Ba mươi lăm tấm

Chương 1: Ba mươi lăm tấm

Ông nội nói tấm phim thứ ba mươi sáu phải để dành cho lúc nhà mình đủ người.

Ông nói câu đó vào một sáng Chủ nhật tháng Mười Một, khi dã quỳ vừa nở vàng hai bên con dốc trước nhà. Tôi mười hai tuổi, đang ngồi trên cái ghế gỗ ngoài hiên, cầm cái máy ảnh cũ của ông, nhìn qua ô ngắm thấy sương bò lên từ dưới thung lũng như sữa đổ. Cái máy ảnh nặng trịch, thân kim loại đen tróc sơn, ông nội dùng nó chụp ảnh dạo quanh hồ Xuân Hương bốn mươi năm. Bây giờ người ta chụp bằng điện thoại, ông không chụp cho ai nữa. Nhưng ông vẫn giữ một cuộn phim, cuộn cuối cùng ông mua được ở một tiệm đồ cũ dưới chợ, và ông dạy tôi chụp từng tấm một, mỗi Chủ nhật một tấm.

– Phim bây giờ quý lắm. Mỗi tấm phải đáng. – Ông dặn. – Con bấm thì nín thở, đếm tới ba, rồi bấm.

Ba mươi lăm Chủ nhật, tôi chụp ba mươi lăm tấm. Tấm thứ nhất là con mèo mướp nằm trên mái tôn. Tấm thứ hai là mẹ đang gội đầu cho ông ngoài sân. Tấm thứ ba là đám mây hình con voi trên đồi thông. Có tấm tôi chụp ông nội ngủ gục trên ghế, cái chăn len đỏ tuột xuống chân. Có tấm tôi chụp mẹ ngồi cắt móng tay cho ông, hai cái đầu cúi sát vào nhau.

Tới tấm thứ ba mươi sáu, ông nội giữ máy ảnh lại.

– Tấm này ông chụp. – Ông nói. – Lúc nào nhà mình đủ người.

Tôi không hỏi đủ người là sao. Tôi tưởng ông nói tới bà nội, mà bà nội mất trước khi tôi sinh ra.

Ba mẹ tôi ly hôn năm tôi bảy tuổi. Tôi nhớ không nhiều. Tôi nhớ những đêm ba về khuya, mùi rượu với mùi khói thuốc, mẹ ngồi dưới bếp không ngủ. Tôi nhớ có mấy người đàn ông lạ mặc áo khoác đen đứng trước cổng nhà ông nội, nói chuyện to tiếng, mẹ dắt tôi vào phòng đóng cửa. Rồi ba đi Sài Gòn. Rồi ba có dì Lan Chi. Rồi ba không về nữa.

Mẹ tôi tên Kiều Sa, bán bánh căn ở một góc chợ âm phủ dưới chân chợ Đà Lạt, tối nào cũng ngồi bên cái lò than với bảy cái khuôn đất, tới mười một giờ đêm mới về. Sáng Chủ nhật nào mẹ cũng dậy sớm, chở tôi trên chiếc xe máy cũ lên con dốc nhà ông nội. Mẹ tắm cho ông, gội đầu cho ông, cạo râu cho ông, nấu nồi cháo đậu xanh, chia ra từng hộp nhỏ để trong tủ lạnh cho ông ăn cả tuần. Ông bị run tay, ba năm nay run nhiều hơn, cầm muỗng cháo phải dùng cả hai tay.

Có lần cô bán sữa đậu nành đầu dốc hỏi mẹ:

– Chị ly dị rồi mà còn lên chăm ông hoài vậy?

Mẹ cười, không trả lời. Lúc về, tôi hỏi lại câu đó. Mẹ nói ông nội là ông nội của con. Tôi nói nhưng ông không phải ba của mẹ. Mẹ nói con chưa hiểu đâu. Tôi ghét nhất là câu đó.

Tối thứ Bảy trước Chủ nhật thứ ba mươi sáu, tôi ra chợ phụ mẹ bán bánh căn. Trời Đà Lạt tháng Mười Một lạnh buốt, khách du lịch mặc áo phao ngồi chen nhau trên mấy cái ghế nhựa thấp, xuýt xoa hơ tay trên lò than. Mẹ đổ bột vào bảy cái khuôn đất, đập trứng cút, rắc hành, đậy nắp, tay làm mà mắt vẫn đếm từng cái khuôn. Tôi lo phần múc nước chấm, nước mắm ớt với xíu mại, một chén bánh mười hai cái giá ba mươi lăm ngàn.

Gần mười giờ, chú Tâm bán bắp nướng bên cạnh ghé qua, ngồi xổm xuống cạnh lò than của mẹ, nói nhỏ.

– Sa. Bữa nay tui gặp thằng Hiến dưới bến xe. Nó về rồi đó. Đi với con vợ mới, đi ô tô.

Cái khuôn bánh trên tay mẹ khựng lại một giây. Rồi mẹ lật bánh, gắp ra đĩa, đưa cho khách, như không có chuyện gì.

– Ừ. Về thì về. Ông nội nó mà.

– Nghe nói nó hỏi thăm người ta giá đất trên dốc.

Mẹ không trả lời. Chú Tâm ngồi thêm một chút rồi về sạp bắp. Tối đó, dọn hàng xong, mẹ không chở tôi về nhà liền. Mẹ chạy xe lên dốc nhà ông nội, đứng ngoài cổng nhìn vô. Đèn trong nhà ông đã tắt. Chỉ có cái homestay sau nhà sáng đèn vàng, có tiếng nhạc nhỏ và tiếng người cười. Mẹ đứng đó mười phút, hai tay đút túi áo khoác, hơi thở bay ra thành khói trắng. Rồi mẹ quay xe về.

Tôi hỏi mẹ lên coi gì. Mẹ nói coi ông ngủ chưa. Tôi biết mẹ nói dối, nhưng tôi không biết mẹ giấu cái gì.

Nhà ông nội là căn nhà gỗ nhỏ trên một con dốc ở phường Xuân Hương – Đà Lạt, lợp tôn, có cái hiên nhìn xuống thung lũng. Hồi tôi còn nhỏ, sau nhà là một khu vườn rộng trồng su su với cà chua, có cả một dãy hoa cẩm tú cầu. Giờ khu vườn đó người ta làm thành một cái homestay gỗ hai tầng, có cửa kính lớn, buổi tối sáng đèn vàng. Ông nội nói ông cho người ta thuê. Tôi hỏi thuê bao nhiêu. Ông nội nói con nít hỏi chi chuyện đó.

Chủ nhật thứ ba mươi sáu, chiếc ô tô màu bạc dừng trước cổng.

Ba tôi bước xuống. Năm năm rồi tôi không thấy ba. Ba mập ra, tóc vuốt keo, mặc áo sơ mi kẻ ô. Dì Lan Chi bước xuống sau, đeo kính râm, tay xách túi da.

Mẹ đang lau tóc cho ông nội ngoài hiên. Cái khăn trên tay mẹ dừng lại giữa chừng.

— Hết chương 1 —