Lầu ba, lầu hai

Chương 2: Lầu ba, lầu hai

Diễm Phương làm thiết kế nội thất. Mười năm nay cô vẽ nhà cho người ta, vẽ thang máy gia đình cho những căn nhà ống ở Phú Nhuận, ở Tân Định, ở Bình Thạnh, đo từng phân để nhét một cái thang máy vào bề ngang bốn mét mà nhà không thành cái hộp. Vậy mà nhà mình thì cô chưa đụng tới được một viên gạch.

Sau vụ cái ghế đẩu, cô ngồi vẽ ba đêm liền. Cô vẽ một cái thang máy gia đình loại nhỏ, cabin chín mươi phân nhân chín mươi phân, đặt sát vách phía sau giếng trời, ăn vào mỗi tầng chừng một mét vuông rưỡi. Tầng trệt thì ăn vào phần sau của tiệm may, chỗ để cái tủ kính và hai cái máy may. Tổng tiền chừng bốn trăm rưỡi triệu. Vợ chồng cô bỏ ra ba trăm. Phần còn lại vay.

Tối Chủ nhật, cô trải bản vẽ ra trên bàn ăn lầu một, sau bữa cơm. Bà cố ngồi đầu bàn, nhai trầu. Ông nội ngồi kế. Bà nội Hai Xuyến ngồi đầu bên kia, xa nhất, như mọi bữa.

Khanh, chồng cô, nói trước.

– Má. Con với Phương tính làm cái thang máy. Bà cố lớn tuổi rồi, leo cầu thang hoài không được. Má với ba cũng bảy chục rồi.

Bà nội nhìn bản vẽ một lúc lâu. Rồi bà lấy ngón tay chỉ vô cái ô vuông màu xanh ở góc tầng trệt.

– Chỗ này là chỗ hai cái máy may của má.

– Dạ. Má dời máy lên phía trước một chút. Tủ kính thì con đặt cái tủ âm tường, gọn hơn.

– Phía trước là chỗ khách đứng thử đồ. – Bà nội nói. – Tiệm bốn mét ngang, con lấy của má một mét rưỡi, tiệm còn có hai mét rưỡi. Hai mét rưỡi bán cái gì?

– Má ơi, cái tiệm má mỗi tháng lời có mấy triệu…

Diễm Phương nói xong câu đó mới biết mình lỡ. Bà nội đứng dậy, kéo cái ghế ra sau, tiếng chân ghế cào trên nền gạch nghe ken két.

– Mấy triệu đó là mấy triệu của má. Bốn mươi lăm năm, cái tiệm đó nuôi cái nhà này. Không có cái tiệm đó, không có ai học đại học hết.

Bà đi xuống cầu thang. Tới lầu một bà dừng lại, quay lên, nhìn thẳng vô bà cố, lần đầu tiên trong bữa ăn.

– Ai muốn thang máy thì tự đi mà làm. Đừng đụng vô tiệm của tui.

Bà cố nhai trầu, không ngẩng lên. Nước trầu đỏ thấm ra khóe miệng. Bà lấy khăn lau, rồi nói, cũng không ngẩng lên.

– Tao không cần thang máy. Tao leo được. Tao ở lầu một sáu chục năm, tao chết ở lầu một.

Bữa họp tan như vậy.

Khuya, Diễm Phương không ngủ được. Cô đi xuống bếp lầu một pha sữa. Ông nội ngồi một mình ở bàn ăn, dưới cái đèn huỳnh quang trắng, rót trà vô cái tách sứ mẻ miệng.

– Con ngồi đây với ba chút.

Cô ngồi. Ông nội im lặng lâu, rồi kể.

Năm 1980, ông nội hai mươi bốn tuổi, là con trai út của tiệm thuốc bắc. Bà nội hai mươi mốt tuổi, bán vải trong chợ Bình Tây. Hai người thương nhau. Bà cố không chịu, vì bà cố đã nói sẵn một mối, con gái nhà tiệm thuốc bắc bên Hải Thượng Lãn Ông. Ông nội cãi má, lần đầu trong đời. Cưới. Bà nội về làm dâu.

– Hồi đó má ba khó lắm. Má ba bắt má con dậy bốn giờ sáng sắc thuốc, rửa ấm, phơi dược liệu. Má con bán vải quen, tay chân lanh, mà nhìn mấy vị thuốc thì không biết vị nào ra vị nào. Má ba la cả ngày. Rồi năm tám ba, tiệm thuốc làm ăn lụn bại, ông cố mất, phải dẹp tiệm. Má con mới xin dọn mấy cái tủ thuốc ra, đem mấy cái máy may vô. Mở tiệm may.

Ông nội rót thêm trà.

– Má ba không chịu. Má ba nói đó là tiệm của chồng bả, của bả, con dâu không được đụng. Má con vẫn mở. Hai người cãi một trận lớn. Má ba nói một câu, câu đó ba không bao giờ quên. Má ba nói: mày bước vô cái nhà này bằng cửa trước, thì mày đi ra bằng cửa sau, không có chuyện mày đứng ở cửa trước mà buôn bán. Từ bữa đó hai người không nói với nhau câu nào nữa.

– Bốn mươi lăm năm, ba?

– Bốn mươi ba năm. – Ông nội sửa. – Ba năm đầu thì có nói, nói toàn câu nặng.

Diễm Phương ngồi im. Cô nhìn ra giếng trời, sợi dây dù cam của con gái cô vắt ngang khoảng tối, chạy từ trên cao xuống, mất hút sau cửa sổ thông gió phòng bà cố.

– Vậy bà cố không dọn xuống tầng trệt là vì…

– Vì tầng trệt là của má con. – Ông nội nói. – Bà cố thà leo cầu thang tới chết, chớ không bước vô tiệm của má con. Còn má con thì thà giữ cái tiệm, chớ không nhường một mét cho bà cố.

Ông nội đứng dậy, tắt đèn.

– Con đừng làm thang máy. Không phải vì tiền. Hai người đàn bà đó còn sống thì cái thang máy cũng không chở được ai lên ai xuống.

— Hết chương 2 —