Mùa trung thu

Chương 1: Mùa trung thu

Thứ Hai, 21 tháng 9 năm 2015.

Chị Diệp đặt quyển hóa đơn mới lên bàn tôi, mở sẵn tờ đầu, đặt cây bút bi xanh lên trên, nói:

– Em ký sẵn ô người lập cho chị hai chục tờ. Tháng này hàng ra nhiều, chị viết không kịp, em ký trước cho đỡ.

Tôi nhìn quyển hóa đơn. Bìa màu xanh nhạt, năm mươi số, mỗi số ba liên. Liên một màu trắng, lưu ở cuống. Liên hai màu đỏ nhạt, giao khách hàng. Liên ba màu xanh, nội bộ. Tên công ty in sẵn trên đầu: công ty trách nhiệm hữu hạn bao bì, có xưởng in thùng các-tông ở Thuận An, mười hai công nhân, một kế toán là tôi.

Tôi biết quyển hóa đơn này. Tôi biết từng số trong nó. Năm 2017, tôi ngồi trong phòng làm việc của cơ quan điều tra, người ta đặt trước mặt tôi một chồng bản sao liên một, hỏi tôi chữ ký ở ô người lập có phải của tôi không. Phải. Người ta hỏi số tiền trên liên một là bao nhiêu. Tôi đọc. Rồi người ta đặt bên cạnh bản sao liên hai, thu từ các doanh nghiệp mua, cùng số hóa đơn, cùng ngày, cùng tên hàng. Số tiền lớn gấp mười, gấp hai mươi lần.

Tôi chưa bao giờ thấy những liên hai ấy. Tôi chỉ ký trước, như chị Diệp nhờ.

Tòa tuyên tôi đồng phạm, án treo vì vai trò thứ yếu. Anh Lâm, chồng chị Diệp, đứng tên giám đốc, nhận ba năm tù. Chị Diệp không bị gì, vì không có chữ ký của chị trên bất cứ tờ nào. Chị khai chị chỉ là vợ giám đốc, thỉnh thoảng phụ việc văn phòng.

Mười năm sau, tôi ba mươi bảy tuổi, bán trái cây ở chợ Lái Thiêu, không công ty nào nhận một kế toán có tiền án. Tối qua tôi ngồi đếm tiền lẻ trong sạp, gục xuống thùng măng cụt mà ngủ.

Sáng nay tôi mở mắt ra trong phòng trọ cũ, cái quạt treo tường gãy một cánh, tờ lịch ghi ngày hôm nay, và tôi hai mươi bảy tuổi.

Tôi không ký.

– Chị ơi, em sợ ký trước lỡ chị viết sai, em không biết. – Tôi nói. – Chị viết xong em ký liền, có gì đâu.

Chị Diệp nhìn tôi một lúc. Chị bốn mươi hai tuổi, tóc uốn, đeo cặp kính gọng vàng, nói chuyện lúc nào cũng nhẹ nhàng. Công nhân trong xưởng thương chị hơn thương anh Lâm, vì Tết nào chị cũng lì xì từng đứa.

– Ừ, thì thôi. – Chị cười. – Em cẩn thận vậy chị mừng.

Chị cầm quyển hóa đơn đi về phòng mình.

Thứ Ba, 22 tháng 9.

Trưa nay chị Diệp đi ngân hàng. Phòng chị không khóa. Tôi vào để lấy bộ chứng từ nhập giấy cuộn tháng Tám, cái cớ có thật, vì đúng là tôi cần.

Trên bàn chị có ba hộp bánh trung thu bằng giấy bìa cứng, loại hộp vuông in hình chị Hằng, khách hàng biếu. Một hộp đã bị cắt mất nắp. Tôi mở ngăn kéo bàn chị, tìm bộ chứng từ, và thấy nó: một tấm bìa cứng hình chữ nhật, cỡ bằng tờ hóa đơn, mặt trên in hình chị Hằng ôm thỏ, mặt dưới màu xám. Tôi cầm lên. Mặt xám lồi lõm. Tôi nghiêng nó ra phía cửa sổ. Dưới ánh nắng xiên, những vết hằn hiện lên: chữ số, chồng lên nhau, sâu cạn khác nhau, như ai đó đã tì bút viết rất mạnh lên một tờ giấy đặt trên tấm bìa này.

