Tờ hai nghìn gấp tam giác

Chương 1: Tờ hai nghìn gấp tam giác

Tờ hai nghìn rơi xuống lòng đò đúng lúc sáu giờ kém mười, gấp thành một hình tam giác nhỏ, gọn như cái bánh ít.

Tràm không cần ngẩng lên cũng biết ai trả. Cả bến đò này chỉ có một người gấp tiền như vậy. Nó cúi xuống nhặt, bỏ vào túi áo, rồi chống cây sào đẩy mạnh vào bờ cho đò tách ra. Mũi đò quay ra giữa rạch. Ấu ngồi ở đó, trên tấm ván ngang sát mũi, lưng quay về phía nó, hai tay ôm cặp, tà áo dài trắng cột gọn một bên cho khỏi ướt.

Con rạch rộng chừng bốn chục mét, nước đục màu phù sa, hai bờ đước mọc dày, rễ chĩa xuống bùn như những ngón tay bám đất. Bên này là xóm của Tràm, bên kia là con lộ đal dẫn ra trường cấp ba của xã. Từ hồi Tràm chưa sinh ra, ba nó đã chèo đò ở đây, sáng chở học trò, trưa chở người đi chợ, chiều chở người đi làm thuê ở mấy vuông tôm bên kia về. Học trò hai nghìn một lượt, người lớn năm nghìn, chở thêm xe đạp thì thêm một nghìn.

Còn cách đó chừng hai trăm mét về phía vàm, cây cầu bê tông đang mọc lên. Tám tháng nay, sáng nào chèo đò, Tràm cũng thấy nó cao thêm một chút. Ban đầu là mấy cây cọc đóng xuống bùn kêu thình thịch suốt ngày. Rồi tới trụ cầu. Rồi tới dầm cầu vắt ngang như cái xương sống. Giờ thì mặt cầu đã đổ xong, người ta đang làm lan can, sơn vạch. Trên cầu, mấy chục người công nhân đội nón bảo hộ màu vàng đi lại, nhỏ như những con kiến.

Ba của Tràm là một trong mấy chục con kiến đó.

Từ khi người ta khởi công cầu, ba Tràm biết đò mình sắp hết khách, nên xin vào làm phụ hồ cho công trình. Sáng chèo đò một chuyến sớm, rồi lên cầu làm tới chiều. Tiền đò mỗi ngày được bảy, tám chục nghìn. Tiền phụ hồ mỗi ngày ba trăm. Ba nói vậy là hời. Rồi ba bị trặc lưng hôm khiêng bao xi măng, nằm nhà ba tuần nay, bác sĩ trạm xá dặn không được cúi, không được khiêng, càng không được chèo.

Thế là Tràm chèo.

Mỗi sáng nó dậy lúc năm giờ, chèo năm chuyến, đưa học trò hai xóm qua sông, rồi chèo chuyến thứ sáu đưa chính mình qua, cột đò bên kia, đi bộ tới trường. Trưa về, chèo ngược lại. Chuyến đầu tiên lúc năm giờ bốn mươi lăm. Ấu luôn đi chuyến thứ hai, sáu giờ kém mười.

Nó biết Ấu từ hồi còn nhỏ xíu. Xóm có mấy chục nóc nhà, đứa nào cũng biết mặt nhau. Nhà Ấu ở cuối xóm, má bán mắm ba khía ở chợ, ba đi biển. Ấu học trên nó một lớp. Nhưng biết thì biết vậy, chứ hai đứa chưa từng nói với nhau quá ba câu. Ấu là đứa con gái ít nói nhất xóm. Ngồi đò thì quay lưng, mắt nhìn ra mặt nước, như người ta nhìn một cuốn sách.

– Ba em đỡ chưa? – Ấu hỏi, vẫn không quay lại.

Tràm hơi giật mình. Câu đầu tiên trong ba tuần.

– Đỡ chút rồi. Còn nằm.

– Ừ.

Rồi thôi. Đò cập bờ bên kia. Ấu đứng dậy, bước lên bậc tre, không quay lại, đi thẳng lên con lộ đal. Tràm nhìn theo tà áo dài trắng mất hút sau hàng dừa nước.

Trưa đó, về tới nhà, Tràm đưa hết tiền đò cho ba. Ba nằm trên võng, lưng kê cái gối, đếm. Tới tờ hai nghìn gấp tam giác, ba dừng lại, cầm lên, xoay xoay.

– Con nhỏ Ấu hả?

– Dạ.

– Nó gấp vậy từ hồi lớp Một. – Ba cười. – Hồi đó nó ngồi đò với bà ngoại nó. Bà ngoại nó dạy, tiền đò phải gấp cho gọn, đừng để gió bay xuống sông, mất tiền mà còn xui. Bà ngoại mất rồi, nó vẫn gấp.

Ba không bỏ tờ tam giác vô xấp tiền. Ba đặt nó lên cái kệ gỗ đầu võng, cạnh cái lon sữa bò cũ sơn đỏ mà Tràm chưa bao giờ để ý.

Chuyến trưa thứ Tư, má của Ấu đi chợ về, ngồi giữa đò với hai cái thau nhôm úp lên nhau, bên trong là mấy hũ mắm ba khía chưa bán hết. Bà mặc áo bà ba tím, đội cái nón lá sờn vành, nói chuyện không ngừng với bà cụ ngồi kế bên.

– Cầu xong là khỏe rồi, chị Sáu. Chạy xe đạp cái vèo là tới chợ, khỏi ngồi chờ đò.

– Khỏe thì khỏe, mà ông Tư đò làm gì ăn?

– Ổng làm hồ trên cầu đó, nghe nói lương cao lắm. – Má Ấu quay lại nhìn Tràm, cười. – Thằng Tràm hả? Lớn dữ vậy. Chèo giỏi ha, giống ba.

Tràm gật đầu, không biết nói gì.

– Con Ấu nhà cô tính học xong lên Cần Thơ. – Má Ấu nói tiếp, không cần ai hỏi. – Học giỏi mà ít nói, ở nhà cũng làm thinh cả ngày. Tối nào cũng ngồi ngoài hàng ba nhìn ra cái cầu, hỏi gì cũng không trả lời. Cô nói con gái lớn rồi, có chuyện gì trong bụng thì cô hổng biết.

Bà cụ kế bên cười hà hà. Tràm cúi đầu nhìn mái chèo khuấy vào nước đục, tai nóng ran mà không biết tại sao.

Cuối tuần đó, ủy ban xã dán thông báo ở đầu bến: cầu sẽ thông xe vào sáng thứ Hai, hai tuần nữa. Có cắt băng, có treo cờ, có đội lân của trường tiểu học. Bến đò sẽ ngưng hoạt động từ ngày đó.

Ấu đứng đọc tờ thông báo rất lâu, trong lúc Tràm tháo dây đò. Rồi nó bước xuống, ngồi vào mũi, quay lưng. Hôm đó, tờ hai nghìn gấp tam giác rơi xuống lòng đò mà Tràm nhìn thấy trên mặt giấy có một nếp gấp lệch, như người gấp không để tâm.

— Hết chương 1 —