Cuộc gọi lúc chín giờ năm phút

Chương 1: Cuộc gọi lúc chín giờ năm phút

Tiếng chuông điện thoại của ông nội vang lên đúng lúc Thưởng mở mắt. Đó là một đoạn nhạc chuông cũ, bài dân ca ví giặm mà chính anh cài cho ông từ hồi ông mới tập dùng điện thoại cảm ứng.

– A lô? – Giọng ông vọng từ gian ngoài. – Đúng rồi, tui là Lê Văn Giới đây. Ai rứa?

Thưởng nằm im trên cái chiếu cói, nhìn lên trần nhà. Vết thấm nước hình con cá trên trần. Cái quạt trần ba cánh quay chậm. Ngoài cửa sổ, tiếng rao bánh mì từ đầu ngõ khu tập thể gần chợ Ga Vinh. Anh với tay lấy điện thoại của mình dưới gối. Màn hình sáng: chín giờ năm phút, thứ Hai, ngày bốn tháng Chín năm 2023.

Kiếp trước, giờ này anh còn ngủ. Anh ngủ tới mười một giờ, dậy ăn bát cháo lươn ông mua sẵn, rồi bắt xe khách ra Hà Nội cho kịp ca làm sáng mai. Ông tiễn anh ra đầu ngõ, đứng vẫy tay, mặt hơi tái, anh tưởng ông mệt vì nắng. Bốn giờ chiều hôm ấy, ông ra ngân hàng chuyển ba trăm tám mươi triệu, toàn bộ tiền tiết kiệm hai mươi năm lương hưu, vào một số tài khoản mà một người mặc quân phục trong cuộc gọi video bảo là "tài khoản tạm giữ để xác minh". Bảy giờ tối, ông gọi lại số ấy, thuê bao không liên lạc được. Mười giờ đêm, hàng xóm thấy ông ngã trong nhà tắm.

Ông nằm liệt mười một tháng. Ông mất tháng Tám năm 2024. Suốt mười một tháng ấy, ông không nói được, chỉ nhìn Thưởng, và Thưởng không bao giờ biết ánh mắt ấy là trách hay là xin lỗi.

Thưởng làm ở bộ phận phòng chống gian lận của một ngân hàng ở Hà Nội. Năm 2025, khi ông đã mất hơn một năm, anh tình cờ đọc được một bộ dữ liệu mà công an thu giữ từ một ổ lừa đảo bị triệt phá. Trong đó có một thư mục ảnh, hàng nghìn tấm, mỗi tấm là một người già cầm căn cước, cầm sổ lương hưu, cười. Những tấm ảnh lấy từ trang cá nhân của con cháu họ. Anh lướt tới tấm thứ bốn trăm mấy, và dừng lại.

Ông nội anh, áo may ô trắng, ngồi trên ghế đẩu ở sân, giơ tấm căn cước gắn chíp mới làm lên trước ngực, cười hở cái răng cửa sứt. Dòng chữ bên dưới: "Ông nội tám mươi mốt tuổi vẫn đi làm căn cước một mình, quá đỉnh". Anh đăng tấm ảnh ấy. Hai trăm mười bốn lượt thích.

Thưởng mở trang cá nhân của mình. Tấm ảnh đăng sáu ngày trước. Hai trăm mười bốn lượt thích. Anh phóng to: số căn cước mười hai chữ số rõ từng chữ. Ngày sinh. Quê quán. Và ở góc ảnh, trên mặt bàn nước, quyển sổ lĩnh lương hưu bìa xanh, mở sẵn trang có tên ngân hàng.

Anh xóa tấm ảnh. Tay anh run tới mức phải bấm hai lần.

– Dạ, tui hiểu, tui hiểu. – Ông nói ở gian ngoài, giọng nhỏ dần. – Đúng số đó, đúng là căn cước của tui. Răng lại có tài khoản ở Thành phố Hồ Chí Minh? Tui chưa vô trong đó bao giờ...

Thưởng đứng dậy, đi ra. Ông nội ngồi trên ghế đẩu, đúng cái ghế trong tấm ảnh, lưng còng xuống, áp điện thoại vào tai. Bàn tay kia của ông đang nắm chặt mép áo may ô.

– Ông. – Thưởng gọi.

Ông giơ tay ra hiệu im, rồi đứng dậy, đi vào buồng, khép cửa.

Thưởng đứng giữa nhà. Anh biết kịch bản tiếp theo, vì anh đã đọc hàng trăm bản tường trình y như thế. Người gọi xưng là cán bộ điều tra, nói căn cước của ông bị dùng để mở tài khoản rửa tiền cho một đường dây ma túy. Ông sẽ bị triệu tập ra Hà Nội. Muốn không bị triệu tập thì phải hợp tác: ở một mình, không nói với ai, kể cả con cháu, vì "con cháu có thể nằm trong đường dây". Rồi chuyển cuộc gọi sang video, một người mặc quân phục ngồi trước phông có quốc huy. Rồi số tài khoản.

Và quan trọng nhất: họ sẽ đọc cho ông nghe số căn cước của ông, ngày sinh của ông, tên ngân hàng ông lĩnh lương hưu. Những thứ chỉ người nhà nước mới biết. Đó là thứ làm ông tin.

Những thứ ấy, anh đã đưa cho họ.

Thưởng gõ cửa buồng. Không có tiếng trả lời. Anh nghe giọng một người đàn ông trẻ phát ra từ loa điện thoại, giọng Bắc, đều đều, rành mạch như đọc văn bản: "Bác Giới lưu ý, đây là chuyên án bí mật cấp nhà nước. Nếu bác tiết lộ cho bất kỳ ai, kể cả người thân, bác sẽ bị xử lý về tội tiết lộ bí mật".

Anh mở cửa. Ông nội quay lại, mặt tái mét, giơ ngón tay lên môi.

Thưởng không nói gì. Anh ngồi xuống mép giường cạnh ông, với lấy cái vỏ hộp bánh quy trên đầu giường, xé một mảnh bìa, rút cây bút trong túi áo, viết một dòng thật to, đưa cho ông đọc:

"Ông hỏi họ: cháu nội ông tên gì."

— Hết chương 1 —