Ngày thứ mười

Chương 2: Ngày thứ mười

Đến ngày thứ mười, A Huyên đã biết nhóm bếp.

Nàng nhóm bằng rơm, theo đúng cách mẹ tôi dạy, một nắm rơm khô vo tròn, châm lửa ở giữa rồi thổi nhẹ, không thổi mạnh. Ngày đầu nàng thổi như thổi sáo, thổi đến tắt cả mồi lửa. Bây giờ nàng thổi nhẹ đến mức tôi phải ghé tai vào mới nghe thấy.

Nàng cũng biết xay đậu. Cái cối đá nhà tôi nặng, quay một canh giờ là mỏi rời tay. Ngày thứ ba nàng quay được nửa khắc thì ngồi phịch xuống đất. Ngày thứ bảy, nàng quay được một khắc. Hôm nay, nàng quay hết nửa thúng đậu mà không kêu một tiếng, chỉ có hai bàn tay đỏ ửng lên, móng tay đã cắt ngắn, chỗ nhuộm hồng cũ đã bay mất hết.

Đếm tiền thừa thì nàng vẫn dở. Bà hàng xôi đầu ngõ trả mười đồng cho bát tào phớ giá bốn đồng, A Huyên trả lại bảy đồng, bà hàng xôi cầm lấy rồi đi mất. Đến chiều, bà hàng xôi quay lại, trả một đồng, bảo con bé nhà mày đếm tiền như ban phát. Mẹ tôi cười đến nỗi phải ngồi xuống cái ghế đẩu.

Mẹ tôi dạo này hay cười. Bà mắng A Huyên ngày ba bữa, mắng vụng, mắng chậm, mắng làm như con nhà quan. Nhưng tối nào bà cũng để phần nàng một miếng đậu rán vàng nhất, giòn nhất, giấu trong cái bát úp ở góc chạn.

– Con bé ấy là con nhà ai? – Một tối mẹ hỏi tôi.

– Con không biết.

– Mày nói dối mẹ. – Mẹ tôi lấy cái quạt nan đập vào vai tôi. – Mày nhìn nó như nhìn cái nồi sữa đậu sắp trào. Sợ đụng vào thì bỏng, mà không trông thì hỏng.

Tôi không đáp. Ngoài cửa, ông bán kẹo vừng vẫn ngồi ở gốc gạo. Hôm qua có một ông khác đến thay, cũng ngồi cả ngày không bán gói kẹo nào.

Từ ngày thứ tám, mẹ tôi cho A Huyên đi bán đậu rán dạo cùng tôi buổi chiều. Hai thúng đậu, một đòn gánh, đi một vòng từ ngõ Hàng Mơ qua phố Cầu Gỗ ra bến Chợ Cửa. Tôi gánh, nàng rao.

Lần đầu nàng rao, giọng nhỏ như sợ người ta nghe thấy:

– Ai mua đậu rán không.

Không ai quay lại. Một bà bán rau còn hỏi nàng có phải đang đi tìm ai không.

Tôi dạy nàng rao. Rao phải kéo dài chữ cuối, rao như hát, rao cho người ở trong nhà nghe thấy mà chạy ra. Đậu rán đây. Đậu nóng giòn đây. Nàng rao theo, lần thứ hai đỡ hơn, lần thứ năm thì một ông lão đang ngủ trưa ở hiên nhà mở mắt ra, gọi mua hai miếng.

Ra đến bến Chợ Cửa, có một thằng bé chừng sáu tuổi, chân đất, đứng nhìn thúng đậu mãi không đi. A Huyên cầm một miếng đậu đưa cho nó. Thằng bé chộp lấy rồi chạy mất. Nàng quay sang tôi, mặt như chờ bị mắng.

– Nhà nó ở dưới bến – Tôi nói. – Mẹ nó gánh thuê. Tuần nào nó cũng ra đây đứng. Mẹ tôi bảo cứ cho, cuối năm tính vào tiền đi lễ chùa.

– Thế hiệu nhà anh cho bao nhiêu người như thế?

Tôi nhẩm tính.

– Tháng nào cũng phải ba chục miếng.

A Huyên im lặng suốt quãng đường về. Đến cửa hiệu, nàng nói một câu, nghe như nói với chính mình:

– Thế mà trong ấy, người ta đổ đi mỗi bữa không biết bao nhiêu mâm.

Ngày thứ mười hai, có chuyện. Một gã say rượu ở ngõ bên lảo đảo vào hiệu, gọi bát tào phớ, ăn xong không trả tiền, còn giơ tay định vỗ vào vai A Huyên. Nàng lùi lại, nhìn thẳng vào mặt gã, nói một câu bằng cái giọng của ngày đầu tiên:

– Ngươi dám.

Gã say khựng lại. Không phải vì câu nói. Mà vì ông bán kẹo vừng đã đứng ngay sau lưng gã, không biết từ lúc nào, một bàn tay đặt nhẹ lên vai gã. Gã say quay lại, nhìn bàn tay ấy, rồi tỉnh rượu ngay, móc túi ra trả tiền, vừa đi vừa vấp.

Ông bán kẹo vừng không nói gì, quay về gốc gạo. A Huyên đứng nhìn theo, mặt tái đi một chút. Rồi nàng quay sang nhìn tôi. Tôi cúi xuống lau quầy.

Tối ấy, A Huyên ngồi ở bậc cửa gian chái, nhìn ra ngõ. Tôi mang ra cho nàng một bát tào phớ. Thêm gừng, bớt đường.

– Sao anh biết em thích thêm gừng? – Nàng hỏi.

– Ngày đầu cô gọi thế.

– Anh nhớ à?

– Nghề bán hàng. Khách quen gọi gì thì nhớ.

Nàng ăn một thìa, rồi đặt bát xuống đùi.

– Anh có muốn hỏi em là ai không?

Tôi nghĩ một lúc, nghĩ thật.

– Cô làm thuê ở đây được mười hai ngày. Xay đậu được nửa thúng. Nhóm bếp không tắt. Đếm tiền vẫn thừa một đồng. Tôi biết bấy nhiêu là đủ trả công.

A Huyên nhìn tôi rất lâu. Rồi nàng cười, lần đầu tiên tôi thấy nàng cười mà không phải vì cái gì vụng về của chính mình.

– Một tháng – Nàng nói. – Em chỉ xin ở đây một tháng.

– Sao lại một tháng?

– Vì em hứa với một người như thế. – Nàng ăn tiếp bát tào phớ. – Người ấy bảo con gái nhà dân phải tự làm ra hạt gạo mình ăn. Em bảo em cũng làm được. Người ấy cười. Thế là em đi.

Tôi không hỏi người ấy là ai. Ở kinh thành Phượng Thành, người dám cười một cô gái có đôi hài thêu chim phượng, cả thiên hạ chỉ có một.

— Hết chương 2 —