Thư đi

Chương 1: Thư đi

Thư thứ nhất. Đỗ Uyển Nghi gửi vú Lựu, viết trên thuyền xuôi sông Thanh, đêm mười tám tháng hai.

Vú ơi, con đây. Con không chết đuối, không bị bắt cóc, cũng không theo gánh hát nào như người ta sẽ đồn. Con trèo qua tường sau vườn chỗ cây nhãn, đúng chỗ hồi bé con trèo lên hái trộm bị vú đánh vào mông. Lần này con không bị ngã.

Con mang theo ba lạng bạc của con, hai bộ quần áo vải của cái Hạnh mà con đã trả tiền đàng hoàng, và cuốn sổ con chép tay mấy trang sổ gỗ của cha. Con không lấy gì của nhà. Vú bảo cha thế giùm con, kẻo cha lại bảo con là ăn trộm.

Vú biết vì sao con đi. Cả nhà biết. Cha nợ ông Phùng trên phủ ba nghìn lạng vì chuyến bè gỗ lim chìm ở thác Ngựa Ô năm ngoái. Nhà họ Tạ ở huyện bên đánh tiếng hỏi con cho cậu con trưởng, sính lễ là ba nghìn lạng, đúng bằng món nợ. Cha bảo con: Tạ gia giàu, cậu Cảnh Nguyên học giỏi, con về đấy chẳng thiệt gì. Có thể cha nói đúng. Nhưng con không muốn bước vào nhà người ta với cái giá đã ghi sẵn trong sổ nợ.

Còn một điều nữa con chưa nói với ai. Con xem sổ gỗ của cha từ năm mười hai tuổi, vú biết đấy, cha không có con trai nên cho con ngồi bên cạnh cộng sổ. Chuyến bè lim năm ngoái, sổ ghi chín mươi cây gỗ, mỗi cây bốn mươi lạng, tổng ba nghìn sáu trăm lạng. Nhưng một tháng trước khi bè chìm, quản gia Từ đã ghi một khoản ứng trước tiền thuê thợ đóng bè cho hai trăm cây. Thuê thợ cho hai trăm cây mà chỉ thả chín mươi cây xuống sông? Con hỏi cha. Cha bảo con đàn bà biết gì gỗ.

Con đi Thanh Châu, vì mọi bè gỗ xuôi sông Thanh đều phải qua mộc trường Thanh Châu. Nếu hai trăm cây gỗ có thật, thì không cây nào qua được đó mà không có sổ.

Vú nhờ ông đồ Kha đầu ngõ đọc thư này cho vú nghe. Rồi vú nhờ ông viết trả lời. Gửi cho con về hiệu sách Văn Hải, phố Đông, phủ Thanh Châu, ghi tên con là Nghi, không có họ.

Con thương vú. Vú đừng khóc nhiều kẻo lại đau mắt.

Thư thứ hai. Vú Lựu gửi Nghi, hiệu sách Văn Hải, viết ngày mồng chín tháng ba.

Con Nghi,

Vú nhận được thư. Vú khóc một đêm, sáng ra thì thôi vì con dặn. Ông nhà bảo phải giữ kín chuyện con đi. Người ngoài hỏi, nhà nói con ốm nặng, về quê ngoại dưỡng bệnh.

Lễ hỏi chưa hủy. Nhà họ Tạ chưa nói gì. Cậu Tạ có sang nhà một lần, ngồi uống trà với ông, rồi về. Người làm bảo cậu ấy không giống người học giỏi kiêu căng như vú tưởng, uống trà mà khen trà Thiết Quan của ông pha nước sôi già quá. Ông nhà đỏ mặt.

Con hỏi chuyện quản gia Từ. Vú không biết sổ sách. Nhưng vú gửi kèm đây một trang, người ta chép lại từ sổ chi trong kho, tháng bảy năm ngoái. Con xem có đúng cái con cần không.

Con ăn uống cho tử tế. Thanh Châu mùa xuân ẩm, ngủ nhớ đắp chân.

Vú.

— Hết chương 1 —