Mùa thu

Chương 1: Mùa thu

Bản Sà Phìn, ngày 13 tháng 9.

Mẹ ơi,

Con viết thư này lúc chín giờ tối, ngồi trong phòng công vụ, thắp cái đèn sạc mẹ gửi lên hồi tháng Ba. Đèn còn sáng được hai tiếng thì hết pin, nên con viết nhanh. Bên ngoài sương xuống dày đến mức con mở cửa ra mà không thấy cái cột cờ cách có ba bước chân.

Năm học mới, điểm trường con có mười chín đứa, nhiều hơn năm ngoái hai đứa. Một đứa tên Lù Văn Páo, sáu tuổi, ngày đầu tiên đến lớp đeo cái gùi tre trên lưng, trong gùi có quyển vở, một nắm xôi ngô với một con gà con. Con hỏi mang gà con đến làm gì, nó bảo mẹ nó dặn để gà ở nhà một mình thì gà buồn. Cả buổi sáng con gà chạy quanh lớp kêu chiếp chiếp, con dạy chữ a thì cả lớp nhìn con gà.

Mẹ đừng lo con lạnh. Áo bông mẹ gửi con mặc rồi, ấm lắm.

Anh Toản đang đợi ngoài sân để mang thư xuống, con dừng ở đây. Anh ấy chở hai bao gạo, một thùng mì tôm với hộp phấn mới lên cho lớp. Đường từ xã lên mười một cây số, hôm nay mưa, anh ấy bùn đến tận đầu gối.

Con của mẹ, Nhàn.

Bản Sà Phìn, ngày 4 tháng 10.

Mẹ ơi,

Thư mẹ con nhận rồi. Anh Toản mang lên hôm thứ Sáu, bọc trong túi ni lông hai lớp nên không ướt. Mẹ bảo bố đau lưng, con lo quá. Mẹ bắt bố đi chụp phim ở viện tỉnh đi, đừng để bố ra đồng gánh lúa nữa. Nhà mình thuê người gặt thì mất bao nhiêu, con gửi tiền về.

Mẹ hỏi con có ai chưa. Mẹ ơi, con ở trên này, mỗi tuần gặp người lạ được một lần, là anh Toản, mà anh Toản thì không tính.

Anh ấy người Tày, nhà ở dưới thị trấn, làm ở bưu điện huyện kiêm chở hàng cho ủy ban xã. Anh ấy ít nói lắm mẹ ạ. Mỗi thứ Sáu lên, dỡ gạo, đưa thư, uống một bát nước chè con pha, rồi đi. Có hôm anh ấy ngồi xem bọn trẻ con đá cầu một lúc mới đi. Có hôm anh ấy sửa giùm con cái bản lề cửa lớp. Thế thôi. Sáu năm rồi, câu dài nhất anh ấy nói với con là: "Cô Nhàn, đường sắp sạt, tuần sau tôi đi đường vòng, có khi muộn một ngày."

Con nói mẹ biết thế để mẹ khỏi hỏi.

Con của mẹ, Nhàn.

Bản Sà Phìn, ngày 1 tháng 11.

Mẹ ơi,

Tuần này anh Toản lên muộn một ngày, đúng như anh ấy nói. Đường sạt thật. Anh ấy phải bỏ xe ở lưng chừng dốc Khau Mang, cõng một bao gạo đi bộ bốn cây số lên bản, rồi lại đi bộ xuống cõng bao thứ hai. Lúc lên đến nơi trời tối mịt, tay anh ấy chảy máu vì bám vào rễ cây.

Con lấy cồn rửa tay cho anh ấy. Anh ấy ngồi im, không kêu một tiếng. Con hỏi sao không để gạo lại tuần sau. Anh ấy bảo: "Mười chín đứa trẻ, tuần sau thì tuần này ăn gì." Rồi anh ấy móc trong túi áo ra thư của mẹ, vẫn bọc hai lớp ni lông, khô nguyên.

Con không biết nói thế nào với mẹ. Con chỉ kể lại thôi.

Đêm đó anh ấy ngủ lại ở nhà già làng, sáng sớm mới xuống. Con dậy từ năm giờ nấu cho anh ấy một nồi cháo, cho thêm gừng. Anh ấy ăn hết, cảm ơn con, rồi đi. Đến chỗ ngoặt cuối con đường, anh ấy quay lại, giơ tay lên. Con cũng giơ tay. Cái Páo đứng cạnh con hỏi: "Cô ơi, cô vẫy tay ai thế?" Con bảo cô vẫy tay chú đưa thư. Nó bảo: "Chú đi khuất rồi mà cô vẫn vẫy."

Mẹ đừng đọc thư này cho bố nghe nhé.

Con của mẹ, Nhàn.

— Hết chương 1 —