó một tấm vải chàm, không lấy tiền, bảo là để may áo cho em, coi như mụ xin lỗi vì đã la to quá.

Ba bình còn lại, một người buôn thuốc từ phố Châu lên mua, mỗi bình hai lạng rưỡi. Việc đầu tiên con bé làm là chạy xuống cuối chợ, tìm ông bán muối, trả lại một lạng bạc tốt, lấy về mẩu bạc chì sáng nay. Ông bán muối không chịu lấy, bảo năm cân muối ấy coi như ông bán chịu cha nó, khi nào cha nó lành chân xuống chợ thì trả. Con bé nhất định đặt bạc lên mẹt muối rồi chạy đi, ông gọi với theo cũng không quay lại. Nó mua được kim chỉ, mua được cả một gói thuốc đắp xương cho cha.

Gần chiều, nó ngồi lại quán bà Ấu, hỏi bà một câu nó nghĩ mãi từ trưa: sao sáng nay bà để lão Ngoạn đếm bạc trên ghế mà không nói gì. Bà Ấu im một lúc lâu.

– Vì bà già rồi, cháu ạ. – Bà nói. – Bà nghĩ chắc không sao. Bà nghĩ sai. Lần sau ai đếm bạc trên ghế trước mặt bà, bà sẽ bảo người ta đặt lên cối. Lúc về, nó ghé quán bà Ấu, đặt lên mặt cối một mẩu bạc nhỏ.

– Cháu trả tiền bát chè sáng nay.

– Bát chè ba đồng. – Bà Ấu nói. – Mẩu này đủ cho ba chục bát.

– Thì cháu uống ba chục bát. – Con bé cười. – Từ giờ đến hết năm.

Bà Ấu cầm mẩu bạc lên, thả xuống mặt cối. Nó kêu một tiếng trong, ngân dài, như con chim chích.

Phiên chợ sau, Nậm xuống chợ từ giờ Dần, ngồi cạnh bà Ấu ở quán nước. Mấy người bản trên nhận bạc xong, quen chân ghé vào, đặt bạc lên cối. Bà Ấu nghe, gật đầu hay lắc đầu. Có lúc bà bảo con bé thử. Con bé nhặt mẩu bạc lên, thả xuống, nghiêng đầu nghe, đôi mắt nhắm lại như bà.

Bà Ấu đã chẳng thấy rõ mặt nó. Nhưng tiếng chân nó lên dốc chợ, bà nghe là biết từ xa: nhẹ tênh, vội vội, dừng lại đúng trước cái cối đá.

— Hết —