Lầu một, tầng trệt

Chương 3: Lầu một, tầng trệt

Hai giờ sáng một đêm tháng Sáu, mưa trút trên mái tôn giếng trời như ai đổ sỏi, cái lon sữa bò trên lầu bốn kêu.

Không phải kêu lốc cốc như mấy lần bà cố giựt thử. Nó kêu một hồi dài, loạn xạ, rồi dừng, rồi kêu lại, yếu hơn.

Con Kem ngủ không đeo tai nghe. Nó ngồi bật dậy, chạy ra lan can. Cái lon vẫn đang lắc. Nó la lên, tiếng nó the thé át cả tiếng mưa.

– Ba ơi! Mẹ ơi! Bà cố giựt dây!

Nó chạy xuống. Ba nó chạy theo sau. Mẹ nó chạy sau ba nó. Tới lầu hai, cửa phòng ông bà nội mở, ông nội lò dò đi ra, kính lão chưa đeo.

Nhưng người tới phòng bà cố trước hết là bà nội.

Con Kem không hiểu sao bà nội tới trước. Phòng bà nội ở lầu hai, cũng gần, nhưng bà nội sáu mươi bảy tuổi, đầu gối đau, đi cầu thang phải vịn. Vậy mà khi con Kem chạy tới cửa phòng bà cố, bà nội đã ở trong đó rồi, quỳ trên nền gạch nhà tắm, đỡ đầu bà cố lên đùi mình.

Sau này ông nội mới kể cho con Kem nghe: bốn mươi ba năm nay, đêm nào bà nội cũng ngủ mở hé cửa phòng, nằm nghiêng về phía cầu thang, để nghe tiếng chuông đồng dưới lầu một. Chuông nhỏ, chỉ lên được tới lầu hai. Bà nội là người duy nhất trong nhà nghe được nó suốt bốn mươi mấy năm, mà chưa lần nào bà nội đi lên. Lần nào cũng đánh thức ông nội dậy, bảo ông đi.

Bà cố té trong nhà tắm, nằm nghiêng, một tay còn nắm chặt sợi dây dù cam. Dây kéo căng từ thanh giường qua khe cửa nhà tắm. Bà cố tỉnh, nhưng không đứng dậy được, chân trái gập lại một góc lạ.

– Má. – Bà nội nói. – Má. Con đây. Má đừng nhúc nhích.

Bà cố mở mắt. Bà nhìn bà nội. Trong ánh đèn vàng nhà tắm, con Kem thấy môi bà cố run run.

– Xuyến… hả.

Đó là lần đầu tiên con Kem nghe bà cố kêu tên bà nội.

Xe cấp cứu tới lúc ba giờ kém. Hẻm nhỏ quá, xe không vô được, mấy anh cứu thương phải khiêng cáng bộ từ đầu hẻm. Cầu thang xoắn quanh giếng trời hẹp quá, cáng không xoay được. Cuối cùng ba con Kem với một anh cứu thương phải bế bà cố trên tay, từng bậc, từng bậc, xuống tầng trệt. Bà nội đi trước, mở cửa sắt, dọn hai cái máy may sang một bên cho có lối đi.

Bà cố gãy cổ xương đùi. Mổ thay khớp. Nằm viện mười hai ngày.

Mười hai ngày đó, bà nội đóng cửa tiệm may.

Ngày thứ tư, Diễm Phương ghé bệnh viện lúc trưa, mang theo hộp cơm cho ca trực của chồng. Cô đứng ở cửa phòng bệnh sáu giường, nhìn vào. Bà nội ngồi trên cái ghế nhựa thấp cạnh giường bà cố, tay cầm chén cháo thịt bằm, đút từng muỗng. Bà cố há miệng, nuốt, rồi há miệng. Không ai nói câu nào. Bà nội thổi muỗng cháo, nếm thử một chút ở đầu muỗng, rồi mới đưa tới. Ăn hết chén cháo, bà nội lấy khăn ướt lau miệng cho bà cố, lau luôn vệt nước trầu cũ ở khóe môi mà mấy ngày nay chưa ai lau.

Rồi bà nội đứng dậy, đi ra hành lang, thấy Diễm Phương đứng đó. Bà không ngạc nhiên.

– Cái bản vẽ bữa trước, con còn giữ không?

– Dạ còn, má.

– Má không làm thang máy. – Bà nội nói. – Má hỏi con chuyện khác. Một cái giường đơn, một cái tủ đầu giường, một cái nhà tắm có tay vịn cho người già, nằm ở phía sau tầng trệt, thì cần mấy mét?

