Điều mười một

Chương 3: Điều mười một

Thứ Ba. Không ghi số. Tôi đóng quán một buổi.

Tôi đặt bản hợp đồng lên bàn, lấy bút đỏ khoanh điều mười một, rồi đưa má.

Má đeo kính, đọc chậm. Đọc xong, má tháo kính ra lau vô vạt áo, nói một câu tôi không ngờ:

– Má biết rồi. Hôm qua má nhờ thằng Tí đọc cho nghe.

– Vậy mà má vẫn gật?

– Má gật bán công thức. Má có gật bán cái lò đâu.

Má đứng dậy, lấy trong tủ ra một cuốn sổ khác. Không phải cuốn tôi đang ghi. Một cuốn cũ hơn, bìa nhựa đã ố vàng, chữ má viết bằng bút bi tím, lem nhem. Trang nào cũng là ngày tháng và mấy dòng ngắn: "sườn mối bà Tám, mỏng quá, nướng khô", "than đước ướt, khói đen, sườn đắng", "ướp bốn tiếng ngon hơn qua đêm, mùa nắng", "sữa đặc hiệu khác, sườn cháy cạnh", "rửa sườn bằng nước muối loãng, để ráo nửa tiếng mới ướp".

Hai mươi bảy năm. Tôi lật mấy chục trang mà chưa thấy hết.

– Người ta mua công thức thì người ta có công thức. – Má nói. – Người ta không có cái này. Người ta dùng sườn đông lạnh chở từ kho, nướng lò điện cho nhanh, ướp sẵn từ nhà máy rồi chia đi hai mươi mấy tiệm. Mày nấu theo công thức má cả đời cũng không ra vị má.

Tôi ngồi im. Tôi làm kế toán mười một năm, tin rằng cái gì cũng nằm trong con số. Má tôi chưa học hết lớp năm, và má đã tính xong bài này trước tôi.

– Còn điều mười một? – Tôi hỏi.

– Thì mày gạch nó đi. Mày học cao mà. – Má nói. – Nó không chịu thì thôi, má khỏi bán.

Ba ngày sau tôi gặp Vĩnh ở một quán cà phê trên đường Nguyễn Đình Chiểu. Tôi mang theo hợp đồng có điều mười một gạch chéo bằng mực đỏ, và một trang giấy tôi tự soạn. Tôi không nói nhiều.

– Má tôi bán công thức, đúng như anh hỏi, có ghi đủ định lượng. Má tôi không bán quyền nướng sườn của má. Tên má tôi trên menu của anh thì phải ghi "công thức của bà Sáu", không ghi "bà Sáu", vì khách ăn ở tiệm anh thấy không giống thì người ta chửi má tôi.

Vĩnh đọc trang giấy, gõ ngón tay lên mặt bàn.

– Chị biết là không có điều khoản đó thì công thức này với tôi giá trị thấp hơn nhiều.

– Tôi biết. – Tôi nói. – Nên tôi không đòi ba trăm. Hai trăm.

Anh ta nhìn tôi một lúc, rồi bật cười, lần đầu tiên không lễ phép.

– Chị làm nghề gì trước đây?

– Kế toán.

– Hèn chi.

Anh ta ký. Tôi không biết vì sao anh ta ký. Có thể với hai mươi ba tiệm, hai trăm triệu cho một dòng chữ trên menu vẫn là rẻ. Có thể anh ta thật sự tin công thức là đủ.

Thứ Hai. Mặt bằng thứ hai, đường Lý Chính Thắng, rộng bốn mét. Hai lò than. Thuê thêm hai người, má dạy nướng một tháng mới cho đứng lò một mình.

Tiền của Vĩnh, má không đụng tới một đồng cho riêng mình. Má mua hai cái lò, một cái tủ mát đứng, và trả trước một năm mặt bằng. Phần còn lại má gửi tiết kiệm, buộc dây thun chung với xấp sổ cũ.

Bốn tháng sau, chuỗi của Vĩnh ra món "sườn nướng theo công thức của bà Sáu", giá năm mươi lăm nghìn. Tôi đi ăn thử một lần ở tiệm gần nhà. Sườn mềm, đều, bóng, cắt sẵn từng miếng vuông vức. Mùi thì đúng. Vị thì gần. Cái sém cạnh thì không có.

Tháng đó quán của má bán thêm hơn bốn chục dĩa mỗi ngày. Có mấy người khách ngồi xuống, nói luôn: ăn bên kia rồi, tò mò qua coi bà Sáu thật nướng ra sao.

Một buổi trưa tháng Mười, Vĩnh tới hẻm 51, không mặc vest. Anh ta gọi một dĩa sườn bì chả, ăn chậm, rồi ra đứng cạnh lò coi má nướng gần nửa tiếng. Má không đuổi, cũng không giảng. Má chỉ lật sườn.

Lúc tính tiền, anh ta hỏi tôi:

– Sườn bà Sáu ướp mấy tiếng?

– Mùa nắng bốn tiếng, mùa mưa sáu tiếng. – Tôi nói. – Có ghi trong sổ đó anh.

– Sổ nào?

Tôi chỉ ra chỗ má. Má đang ngồi chồm hổm trước lò, cây quạt nan sờn mép trên tay, mắt nheo lại vì khói. Cuốn sổ bìa nhựa ố vàng nằm trên ghế đẩu bên cạnh, mở sẵn trang mới.

Tôi lấy cuốn sổ của tôi, ghi dòng cuối ngày.

Thứ Năm. Hai trăm bảy mươi tám dĩa. Một khách lạ đứng coi lò nửa tiếng. Không tính tiền đứng coi.

— Hết —