Không thêm, không bớt

Chương 1: Không thêm, không bớt

Anh thanh niên ngồi đối diện bàn bác sĩ đưa hai bàn tay lên, và câu đầu tiên anh ra hiệu là một câu chửi thề.

Hà Vy dịch đúng nó.

– Mẹ kiếp, – cô nói, giọng đều đều, mắt vẫn nhìn tay anh. – Tôi hỏi bác sĩ ba lần rồi mà không ai trả lời tôi. Ai cũng quay sang nói với anh Hai tôi.

Bác sĩ Lập, trưởng khoa tim mạch, sáu mươi tuổi, tóc bạc trắng, giật mình nhìn Hà Vy, rồi nhìn sang người đàn ông đang ra hiệu. Ông đặt cây bút xuống.

– Xin lỗi cậu. Cậu hỏi gì?

Vy đứng hơi chếch sau lưng bác sĩ, để người khiếm thính nhìn được cả mặt bác sĩ lẫn tay cô cùng một lúc. Đó là vị trí đúng. Năm năm phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu cho bệnh viện, tòa án, đồn công an, cô đứng ở vị trí ấy không biết bao nhiêu lần. Và cô thuộc lòng những luật người ta dạy ở lớp đào tạo: phiên dịch ở ngôi thứ nhất, nói "tôi" chứ không nói "anh ấy nói". Không thêm. Không bớt. Không làm mềm. Không đứng về phía ai. Không khuyên. Người phiên dịch là cánh cửa, không phải người gác cửa.

Người đàn ông tên Ngọc Điền, ba mươi ba tuổi, sửa xe máy trong một con hẻm ở Gò Vấp. Mẹ anh, bà Sáu Hường, bảy mươi mốt tuổi, nhập viện ba hôm trước vì hở van hai lá nặng, phù hai chân, nằm không thở được. Người đi cùng anh là anh Hai Lộc, anh ruột, nghe nói bình thường, làm môi giới đất ở Củ Chi. Vy được gọi vì chính Điền đã nhắn tin cho hội người Điếc thành phố xin số thông dịch viên, và tự trả tiền cho cô theo giờ.

Bác sĩ Lập giải thích lại từ đầu, lần này nhìn thẳng Điền. Van tim mẹ anh hỏng nặng, thuốc chỉ đỡ triệu chứng. Muốn sống lâu hơn thì phải mổ thay van. Tuổi bà cao, có rủi ro. Chi phí, sau khi bảo hiểm trả, gia đình còn khoảng một trăm hai mươi triệu.

Vy dịch từng câu. Đôi tay cô đi nhanh, gọn, theo phương ngữ ký hiệu Sài Gòn mà cô lớn lên cùng. Bố mẹ cô đều là người Điếc. Cô biết ra hiệu trước khi biết nói. Năm lên năm, cô đã là người phiên dịch cho mẹ ở chợ Bà Chiểu, cò kè từng ký cá lóc.

Điền nhìn tay cô, thỉnh thoảng nhìn sang miệng bác sĩ. Anh đọc khẩu hình được một ít, Vy nhận ra. Người Điếc lớn lên giữa người nghe thường thế.

Đến đoạn một trăm hai mươi triệu, anh Hai Lộc chen vào.

– Thưa bác sĩ, má tôi già rồi, mổ xẻ chi cho khổ. Để tụi tôi bàn lại, có khi đưa má về uống thuốc.

Vy dịch câu đó cho Điền. Tay Điền đáp lại ngay, mạnh, mấy ngón tay gập xuống dứt khoát như gõ búa.

Vy đọc câu ấy. Trong một tích tắc, cô đưa tay trái vén tóc mai ra sau tai.

– Tôi muốn tự hỏi bác sĩ thêm vài chuyện trước khi gia đình quyết định, – cô nói.

Đó không phải là điều Điền vừa nói. Điều Điền vừa nói là: "Anh câm miệng lại. Anh không nuôi má ngày nào mà anh quyết cái gì."

Ra khỏi phòng bác sĩ, anh Hai Lộc vỗ vai Vy, cảm ơn cô, khen cô dịch hay. Điền đi phía sau, không nói gì. Đến chân cầu thang, anh dừng lại, nhìn cô, rồi đưa tay phải lên làm một ký hiệu cô chưa từng thấy: ngón trỏ chạm vào thái dương, rồi vạch một đường cong ra sau vành tai.

Vy hỏi lại bằng tay: Cái gì?

Điền ra hiệu: Tên cô. Tên ký hiệu của cô. Từ nay tôi gọi cô bằng tên đó.

Trong cộng đồng người Điếc, ai cũng có một tên ký hiệu, do người Điếc đặt cho, thường dựa vào một đặc điểm: cái răng khểnh, nốt ruồi, kiểu tóc, cái tật. Tên ký hiệu của Vy từ nhỏ là ngón cái chạm cằm, vì hồi bé cô hay chống cằm. Bao nhiêu năm, chưa ai đổi tên cho cô.

Cô hỏi: Nghĩa là gì?

Điền nhìn cô một lúc, ra hiệu một câu ngắn: Cô tự biết.

Rồi anh đi xuống cầu thang. Vy đứng lại một mình, tay trái bất giác giơ lên, rồi khựng lại giữa chừng, cách mái tóc mai chỉ một đốt ngón tay.

— Hết chương 1 —