Nước ròng

Chương 2: Nước ròng

Chiều thứ Năm, trường cho học sinh khối Mười một ở lại tập văn nghệ tới năm giờ rưỡi. Ấu ra bến trễ. Lúc đó Tràm đang ngồi trên đò đợi mấy đứa khối Mười, chân gác lên mạn, nhìn con nước.

Đó là con nước ròng sát. Mùa này, chiều tối nước rút cạn, lòng rạch chỉ còn một dòng nước nhỏ ở giữa, hai bên lộ ra hai bãi bùn non xám bóng, có những con cá thòi lòi nhảy tanh tách, những con ba khía bò ngang dọc. Chuyến đò lúc này phải đi men theo dòng chính, chậm, cẩn thận.

Mấy đứa khối Mười đã về hết bằng chuyến trước. Chỉ còn Ấu.

Nó bước xuống đò, ngồi vào mũi. Lần này, không biết vì sao, nó ngồi nghiêng, nửa quay về phía Tràm. Tràm đẩy sào. Đò trôi ra, men theo dòng chính.

Tới giữa rạch thì đò khựng lại.

Mũi đò đã cắm vào một doi bùn ngầm mà Tràm không thấy, vì nước đục quá. Nó chống sào đẩy lùi, đò không nhúc nhích. Đẩy tới, cũng không nhúc nhích. Đáy đò bằng gỗ dán chặt vào bùn như ai lấy keo dán lại.

– Kẹt rồi. – Tràm nói, mặt nóng ran. Chuyện này ba nó chưa bao giờ để xảy ra.

Ấu nhìn xuống nước, nhìn qua bờ bên kia, chừng hai chục mét. Rồi không nói một lời, nó đặt cặp lên tấm ván, cởi đôi dép quai hậu, xắn ống quần lên tới gối, cột tà áo dài lại một vòng nữa, bước xuống.

– Ê! Bùn sâu đó!

Ấu lún tới bắp chân. Nó bám vào mạn đò, đứng vững, rồi đẩy. Tràm nhảy xuống theo. Bùn non lạnh ngắt, nhão như cháo, mùi tanh nồng xộc lên. Hai đứa một đứa đẩy mũi, một đứa đẩy lái. Đò nhích được một tấc. Rồi một tấc nữa. Rồi trượt khỏi doi bùn, nổi lên.

Ấu leo lên đò trước, rồi chìa tay kéo Tràm. Bàn tay nó dính đầy bùn, trơn tuột, nhưng nắm chặt. Hai đứa ngồi bệt xuống lòng đò, thở hổn hển, bùn dính từ đầu gối xuống tới chân, nhìn nhau, rồi Ấu bật cười trước.

Lần đầu tiên Tràm nghe Ấu cười. Tiếng cười giòn, bất ngờ, như tiếng con chim chìa vôi trên cây bần.

– Em mất một chiếc dép rồi. – Ấu nói, giơ chân lên. Chân phải trần, dính bùn. Chiếc dép quai hậu màu xanh của chân phải nằm đâu đó dưới đáy rạch.

– Mai anh mò cho.

– Thôi, bùn sâu vậy, mò sao được.

Tràm chèo nốt đoạn còn lại. Lần này Ấu không quay lưng. Nó ngồi xoay hẳn về phía lái, đối diện Tràm, hai bàn chân dính bùn đặt trên tấm ván.

– Anh Tràm học lớp mấy?

– Lớp Mười. Em… chị học lớp Mười một mà.

– Kêu em được rồi. – Ấu cười. – Ba anh chở em từ hồi lớp Một, giờ anh chở em, anh kêu chị nghe kỳ lắm.

Tràm không biết nói gì, chèo tiếp.

– Cầu xong rồi, anh làm gì? – Ấu hỏi.

– Không biết. Ba nói chắc bán đò. Có người dưới Năm Căn hỏi mua, chở khách đi rừng đước.

– Bán thiệt hả?

– Ừ. Đò cũ rồi. Với lại cầu xong, ai còn đi đò.

Ấu im lặng một lúc. Đò cập bến. Nó cầm chiếc dép trái lên, đi chân đất lên bậc tre, tới bậc thứ ba thì dừng lại, quay đầu.

– Học xong lớp Mười hai, em lên Cần Thơ học. – Nó nói. – Ở đó toàn cầu không à. Cầu to lắm.

Rồi nó đi.

Sáng hôm sau, Tràm dậy lúc bốn giờ, lúc con nước còn ròng. Nó chống đò ra sát doi bùn giữa rạch, đặt cây đèn pin trên mạn chiếu xuống, rồi lội xuống, lấy tay mò trong bùn. Bùn ngập tới đùi, lạnh buốt. Mò hai mươi phút, tay nó chạm vào một vật mềm, quai hậu. Nó kéo lên. Chiếc dép xanh, chân phải, nguyên vẹn.

Nó rửa sạch chiếc dép dưới nước rạch, đặt lên tấm ván mũi đò, chỗ Ấu hay ngồi.

Sáu giờ kém mười hôm đó, Ấu xuống bến, mang một đôi dép tổ ong cũ. Nó nhìn thấy chiếc dép xanh trên tấm ván. Nó đứng sững ở bậc tre cuối cùng.

Tràm cúi đầu tháo dây đò, giả bộ không thấy.

Hôm đó, tờ hai nghìn rơi xuống lòng đò được gấp tam giác thẳng thớm, nếp nào ra nếp nấy, như được gấp rất lâu.

Từ hôm đó, Ấu không ngồi quay lưng nữa. Mỗi sáng nó ngồi nghiêng ở mũi đò, nửa nhìn mặt nước, nửa nhìn Tràm chèo. Có sáng nó hỏi tên mấy loài cây hai bên bờ, Tràm chỉ: đước, mắm, bần, dừa nước. Có sáng nó hỏi sao con rạch này tên là rạch Bà Kẹo, Tràm nói nghe ba kể hồi xưa có bà bán kẹo đậu phộng ở đầu vàm, bà mất mấy chục năm rồi mà tên vẫn còn.

Sáng thứ Hai tuần cuối, Ấu xuống bến sớm hơn mọi khi mười phút, lúc chưa có ai.

– Cho em chèo thử được không?

Tràm đưa mái chèo. Ấu cầm ngược tay, khuấy một cái, đò quay một vòng tròn giữa rạch như con vụ. Khuấy cái nữa, đò quay ngược lại. Ấu cười tới chảy nước mắt, Tràm cũng cười, cười tới nỗi phải bám vào mạn đò. Nó đứng ra sau lưng Ấu, chỉ cho cách cầm: tay trên giữ cán, tay dưới nắm thân, kéo về sau rồi đẩy mái nghiêng ra cho nước trượt đi. Ấu làm theo. Đò chạy được một đoạn thẳng, rồi lại xiên vô bờ đước.

– Khó dữ vậy mà ba anh chèo cả đời. – Ấu nói, trả mái chèo, lòng bàn tay đỏ ửng.

– Ba nói chèo riết rồi tay nó tự biết.

Ấu nhìn lên cây cầu đang được sơn lan can màu trắng, rồi nhìn xuống bàn tay mình.

Còn đúng một tuần nữa là thông cầu.

— Hết chương 2 —