Bàn tay của cô dâu

Chương 3: Bàn tay của cô dâu

Gác lửng nhà tôi nóng như cái lò, mái tôn còn giữ hơi nắng cả ngày. Tôi bật cái bóng đèn tròn treo lủng lẳng giữa gác. Mười hai cái thùng đạn màu xanh rêu xếp thành hai hàng dọc theo mái. Thằng Ích đứng nhìn, há hốc miệng.

– Ông giữ hết ri à?

– Hết. – Tôi nói. – Thùng năm hai nghìn lẻ một là thùng thứ chín. Kéo ra đây.

Thằng Ích kéo thùng ra. Nắp thùng kẹt cứng vì lâu không mở. Nó phải lấy cái tua vít cạy mới bật ra. Mùi phim cũ bốc lên, chua chua, như mùi giấm.

Bên trong là hàng trăm phong bì giấy nâu, đứng sát nhau như những quân bài. Mỗi phong bì là một cuộn phim, ngoài ghi bằng bút bi, chữ tôi hồi trẻ, nghiêng nghiêng, vội vàng: ngày tháng, tên khách, loại việc. Cưới. Đầy tháng. Ảnh thẻ. Mừng thọ.

Tôi dò từ tháng Mười hai. Thằng Ích soi đèn pin điện thoại cho tôi. Tôi lật từng phong bì. "Mười bốn tháng Chạp, cưới, Thu Bồn." "Mười sáu tháng Chạp, cưới, Điện Bàn." "Mười tám tháng Chạp…"

– Mẹ con tên Nguyễn Thị Huệ Chi. – Thằng Ích nói khẽ. – Ba con tên Trần Văn Chuẩn.

"Hai mươi hai tháng Chạp, cưới. Chuẩn – Chi. Cẩm Kim."

Tôi rút cái phong bì ra. Tay tôi run, không biết vì già hay vì cái nóng trên gác. Tôi bước tới chỗ cái cửa sổ thông gió, nơi có một miếng kính mờ, giơ dải phim lên trước bóng đèn.

Phim âm bản thì đen ra trắng, trắng ra đen. Mặt người trong đó trông như ma, tóc trắng, răng đen. Nhưng bốn mươi năm làm nghề, tôi đọc được phim âm bản như đọc chữ.

Ba mươi sáu khuôn hình. Ba mươi lăm khuôn đầu, chú rể đứng thẳng, miệng mím chặt. Đứng trước cây cầu cong. Ngồi trên ghế mây. Nắm tay cô dâu. Ôm hoa. Khuôn nào cũng mím. Tôi nhớ ra rồi. Tôi nhớ cậu thanh niên gầy nhom, tóc vuốt dầu, cả buổi chụp không cười một lần, tôi nói em cười lên đi, cậu càng mím. Cô dâu đứng bên cạnh, cười suốt.

Khuôn thứ ba mươi sáu, khuôn cuối cùng.

Tôi nhớ khuôn đó. Tôi bấm máy lúc chụp xong rồi, lúc tôi đang quay đi định lên phim mới, cái máy vẫn còn đúng một khuôn. Cô dâu quay sang chú rể, nói gì đó vào tai. Chú rể bật cười. Theo thói quen, tay phải anh đưa lên che miệng. Và cô dâu, nhanh hơn, đưa cả hai tay ra, nắm lấy cổ tay anh, kéo xuống.

Anh cười. Cười ngửa cổ, cười hết cỡ, mắt híp lại thành hai sợi chỉ, đuôi mắt nhăn tít. Cái răng cửa gãy hiện ra giữa hàm răng, một khoảng trống đen ngòm, rõ mồn một. Cô dâu đứng bên cạnh, hai tay giữ chặt cổ tay chú rể, cũng cười, đầu ngả vào vai anh.

