Bà Nhàn

Chương 1: Bà Nhàn

Điện thoại rung lúc bốn giờ sáng, khi bà Nhàn đang múc mắm nhĩ ra can. Mùi chượp ba năm bốc lên thơm ngai ngái, đậm như mùi biển lúc nước ròng.

– Mạ ơi. – Giọng con Hiền, đứa con gái lấy chồng ngoài Vinh. – Mạ coi Facebook chưa? Người ta quay clip, nói xưởng mình có dòi. Lên mấy chục nghìn lượt rồi mạ ơi.

Bà Nhàn không dùng Facebook. Bà đặt cái gáo xuống, chùi tay vào tạp dề, gọi ông Cảnh dậy. Ông Cảnh mở điện thoại, đeo kính, xem đi xem lại cái clip mười chín giây. Một nắp thùng gỗ bị lật ra, ống kính dí sát xuống, lớp chượp trên mặt lúc nhúc trắng. Dòng chữ chạy ngang: Mắm Cửa Hội nhà Nhàn Cảnh, ai mua thì xem cho kỹ.

– Không phải thùng nhà mình. – Ông Cảnh nói. – Thùng nhà mình có rứa mô.

– Răng ông biết?

– Thùng nhà mình tui đóng, tui biết.

Nhưng biết thì để làm gì. Tới sáu giờ sáng, điện thoại bàn trong xưởng réo liên tục. Các mối buôn ngoài Hà Tĩnh, trong Quỳnh Lưu, mấy cửa hàng đặc sản ở Hà Nội gọi vào, giọng ai cũng ngập ngừng. Tới trưa, bốn mươi mốt đơn bị hủy, tổng hơn hai trăm triệu. Có mối buôn ba mươi năm, từ hồi mạ chồng bà Nhàn còn sống, cũng gọi.

– Chị Nhàn ơi, em biết chị không làm rứa. Nhưng khách của em họ xem clip rồi, em mà bày mắm chị ra thì họ không vô cửa hàng. Chị thông cảm cho em ít bữa.

Bà Nhàn nói không răng, không răng, rồi cúp máy, ngồi thụp xuống cạnh dãy thùng chượp.

Xưởng nhà bà có ba mươi hai thùng gỗ bời lời, mỗi thùng chứa hơn một tấn cá cơm trộn muối, xếp thành hai dãy dưới mái ngói thấp, nền lát gạch đỏ. Thùng nào cũng có tuổi. Thùng già nhất là của bà nội ông Cảnh, đã sáu mươi năm. Mỗi mùa cá, bà Nhàn và ông Cảnh dậy từ ba giờ sáng ra bến Cửa Hội mua cá cơm tươi, về trộn muối, nén nện, đậy nắp, phơi nắng, chờ đủ mười tám tháng mới rút mắm. Ba đời làm mắm, chưa ai chê nhà bà một câu.

Chiều, có một chiếc xe hơi đậu trước cổng. Ông Đặng Kỳ bước xuống, chủ xưởng mắm Hải Phong lớn nhất phường, ba nghìn mét vuông nhà xưởng, bể xi măng, máy đóng chai tự động. Ông Kỳ mang theo một giỏ cam Xã Đoài.

– Chị Nhàn ơi, nghe chuyện em thương quá. – Ông Kỳ ngồi xuống ghế nhựa, rót nước chè xanh. – Mạng xã hội chừ ghê lắm chị à, một cái clip là chết cả nghề. Em nói thật, xưởng chị nhỏ, chị không chống nổi đâu. Hay chị bán lại cái thương hiệu với ba chục thùng chượp cho em, em đứng ra lo. Em trả chị sáu trăm triệu. Chị với anh Cảnh về hưu cho khỏe.

Bà Nhàn không trả lời. Ông Cảnh ngồi ở bậc thềm, vót cái chêm gỗ, không ngẩng lên.

Ông Kỳ ngồi thêm mười phút rồi về, để giỏ cam lại.

Tối, bà Nhàn không nấu cơm. Bà ra đứng ở đầu dãy thùng, chỗ cái thùng sáu mươi năm của bà nội ông Cảnh, đặt tay lên nắp gỗ đã đen bóng vì tay người. Hồi bà mới về làm dâu, mạ chồng dắt bà ra đây, chỉ từng thùng, kể thùng ni đóng năm mô, thùng tê thay đai năm mô, thùng nớ từng bị nứt phải chêm lại ba lần. Mạ chồng bảo: mắm là của trời với biển, mình chỉ giữ cho nó đừng hư. Giữ được thì người ta nhớ tên nhà mình.

Giờ tên nhà bà nằm trên mạng, cạnh một thùng chượp có dòi.

Ông Cảnh ra đứng cạnh bà. Hai người không nói gì. Ngoài bến, tiếng máy thuyền đánh cá về muộn nổ lạch phạch, gió nồm thổi mùi tanh của bãi cá vào tận xưởng.

– Hay là bán cho hắn. – Ông Cảnh nói nhỏ. – Sáu trăm triệu, chia cho ba đứa con.

Bà Nhàn không trả lời. Bà cầm cái chêm gỗ ông Cảnh vót dở lúc chiều, đặt vào tay ông.

– Ông vót cho xong đã.

Tối hôm đó, thằng Tín về.

— Hết chương 1 —