Tiếng chuông giờ Ngọ

Chương 2: Tiếng chuông giờ Ngọ

Ba ngày sau, cô ta lại leo lên tháp. Lần này cô mang theo một cái túi vải, trong túi là một mảnh đồng vỡ bằng bàn tay, xanh rỉ, một mặt có nửa hình con chim bay.

– Mảnh trống đồng đền Ngọa Long, – cô nói. – Cháu xin được của ông thủ từ. Hồi nấu trống, thợ đúc bỏ lại mảnh này vì nó văng ra ngoài lò. Ông ấy giữ làm kỷ niệm.

Cô gõ ngón tay vào mảnh đồng. Một tiếng "tang" khô, ngắn, cao. Rồi cô gõ vào thân chuông. Một tiếng "uông" trầm, dài.

– Cùng một thứ đồng, – cô nói. – Mà tiếng khác hẳn nhau. Trống thì đánh vào mặt, tiếng ngắn, nảy lên, như người gõ cửa. Chuông thì đánh vào thân, tiếng dài, rung mãi, như người vỗ lưng con.

Cô kể cho tôi nghe một chuyện mà cô đọc được trong kho sách cũ của Vân Đài, chuyện mà ở Vân Đài chẳng ai buồn đọc. Ngày xưa, người ta không cầu đảo bằng đàn cao chín tầng. Mỗi tháng Tư, ông thủ từ đền Ngọa Long đánh cái trống đồng ba ngày ba đêm, tiếng trống vang lên hồ trên đỉnh núi, rồng mưa nghe thấy thì dậy. Tiếng trống là tiếng gọi. Đời này qua đời khác, đánh đến mòn cả mặt trống.

– Tám năm trước, trống nấu ra thành chuông, – cô nói. – Không còn ai gõ cửa. Mà cái chuông thì mỗi ngày mười hai lần vỗ lưng con rồng, bảo nó ngủ tiếp đi.

Tôi ngồi im, nhìn cái vồ gỗ trong tay. Ba mươi năm tôi đánh chuông. Tám năm nay, tôi đã vỗ lưng ru một con rồng ngủ mà không biết. Cả phủ Quảng Hạc khô hạn, ruộng nứt, mạ chết, mà người ru nó ngủ là tôi.

– Cô đi nói với đại tế sư đi, – tôi bảo. – Bảo ông ấy dừng chuông lại.

– Cháu nói rồi. Hôm qua.

– Ông ấy bảo sao?

Cô ta cười, cái cười chẳng vui gì.

– Đại tế sư bảo cháu đọc sách cũ nhiều quá hóa lẩn thẩn. Chuông là quà mừng thọ của quan trấn thủ, đúc bằng đồng trống cổ, là niềm tự hào của cả phủ. Dừng chuông là nói thẳng vào mặt quan rằng món quà của ngài làm hạn cả phủ. Ai nói câu ấy thì người ấy đi. Mà đại tế sư thì còn muốn ở lại Vân Đài.

Tôi hiểu. Ba mươi năm đánh chuông dưới mái phủ, tôi hiểu những chuyện ấy hơn cô ta.

Nhà tôi có hai sào ruộng ở làng Đông, ngoài cửa nam. Thằng con trai tôi cấy, con dâu tôi gánh nước tưới từng gốc mạ, gánh từ con mương đã cạn trơ đáy, phải đào lòng mương xuống một sải mới múc được nửa gàu. Tuần trước nó lên thành, đứng dưới chân tháp gọi tôi, bảo bố ơi mạ chết hết rồi, sang năm nhà mình ăn gì. Tôi đứng trên tháp, tay cầm vồ, không biết trả lời con thế nào. Đúng giờ, tôi vung vồ đánh chuông. Bây giờ thì tôi biết mình đã đánh cái gì. Đại tế sư không ác. Ông ấy chỉ biết đốt hương, dựng cờ, gọi gió. Ông ấy sẽ cầu đảo đến ngày thứ sáu mươi, thứ bảy mươi, rồi nếu trời thương mà có mưa thì ông ấy được thưởng, còn nếu không thì ông ấy dâng sớ bảo dân phủ này thất đức.

– Thế cô định làm gì? – tôi hỏi.

– Cháu không dừng được chuông, – cô nói. – Nhưng cháu nghĩ, nếu chuông không dừng được, thì ta làm cho chuông gõ cửa.

Cô chỉ cho tôi thấy. Chuông thì đánh vào thân, ngay giữa, nơi đồng dày nhất, cho tiếng ngân dài. Nhưng ở miệng chuông, chỗ đồng mỏng nhất, loe ra như vành nón, thì nếu đánh vào đó bằng một cái vồ nhỏ và cứng, tiếng sẽ ngắn và nảy, gần như tiếng trống. Cô đã thử bằng ngón tay, nghe được. Nhưng ngón tay thì chỉ nghe được ở gần. Muốn tiếng ấy bay tới núi Ngọa Long, phải đánh mạnh như đánh trống lễ.

– Đánh vào miệng chuông mạnh như thế, – tôi nói, – thì chuông nứt.

– Vâng, – cô nói. – Có thể nứt.

Tôi nhìn cô. Cô nhìn tôi. Bên dưới, khói hương từ đàn cầu đảo bay lên mù mịt, tiếng đại tế sư đọc văn tế lẫn với tiếng chiêng trống của đội nhạc. Xa hơn, ngoài cổng thành, có tiếng trẻ con khóc vì khát.

– Một mình cháu thì không đủ sức đánh, – cô nói. – Và cháu không biết giờ nào chuông vang xa nhất.

Tôi biết. Giờ Ngọ. Nắng gắt nhất, không khí khô nhất, tiếng chuông bay xa nhất. Ba mươi năm, tôi biết.

— Hết chương 2 —