Tôi hiểu ngay. Hóa đơn ba liên in trên giấy than tự nhiên: viết trên liên một thì chữ hằn xuống liên hai, liên ba. Muốn viết liên hai một số tiền khác, người ta phải xé liên hai ra, hoặc chèn một tấm bìa cứng vào giữa để chữ không hằn xuống. Chị Diệp chèn tấm bìa này. Viết số nhỏ trên liên một, ký sẵn tên tôi. Rút bìa ra, chèn dưới liên hai, viết số lớn. Tấm bìa giữ lại tất cả.

Tôi đặt tấm bìa lại đúng chỗ cũ, đúng chiều, đóng ngăn kéo.

Tôi không lấy nó. Lấy tài liệu trong ngăn kéo của người khác, rồi mang đi trình, người ta sẽ hỏi tôi lấy bằng cách nào. Kiếp trước tôi đã học được: thứ gì không đi đúng đường thì ra tới tòa sẽ thành chuyện khác.

Thứ Tư, 23 tháng 9.

Tôi bắt đầu làm đúng việc của một kế toán: lập bảng kê hàng xuất kho mỗi ngày, có chữ ký của anh thủ kho và của tài xế giao hàng. Mỗi chuyến xe ra cổng, bao nhiêu thùng, giao cho ai. Đó là việc lẽ ra công ty phải làm từ lâu. Chị Diệp thấy, khen tôi chăm.

Thứ Năm, 24 tháng 9.

Anh Bửu thủ kho ký vào bảng kê xuất kho thứ ba, rồi giữ cây bút lại, không trả.

– Em làm cái này để chi vậy Tuyền? Mấy năm nay có ai bắt ký đâu.

– Dạ để cuối tháng em đối chiếu hóa đơn, anh.

Anh Bửu năm mươi tuổi, làm ở xưởng từ hồi anh Lâm còn là thợ in thuê. Anh nhìn tôi, rồi nhìn ra cái xe tải nhỏ đang đậu ở cổng.

– Đối chiếu thì đối chiếu cho kỹ. – Anh nói nhỏ. – Có mấy tháng, chị Diệp kêu anh ghi sổ kho là xuất hai trăm thùng cho bên Tân Uyên, mà xe mình không chạy chuyến nào lên Tân Uyên. Anh hỏi, chị nói hàng giao thẳng. Anh là thủ kho, hàng có ra cổng hay không anh biết chớ.

– Anh có ghi lại không anh?

– Ghi gì. Chị biểu ghi sao anh ghi vậy. – Anh trả cây bút cho tôi. – Từ bữa nay em đưa bảng này, xe chạy chuyến nào anh ký chuyến đó. Còn chuyến nào không chạy, đừng biểu anh ký.

Kiếp trước, anh Bửu cũng ra tòa làm chứng. Anh nói đúng mấy câu này, khi đã quá muộn. Lần này, anh nói với tôi trước.

Thứ Sáu, 25 tháng 9. Chiều nay xưởng ăn trung thu sớm. Chị Diệp chia bánh cho công nhân, mỗi người hai cái. Chị đưa tôi hai cái bánh thập cẩm, rồi kéo tôi ra một góc.

– Tuyền nè. Tháng sau chị cho em lên kế toán trưởng, lương thêm hai triệu. Em làm thêm cho chị mấy công ty bạn, ký giùm hồ sơ thuế thôi. Em chịu không?

Kiếp trước, tôi đã chịu. Thêm hai triệu, tôi gửi về Trà Vinh cho má mua thuốc huyết áp.

– Dạ để em suy nghĩ. – Tôi nói.

Tối đó, tôi ăn bánh trung thu trong phòng trọ, đọc lại Luật Kế toán trên điện thoại. Ăn hết một cái bánh, tôi gói cái còn lại, để dành cho Út Nhàn phòng bên, con bé công nhân giày da mười chín tuổi, sắp về quê thi lại.

— Hết chương 1 —