Diễm Phương nhẩm trong đầu, nhanh như mọi lần khách hỏi.

– Dạ, giường với tủ chừng sáu mét vuông. Nhà tắm thì sẵn rồi, chỉ làm lại. Má phải dời hai cái máy may với cái tủ kính ra phía trước. Tiệm còn chừng hai mét.

Bà nội gật đầu, nhìn ra cửa sổ hành lang, nơi mấy cây bàng trong sân bệnh viện đang thay lá.

– Hồi đó má vô nhà này bằng cửa trước. – Bà nói, như nói với cây bàng. – Bả bắt má đi cửa sau. Giờ má cho bả nằm phía sau. Coi như huề.

Bà quay vô phòng bệnh trước khi Diễm Phương kịp nói gì.

Ngày bà cố xuất viện, Diễm Phương đi làm về sớm, thấy tầng trệt khác hẳn. Hai cái máy may, cái tủ kính, cái quầy gỗ thu tiền đã dời hết ra sát cửa trước, gọn trong một khoảng hai mét. Phía sau, chỗ hồi xưa là tiệm thuốc bắc của ông cố, chỗ hồi nãy giờ là chỗ để hai cái máy may, bây giờ kê một cái giường gỗ, trải chiếu trúc, có mùng, có cái tủ đầu giường. Trên tủ đầu giường, bà nội đặt hộp dầu cù là, cái ống nhổ trầu, và cái chuông đồng nhỏ của ông cố.

Bà cố được khiêng vô, đặt nằm lên giường. Bà nhìn quanh. Bà nhìn lên trần, nơi còn mấy cái móc sắt cũ hồi xưa treo mấy bó dược liệu. Bà nhìn ra phía trước, nơi bà nội đang ngồi sau cái quầy thu tiền đã dời chỗ.

– Chỗ này… là chỗ tiệm thuốc. – Bà cố nói.

– Dạ. – Bà nội nói, không quay lại. – Chỗ tiệm thuốc. Má nằm đây. Cầu thang không được leo nữa, bác sĩ dặn.

Bà cố im lâu. Rồi bà nói, giọng nhỏ như nói với cái trần nhà.

– Còn cái tiệm may của mày?

– Tiệm còn hai mét. – Bà nội nói. – Hai mét bán đồ bộ được. Khách thử đồ thì lên lầu hai thử.

Con Kem đứng ở chân cầu thang, ôm cái máy tính bảng. Nó thấy bà cố quay mặt vô vách, vai run run. Nó không biết bà cố khóc hay cười. Nó hỏi mẹ nó. Mẹ nó lắc đầu, đưa ngón tay lên môi.

Sợi dây dù cam không còn dùng nữa. Ba con Kem gỡ nó xuống, cuộn lại, cất vô hộc tủ. Diễm Phương không làm thang máy. Cô dùng một phần tiền làm lại cái nhà tắm ở tầng trệt, có tay vịn, có ghế ngồi tắm, sàn chống trơn. Phần còn lại cô gửi tiết kiệm, ghi tên bà nội.

Bây giờ, buổi sáng nào cũng vậy. Bảy giờ bà nội mở cửa tiệm, kéo cửa sắt lên rào rào. Bà cố nằm phía sau, nghe tiếng cửa sắt thì thức. Bà với tay lấy cái chuông đồng, lắc ba cái. Tiếng chuông đồng nhỏ, không lên tới lầu hai, nhưng ở tầng trệt thì nghe rõ.

– Dạ, má. – Bà nội nói từ sau quầy, không quay lại. – Con nghe rồi. Má chờ chút, con pha sữa.

Hôm Chủ nhật vừa rồi con Kem ngồi dưới tầng trệt làm bài tập. Bà cố lắc chuông. Bà nội đi vô. Bà cố chỉ cái hộp dầu cù là.

– Xức giùm tao cái lưng.

Bà nội ngồi xuống mép giường, vén lưng áo bà ba của bà cố lên, xức dầu, xoa chậm, từ trên vai xuống. Hai người không nói gì. Ngoài hẻm, chiếc xe bánh mì đi ngang, rao lanh lảnh. Một lúc lâu, bà cố nói, mắt nhắm.

– Hồi đó tao nói mày đi cửa sau.

– Dạ, con nhớ.

– Tao nói sai rồi.

Bà nội không trả lời. Bà xoa thêm một hồi, rồi kéo áo bà cố xuống, đứng dậy, đi ra quầy. Con Kem thấy bà nội lấy cái khăn lau tay, lau lâu lắm, lâu hơn bình thường nhiều, rồi mới ngồi xuống kéo hộc tủ đếm tiền.

— Hết —