Xuồng đêm

Chương 1: Xuồng đêm

Con hỏi bà sao mười tám năm nay Tết nào cũng có thằng nhỏ nhà ông Cả bên vàm Rạch Mây chèo xuồng qua đây, đem cho bà con vịt với hũ mắm, rồi quỳ xuống lạy bà ba lạy như lạy ông bà nội nó? Thì ngồi xuống đây, bà kể. Nhai trầu cho bà nghe thì bà kể.

Năm đó bà năm mươi hai tuổi, đỡ đẻ đã ngót ba chục năm, mà đêm đó là đêm bà nhớ hoài.

Tháng Mười một, mưa dầm. Nước lớn, ròng rồi lại lớn. Canh hai, bà nghe ai gõ cửa. Mở ra thấy một con nhỏ chừng mười lăm, mười sáu, ướt như chuột lột, đứng dưới mái lá run cầm cập.

– Dạ, bà Chín ơi, bà qua giùm. Có người đẻ.

– Nhà ai?

Con nhỏ ngó dáo dác ra sau lưng, như sợ có ai nghe.

– Dạ, nhà ông Cả bên vàm Rạch Mây. Bà Cả sai con qua. Bà Cả dặn con nói với bà, đừng cho ai biết ai gọi bà. Bà tới thì nói là đi ngang, nghe tiếng con nít khóc thì ghé.

Bà đứng ngó con nhỏ. Nhà ông Cả Huỳnh Tấn Lực là nhà giàu nhất vàm, ruộng cò bay thẳng cánh, ba dãy nhà lá với một dãy nhà ngói, có cả bà mụ riêng là bà Tám Lành, mụ đó cả xóm biết, ăn trầu bằng cau tươi bổ tư, đỡ cho nhà giàu thôi chớ không đỡ cho nhà nghèo. Nhà như vậy, giữa đêm lại sai con ở chèo xuồng qua xóm nghèo kêu bà, mà còn dặn đừng cho ai biết.

– Ai đẻ? – Bà hỏi.

– Dạ, cô Tư. Vợ bé của ông Cả.

– Đẻ hồi nào?

– Dạ, hồi chạng vạng. Con trai. Mà giờ nhà đang lộn xộn lắm bà ơi. Chú Ba Phát với bà Tám Lành nói con nhỏ... nói đứa nhỏ đủ tháng. Mà cô Tư mới về nhà ông Cả hồi tháng Ba.

Bà nghe tới đó thì hiểu. Tháng Ba tới tháng Mười một là tám tháng. Đứa nhỏ đủ tháng, tức là cô Tư có bầu trước khi về nhà ông Cả. Có bầu trước, tức là bầu với ai khác. Cái tội đó, nhà giàu bên này không đánh đập ai, nhưng đuổi ra khỏi nhà, trả về bên ngoại, đứa nhỏ không được mang họ Huỳnh, cả đời mẹ con nó ngóc đầu không nổi.

Bà quơ cái giỏ tre đựng đồ nghề: cây kéo, cuộn vải trắng, bình rượu, mấy củ gừng, với cuộn chỉ đỏ. Chỉ đỏ là cái nghề riêng của bà. Đứa nhỏ nào bà đỡ, bà cũng cột một vòng chỉ đỏ vô cổ tay trái, để ông bà mụ biết là có người coi sóc. Đó là ông bà già bà dạy bà vậy. Mà bà còn làm một chuyện ông bà già không dạy: trước khi cột, bà lấy sợi chỉ đó đo cổ tay, đo bàn chân đứa nhỏ, rồi thắt gút đánh dấu. Ba chục năm, bà đo cả ngàn đứa. Tay bà nhớ, như tay người bán vải nhớ thước.

Bà leo xuống xuồng. Con nhỏ chèo, bà ngồi mũi, lấy cái nón lá che cái giỏ cho khỏi ướt.

Ra tới giữa rạch, con nhỏ mới nói nhỏ:

– Bà Chín, con nói bà nghe cái này. Bà Cả với cô Tư hổng có ưa nhau đâu. Cả nhà ai cũng biết. Từ hồi cô Tư về, bà Cả không có nói với cô Tư câu nào. Vậy mà bà Cả sai con đi kêu bà. Con hổng hiểu.

Bà cũng không hiểu. Bà chỉ biết, trong cái nhà giàu, có người muốn đứa nhỏ đủ tháng, có người muốn đứa nhỏ thiếu tháng, mà cái người bà đỡ đẻ ba chục năm chưa từng gặp mặt lại đang đứng về phía đứa thiếu tháng.

Xuồng cập bến nhà ông Cả lúc canh ba. Đèn đuốc sáng choang. Bà chưa bước lên bậc thì đã nghe tiếng đàn ông nói lớn trong nhà ngang:

– Đủ ngày đủ tháng! Bà Tám đỡ đẻ bốn chục năm, bà Tám nói đủ là đủ. Anh Hai, anh nghĩ coi, nhà mình nuôi con người ta à?

— Hết chương 1 —