Đêm thứ nhất

Chương 1: Đêm thứ nhất

Dòng chữ đầu tiên tôi đọc được vào lúc bốn giờ sáng, khi ra rót nước sôi pha ấm chè mới.

"Hoàng Văn Sơn. Đội 3. Đến tiễn anh Tứ."

Mực tím. Nét chữ nghiêng, đều, có móc có nét thanh nét đậm, kiểu chữ người ta học bằng bút sắt chấm mực hồi xưa. Nó nằm ngay dưới dòng chữ ký của ông chủ tịch hội cựu chiến binh thị trấn, mà ông này ký bằng bút bi xanh lúc chín giờ tối.

Tôi tên Trịnh Văn Quang, người ta gọi Quang kèn. Năm nay năm mươi hai tuổi, quê Duy Xuyên, Quảng Nam, theo ba má lên Phước An từ hồi tám tuổi. Tôi thổi kèn đám ma ba mươi năm, phường bát âm của tôi có năm người, đi khắp huyện Krông Pắc, có lúc sang tới Ea Kar. Tôi đã ngồi canh không biết bao nhiêu linh cữu, đã đọc không biết bao nhiêu cuốn sổ tang. Tôi biết sổ tang là thứ người ta ký rồi quên. Không ai đọc kỹ.

Nhưng đêm đó, tôi đọc kỹ, vì đêm đó tôi không chợp mắt phút nào.

Đám ma là của ông Mai Văn Tứ, tám mươi mốt tuổi. Ông quê Thái Bình, lên Đắk Lắk năm bảy chín theo đợt đi kinh tế mới, cả xóm hai trăm người lên một lượt, chia thành sáu đội, đóng ở mấy quả đồi tranh cách thị trấn bây giờ chừng mười cây số. Hồi đó chưa có thị trấn, chưa có đường nhựa, chỉ có đất đỏ, cỏ tranh cao quá đầu người, và sốt rét. Ông Tứ ở đội 3. Ông khai hoang, trồng sắn, rồi trồng cà phê, rồi gây dựng được hai mẫu vườn, một căn nhà cấp bốn mái tôn xanh ngay mặt đường, bốn đứa con.

Rạp tang dựng trước sân, bạt xanh, bốn góc treo bóng đèn tròn. Linh cữu đặt ở gian giữa, ảnh thờ ông cụ mặc áo bộ đội cũ, mắt nhìn thẳng. Phường kèn chúng tôi ngồi ở góc rạp, bên trái, cạnh cái bàn nhựa đặt cuốn sổ tang và hộp đựng phong bì phúng viếng. Tháng Hai, cà phê ra hoa. Vườn cà phê sau nhà trắng xoá một màu, mùi thơm ngọt ngào như hoa bưởi theo gió đêm tràn vào rạp, lẫn với mùi nhang, mùi nến, mùi chè xanh nấu đặc.

Đêm đầu tiên, khách viếng về hết lúc mười một giờ. Con cháu ông cụ vào nhà nằm nghỉ, chỉ để lại thằng cháu nội trực đèn. Nó gục trên chiếu ngủ từ lúc nửa đêm. Phường kèn chia nhau thổi cầm canh: cứ một tiếng đồng hồ, thổi một bài, để vong người mất không thấy lạnh lẽo. Đó là lệ.

Tôi ngồi canh tới sáng. Tôi không ngủ. Tôi tỉnh táo như lúc đang ngồi đây kể lại với anh chị.

Từ mười một giờ đêm tới bốn giờ sáng, không có ai bước vào rạp. Cổng rào sắt khép, có chuông. Con chó vàng của nhà nằm dưới gầm bàn thờ, không sủa tiếng nào.

Vậy mà dòng chữ mực tím đó nằm đó.

Tôi gọi chị Dung, con gái cả ông Tứ, ra xem. Chị Dung năm mươi lăm tuổi, dạy tiểu học ở thị trấn, mắt đỏ hoe vì khóc với thức. Chị nhìn dòng chữ một lúc lâu.

– Chú Sơn đội 3. – Chị nói. – Thầy em hay nhắc. Chú ấy là bạn nối khố của thầy từ dưới quê, lên đây cùng một chuyến xe.

– Chú ấy còn không chị?

Chị Dung lắc đầu.

– Chú mất năm tám mươi. Sốt rét ác tính. Em lúc đó mới chín tuổi, em còn nhớ đám chú. Không có quan tài, bó chiếu, chôn ở đồi đội 3.

— Hết chương 1 —