Ông

Chương 2: Ông

Ông Bường ngồi trên cái ghế sofa trắng trong phòng chờ của tiệm ảnh, uống cạn hai cốc nước, rồi ông nhìn quanh. Tường dán đầy ảnh cưới, cô dâu nào cũng cười, chú rể nào cũng đẹp trai. Đèn sáng trưng. Máy lạnh thổi vù vù. Ông thấy mình lạc lõng như con trâu đứng giữa chợ hoa.

– Mi chụp một tấm hết bao nhiêu? – Ông hỏi.

– Ông nói chi rứa. Con chụp cho ông bà, tiền bạc chi.

– Tau hỏi thì mi nói.

Hậu nói giá. Ông Bường gật gù, thò tay vô túi áo, lấy ra một cái ví da đã sờn hết mép. Ông mở ví. Hậu thấy trong đó có một xấp tiền gấp vuông vức, toàn tờ năm mươi với một trăm nghìn. Và kẹp giữa xấp tiền, có một vuông vải nhỏ, màu trắng đã ngả sang vàng, gấp tư.

– Tiền ni tau để dành từ lương hưu. – Ông nói. – Đủ không?

Hậu nhìn xấp tiền, không nói được.

– Ông ơi, ông giữ lấy. Con không lấy tiền ông.

Ông Bường đặt xấp tiền xuống mặt bàn kính, đẩy về phía cháu.

– Mi không lấy thì tau không chụp. – Ông nói. – Cái ảnh ni là tau hứa với bà mi. Tau hứa thì tau trả. Mi trả thay tau thì không phải tau.

Hậu ngồi im. Anh nhìn ông nội. Ông tám mươi lăm tuổi, đã gầy rộc, hai bàn tay run khi đặt lên đầu gối. Bố anh nói ông bị run tay từ năm ngoái, bác sĩ trên tỉnh bảo bệnh tuổi già.

– Ông ơi, rứa răng mấy lần con mời, ông không chịu?

Ông Bường im lặng một lúc lâu. Rồi ông kể.

Năm sáu lăm, ông hai mươi lăm tuổi, bà hai mươi mốt. Bà là con gái đội trưởng đội cấy, đẹp nhất xóm Bãi. Ông là xã viên đội thủy lợi, nghèo rớt, chỉ có hai bàn tay với cái nhà tranh. Đám cưới đời sống mới, mười hai giờ trưa ở sân kho hợp tác xã. Bà mặc cái áo cánh trắng mượn của chị gái, quàng cái khăn nhiễu.

Hôm ấy, ông hứa với bà. Ông nhớ từng chữ, vì ông nói câu ấy ở bờ đê, lúc đưa bà về nhà ông sau đám cưới: "Mi chịu khó. Năm sau được mùa, tau dẫn mi ra Vinh chụp ảnh."

Năm sau không được mùa. Năm sau nữa thì máy bay ném bom. Rồi con đầu lòng ra đời. Rồi ông đi dân công hỏa tuyến. Rồi về. Rồi con thứ hai, thứ ba. Năm nào ông cũng nghĩ, năm sau. Đến khi có tiền đi Vinh, thì bà đã bốn mươi, năm đứa con, lưng bắt đầu còng. Ông có rủ một lần. Bà nói thôi, già rồi, để tiền cho con đi học.

– Tau biết bà mi không phải không muốn. – Ông nói. – Bà mi giận.

– Giận ông hả?

– Giận tau hứa mà không giữ. Bà mi không nói ra. Bà mi người Nghệ, cứng như cây đinh. Mấy chục năm, hễ ai nhắc chụp ảnh là bà mi nói già rồi. Tau biết câu nớ là bà mi nói với tau. Mi mời, bà mi cũng nói câu nớ, là vì cái ảnh ni phải là của tau mời. Không phải của mi.

Hậu ngồi lặng người. Anh nhớ lại ba lần mời, ba lần bà lắc đầu, ba lần bà không ngẩng lên. Anh tưởng bà ngại. Anh không nghĩ bà đang chờ người khác.

– Rứa răng ông không mời bà?

Ông Bường nhìn xuống đôi bàn tay run của mình.

– Tau ngại. – Ông nói. – Sáu chục năm nợ người ta một tấm ảnh. Giờ tay run cầm cái cốc không vững, răng còn có bốn cái. Mời người ta ra chụp, người ta nói già rồi chụp chi, thì tau biết nói răng.

Rồi ông mở cái ví, rút cái vuông vải nhỏ màu vàng ra khỏi xấp tiền, đặt lên mặt bàn kính, mở ra. Đó là một cái khăn mùi soa, mép viền chỉ xanh, ở một góc có thêu hai chữ cái lồng vào nhau, chỉ đỏ đã phai gần hết: B và M.

– Cái ni bà mi thêu cho tau hồi dạm ngõ. – Ông nói. – Sáu chục năm, tau để trong ví. Lúc đi dân công, đạn bom, tau cũng để trong túi áo ngực. Bà mi không biết tau còn giữ.

Ông gấp cái khăn lại, cẩn thận, bỏ vô ví.

– Mi giúp tau một việc. – Ông nói. – Không phải chụp. Việc nớ để tau. Mi giúp tau chỗ ni.

Ông Bường nói cho cháu nghe ông muốn gì. Hậu nghe, rồi bật cười, cười tới chảy nước mắt.

Chiều hôm đó, Hậu chở ông về bằng ô tô, cái xe đạp Thống Nhất chằng sau cốp. Tới đầu làng, ông bắt cháu dừng lại, tự dắt xe đạp vô ngõ như vừa đi chợ về. Trước khi đi, ông quay lại, gõ gõ vô cửa kính xe.

– Mi mà nói với bà mi, tau từ mi.

– Dạ. Con không nói.

– Còn cái xấp tiền. – Ông nói. – Mi không lấy thì mi cất cho tau. Để dành chụp tấm nữa, năm bảy mươi năm.

— Hết chương 2 —