Cái xô thứ nhất

Chương 1: Cái xô thứ nhất

Sáng sau bão, bãi cát trước trạm bảo tồn ở Hòn Mun trắng xoá như có ai đổ cả một bao xương xuống.

Tôi chạy chân trần ra. Lại gần mới thấy đó là những nhánh cứng như đá, chĩa ra như sừng con hươu. Có nhánh trắng tinh. Có nhánh nâu như màu trà sữa, sờ vào thấy nhớt nhớt.

– Ba ơi, biển ói ra đá nè!

Ba tôi đang lội dưới mép nước, gỡ một sợi dây phao bị sóng đánh rối. Ba ngẩng lên nhìn bãi cát, đứng yên lâu lắm.

– Không phải đá đâu Mực. San hô đó con. Sóng bão bẻ gãy, quăng lên bờ.

Cả trạm gọi tôi là Mực, vì hồi nhỏ tôi hay làm đổ mực tím ra áo. Tôi mười tuổi, nghỉ hè nào cũng ra đảo ở với ba. Ba canh rạn san hô, đếm cá, đuổi ghe lén thả lưới vào vùng cấm. Ba nói ba làm bảo vệ cho một thành phố dưới nước.

Tôi cầm một nhánh nâu lên, xoay xoay trước mắt. Trên mặt nó có hàng trăm cái lỗ nhỏ xíu, đều tăm tắp như tổ ong.

– San hô là cây hả ba?

– Con vật đó. Mỗi cái lỗ là nhà của một con bé tí, mềm mềm, có một vòng tua xung quanh miệng. Cả ngàn con sống dính vào nhau, cùng xây một cái nhà chung bằng đá vôi. Cái nhà đó là cái con đang cầm.

– Vậy sao nó nâu?

– Trong mình mấy con đó có một loại tảo nhỏ xíu, nhỏ tới mức mắt thường không thấy. Tảo ăn nắng, làm ra đồ ăn, chia cho san hô. San hô cho tảo chỗ ở. Tảo có màu, nên san hô có màu.

Tôi nhìn nhánh trắng tinh bên cạnh.

– Còn cái này?

– Cái đó chết rồi. Chỉ còn bộ xương.

Ba nói nhẹ thôi, nhưng tôi nghe như có cái gì rớt xuống. Tôi đếm thử. Nhánh trắng nhiều hơn. Nhưng nhánh nâu cũng không ít, phải tới ba bốn chục nhánh, nằm rải rác từ cầu phao tới tận gốc dừa.

– Mấy nhánh nâu còn sống hả ba? Mình đem thả xuống lại được hông?

Ba lắc đầu, chỉ ra ngoài khơi. Biển sau bão vẫn đục ngầu, sóng bạc đầu, ghe ngoài bến còn neo chặt.

– Thả xuống chỗ nước cạn thì sóng lại đánh lên. Muốn sống phải đem gắn lên khung ở chỗ sâu, phải có người lặn. Đội lặn ở đất liền nói biển êm thì họ mới ra, sớm nhất là hai ngày nữa. Con nhìn nắng coi.

Mặt trời mới lên mà mấy nhánh nâu nằm phơi đã khô mặt trên.

– Hai ngày là không kịp đâu con. Thôi để ba lo cái phao, cái phao đứt là ghe lưới vô liền.

Ba quay lại với sợi dây. Tôi đứng giữa bãi, một tay cầm nhánh san hô, tay kia vân vê sợi thun buộc tóc màu cam trên cổ tay. Đó là thói quen của tôi, lo gì là tay mân mê sợi thun. Ba hay chọc tôi là con cá hề, đi đâu cũng mang một sọc cam.

Tôi chạy vô bếp của trạm, lấy cái xô nhựa đỏ của cô Lài nấu cơm.

Cả buổi sáng, tôi xách nước biển đổ đầy xô, rồi nhặt từng nhánh nâu thả vào. Thằng Tùng, con chú Hải chạy ghe, chạy tới phụ. Tùng chín tuổi, đen nhẻm, lặn giỏi hơn tôi nhưng không chịu nhận là sợ sứa.

– Bỏ vô xô rồi sao nữa? – Tùng hỏi.

– Thì nó có nước biển. Sống.

Hai đứa khiêng cái xô vào để dưới bóng cây bàng sau trạm, chỗ mát nhất đảo. Ba mươi bảy nhánh. Tôi đếm kỹ. Tôi còn lấy cái khăn ướt đậy lên miệng xô cho khỏi nắng.

Sáng hôm sau, tôi giở cái khăn ra.

Nước trong xô đục như nước vo gạo, bốc một mùi tanh lợm. Mấy nhánh san hô không còn màu trà sữa nữa. Chúng nhạt đi, như ly trà ai đó đổ thêm nửa ly nước lã.

— Hết chương 1 —