Sổ gác, quyển một

Chương 1: Sổ gác, quyển một

Ngày 3 tháng 3. Mười giờ sáng.

Xuống đò ngang ở bến cù lao. Ông lái đò nhìn bộ quân phục, hỏi có phải thằng Tỏ con ông Sáu Lành không. Tui nói dạ. Ổng không lấy tiền đò.

Má đứng chờ ở đầu bến, ốm hơn hồi tui đi. Má không khóc, chỉ nói: "Về rồi thì vô ăn cơm, cá kho tộ còn trên bếp." Trong nhà, bàn thờ ba còn mới, nhang cắm trong lon sữa bò đựng gạo. Tấm hình ba chụp hồi đi bộ đội, đội nón cối.

Ghi lại cho nhớ: ba mất ngày 14 tháng 9 năm ngoái, tai biến lúc đang cho cá ăn. Tui đang ở đơn vị, về kịp đưa ba ra đồng, rồi lên đơn vị lại. Hai năm nghĩa vụ ở tiểu đoàn trinh sát. Ở đó tui học được một thứ: thấy gì ghi đó, ghi giờ, ghi hướng, ghi số lượng, không ghi cái mình đoán.

Nên tui mua cuốn sổ này ở tiệm tạp hóa đầu bến, mười hai ngàn.

Ngày 4 tháng 3.

Má đưa tui coi cuốn sổ nợ. Đại lý thức ăn cá của ông Năm Quờn bên bờ Hồng Ngự, nợ bảy mươi mốt triệu bốn trăm. Bốn lồng cá điêu hồng ba để lại, má nuôi cầm chừng mấy tháng nay, cá còi. Má nói ông Năm có qua hỏi mua lại bốn cái lồng với cái miếng bãi bồi sau nhà, trả một trăm năm chục triệu, trừ nợ, má còn cầm được bảy chục. Má nói má mệt rồi, chắc bán.

Tui nói má cho con ba tháng.

Ngày 6 tháng 3.

Bơi xuống coi lồng. Lưới lồng số hai rách một lỗ cỡ cái nón. Vá. Lồng số bốn dây neo phía thượng nguồn bị cọ mòn gần đứt. Thay.

Hỏi chú Bảy Đen bè kế bên cách cho ăn. Chú nói cá điêu hồng ăn mạnh sáng sớm với chiều mát, trưa nắng thì giảm. Nước đục thì bớt ăn. Coi cá đớp mồi mà biết bệnh: đớp lờ đờ, nổi đầu, là có chuyện.

Chú Bảy hỏi tui về làm thiệt hay về chơi. Tui nói làm thiệt. Chú cười, nói thằng nhỏ này giống ba nó, nói ít.

Ngày 11 tháng 3. Hai giờ mười sáng.

Thức dậy vì nghe tiếng máy. Ra đầu bè. Phía trên nguồn, chừng năm sáu trăm mét, có ánh đèn pha. Một chiếc sà lan, cần hút thò xuống nước. Tiếng máy nổ đều.

Ba giờ bốn mươi, sà lan tắt đèn chạy ngược lên.

Sáu giờ sáng, nước quanh bè đục ngầu như nước cống. Cá lồng số một nổi đầu. Tui ngưng cho ăn, bơm sục khí bằng cái máy cũ của ba.

Ngày 12 tháng 3.

Hỏi chú Bảy. Chú nói sà lan hút cát chạy đêm cả năm nay rồi, ai cũng biết, ai cũng thấy. Mỏ cát có giấy phép nằm phía trên kia, chỗ có cắm phao đỏ. Nhưng ban đêm thì nó trôi xuống đây hút, vì cát chỗ này mịn, bán được giá.

Tui hỏi có ai báo chưa. Chú nhìn ra sông, không trả lời.

Bờ cù lao chỗ nhà chú Tư Gừng, cách bè tui hai trăm mét, năm ngoái sạt mất một khúc, cuốn luôn cái chuồng heo. Tui đi bộ lại coi. Vết sạt dài chừng ba chục mét, rễ bần trơ ra.

Ngày 13 tháng 3.

Tải cái ứng dụng định vị trên điện thoại. Tập lấy tọa độ đầu bè. Ghi: lồng số một nằm ở tọa độ… (ghi ở trang cuối sổ).

Ngày 15 tháng 3. Một giờ năm mươi sáng.

Sà lan lại xuống. Lần này tui bơi xuồng ra gần hơn, tắt máy, thả trôi. Chụp được bốn tấm hình, có giờ trên hình. Mạn sà lan sơn số, đọc được bốn chữ số cuối. Lấy tọa độ chỗ xuồng tui đang trôi: cách chỗ sà lan chừng tám chục mét về phía bờ.

Ghi: sà lan vỏ sắt, sơn xanh, cabin trắng, hai cần hút. Bốn người trên boong. Một người hút thuốc ở mũi.

Ba giờ năm mươi rời đi.

Ngày 16 tháng 3.

Đi đò qua bờ, lên ủy ban xã hỏi cán bộ địa chính chỗ coi giấy phép mỏ cát. Anh cán bộ trẻ, coi bộ ngạc nhiên. Ảnh lục máy tính, chỉ tui quyết định cấp phép trên trang thông tin của tỉnh, trong đó có bảng tọa độ các điểm góc của khu mỏ. Bốn điểm. Tui chép tay vào sổ.

Về nhà, ngồi so. Tám tấm hình, bốn đêm, sà lan đều nằm ngoài cái khung bốn điểm đó, cách điểm góc gần nhất từ năm trăm tới bảy trăm mét về phía hạ nguồn.

Tui chưa đưa ai coi.

Ngày 20 tháng 3.

Ông Năm Quờn qua nhà. Ổng ngồi uống trà với má, nói chuyện đồng áng, chuyện con gái ổng lấy chồng Đài Loan. Trước khi về ổng nói với tui:

– Mày còn trẻ, ra ngoài kia kiếm việc công ty mà làm, ôm mấy cái lồng cá này làm chi cho cực. Chú trả giá cao hơn người ta rồi đó. Nghĩ đi.

Ổng nhìn ra đầu bè. Tui để ý ổng nhìn miếng bãi bồi sau nhà lâu hơn nhìn mấy cái lồng.

Chú Bảy nói tối đó: ông Năm có hùn chiếc sà lan.

— Hết chương 1 —