Khách không chọn tấm đó để in. Tôi còn nhớ chú rể đỏ mặt nói xóa đi chú, trông như thằng hề. Tôi không xóa. Phim nhựa thì không xóa được. Nó nằm đó, trong cái thùng đạn trên gác lửng, hai mươi lăm năm, qua hai trận lụt.

Tôi đưa dải phim cho thằng Ích. Nó giơ lên trước bóng đèn, nheo mắt nhìn. Nó không đọc được phim âm bản. Nhưng nó thấy được cái khoảng trống ở giữa hàm răng.

– Ba con. – Nó nói. – Ông ơi, ba con đây nè.

Bốn giờ sáng, tôi quét tấm phim, sửa lại vết xước, in ra trên khổ giấy ba mươi nhân bốn mươi. Tôi chỉ làm một việc duy nhất: cắt bỏ cô dâu ra khỏi khung hình, như mọi tấm ảnh thờ phải thế. Rồi tôi dừng lại. Tôi in thêm một tấm nữa, tấm nguyên, có cả cô dâu, có cả hai bàn tay cô đang nắm cổ tay anh.

Huệ Chi ngủ gục trên ghế chờ. Tôi đánh thức chị dậy. Tôi đặt hai tấm ảnh trước mặt chị.

Chị nhìn tấm thứ nhất. Rồi tấm thứ hai. Rồi chị đưa tay lên, chạm vào tấm ảnh, chạm vào hai bàn tay của cô dâu hai mươi ba tuổi trong ảnh.

– Bữa đó con nói với ảnh… – Chị thì thầm. – Con nói: anh cười cho em coi một lần, rồi em lấy anh, cả đời em không bắt anh cười nữa.

Chị không nói thêm gì. Chị ôm tấm ảnh vào ngực, cúi gập người xuống, vai rung lên. Thằng Ích đứng bên cạnh, đặt tay lên lưng mẹ. Tôi ra ngoài, đứng ở cửa tiệm, nhìn mặt sông Hoài đang chuyển dần từ đen sang xám bạc. Mấy bà bán xôi gánh hàng đi qua cầu.

– Để nguyên cái răng. – Huệ Chi nói từ trong tiệm vọng ra. – Chú đừng sửa chi hết.

Năm giờ rưỡi, tôi đóng khung tấm ảnh thờ. Khung gỗ màu nâu trầm, không có viền mạ vàng, vì anh Chuẩn là thợ đóng ghe, chắc anh thích gỗ trơn.

Tôi đi theo xe của mẹ con chị về Cẩm Kim, dự lễ phát tang. Trong nhà, mệ Thơi, mẹ anh Chuẩn, tám mươi lăm tuổi, nhìn tấm ảnh trên bàn thờ, rồi bật khóc to nhất từ tối qua tới giờ, theo lời hàng xóm. Rồi bà nói, giữa hai tiếng nấc:

– Đúng thằng Chuẩn. Đúng cái răng cua đá.

Cả buổi sáng hôm đó, ai bước tới bàn thờ thắp hương cũng đứng lại lâu hơn bình thường một chút. Mấy ông thợ ghe bạn anh Chuẩn thắp hương xong thì quay đi, lấy tay áo chùi mắt, rồi một ông bật cười, rồi cả đám cười. Họ nói cả đời chưa thấy thằng Chuẩn cười hở răng như ri, giờ mới thấy, thì nó nằm trong hòm.

Tấm ảnh thứ hai, tấm có cô dâu, Huệ Chi không đặt lên bàn thờ. Chị cất nó vào cái hộp thiếc, để trong tủ, ngăn trên cùng, chỗ nước lụt không bao giờ lên tới.

Còn dải phim âm bản, tôi mang về, bỏ lại vào phong bì, ghi thêm một dòng bên dưới dòng chữ cũ, rồi đặt vào thùng đạn thứ chín, trên gác lửng. Vợ tôi mà còn sống, tôi sẽ nói với bà: thấy chưa, khách có quay lại đó.

— Hết —