Qua Thạch Quan

Chương 1: Qua Thạch Quan

Ngày mười hai tháng ba, trạm Thạch Quan.

Cha dặn mỗi tối phải ghi một trang, dù chỉ một dòng. Cha bảo người đi buôn xa không có trí nhớ, chỉ có giấy. Nên con ghi.

Hôm nay đoàn ra khỏi cửa ải. Hai mươi hai con lạc đà, mười một người, một trăm hai mươi tấm lụa chia làm mười hai kiện, cộng bốn kiện trà và hai kiện đồ sứ nhỏ. Viên lính gác cửa ải lật từng kiện ra kiểm, đếm đến tấm thứ ba mươi thì chán, phẩy tay cho qua. Chú Lỗ Bá lấy từ tay áo ra một gói chè nhét vào tay hắn. Con hỏi chú sao phải đưa. Chú bảo: lần sau qua ải hắn còn nhớ mặt mình.

Chú Lỗ Bá theo cha hai mươi năm, đi con đường này mười bốn chuyến. Lần này cha ho không đứng dậy được, chú bảo để chú đi một mình, cha không chịu, bắt con đi theo. Con biết chú không vui. Lúc ra khỏi ải, chú cưỡi lạc đà đi trước, cả buổi không quay lại nói với con câu nào.

Tối nay ngủ ở quán trọ ngoài ải. Gió đêm ở đây lạnh như tháng chạp ở nhà, dù đang tháng ba. Ô Đạt, người dẫn đường, bảo mai là vào biển cát, từ đây đến ốc đảo Lục Tuyền đi chín ngày nếu trời thương, mười hai ngày nếu trời không thương.

Ngày mười lăm tháng ba, giữa biển cát Xích Mạc.

Ba ngày nay không có gì để ghi ngoài cát. Cát đỏ, mịn như bột nghệ, gió thổi qua mặt là rát như bị cào. Ô Đạt dạy con quấn khăn che kín mũi miệng, chỉ chừa hai mắt. Hắn nói ở đây người ta chết không phải vì khát mà vì đi lạc. Đi lạc rồi mới khát.

Chú Lỗ Bá vẫn ít nói. Nhưng tối nay, lúc con ngồi kiểm lại sổ hàng bên đống lửa phân lạc đà, chú đi qua, cúi xuống nhìn trang sổ, chỉ một chỗ con cộng sai. Con sửa. Chú gật đầu rồi đi. Đó là câu chuyện dài nhất của hai chú cháu từ khi ra khỏi nhà.

Ngày mười tám tháng ba, giữa biển cát.

Đêm qua có bão cát. Ô Đạt ngửi thấy từ chiều, bắt cả đoàn dừng sớm, cho lạc đà nằm thành vòng tròn, người chui vào giữa. Gần nửa đêm gió nổi. Con chưa bao giờ nghe tiếng gió như thế, nó không hú mà gầm, như có cả nghìn con trâu đang chạy qua đầu. Cát đập vào tấm bạt lộp độp như mưa đá.

Con nhớ ra cuốn sổ hàng còn để trong túi da buộc trên lưng con lạc đà đầu đàn, ở ngoài rìa vòng. Con bò ra lấy. Ra được ba bước thì không còn thấy gì nữa, không thấy lạc đà, không thấy bạt, không thấy tay mình. Con đứng giữa cát, không biết quay về hướng nào.

Có một bàn tay túm cổ áo con kéo giật lại. Chú Lỗ Bá. Chú lôi con vào trong vòng, ấn đầu con xuống, rồi lấy thân mình che lên trên cho tới sáng. Sáng ra, chú phủi cát trên lưng, chỉ nói một câu: sổ mất thì ghi lại, người mất thì không ghi lại được.

Cuốn sổ vẫn còn. Túi da buộc chặt, cát không vào.

Ngày hai mươi tháng ba, giữa biển cát.

Một con lạc đà bị què chân trước. Ô Đạt bảo phải bỏ lại. Con không nỡ. Chú Lỗ Bá chia hàng của nó ra cho ba con khác, rồi tự tay dắt nó đi chậm sau đoàn. Đến chiều nó đứng lại, nằm xuống, không chịu đi nữa. Chú ngồi với nó một lúc, vuốt cổ nó, rồi tháo dây cương, đứng dậy, không nói gì.

Con nghĩ chú là người tốt. Con ghi lại đây để sau này nhớ.

Ngày hai mươi hai tháng ba.

Thấy cây. Ô Đạt nói đó là rìa ốc đảo Lục Tuyền. Mai tới.

— Hết chương 1 —