Ba trăm triệu hay hai tỷ mốt

Chương 1: Ba trăm triệu hay hai tỷ mốt

Ông Đức kể chuyện cái máy đếm tiền trước khi kể chuyện đất.

– Nó kêu tít tít cô à. Bả ngồi đếm theo, đếm từng tiếng. Bả nói đủ rồi ông, đủ ba trăm rồi. Tui còn nhớ cái giọng bả.

Chúng tôi ngồi dưới gốc xoài già nhất vườn, cây trồng từ năm ông mới cưới vợ, tán rộng như cái nong khổng lồ. Gió Cam Lâm tháng Sáu khô và nóng, thổi qua hai hecta xoài Úc lá xanh thẫm, mang theo mùi đất cát bạc màu. Bên kia hàng rào kẽm gai, một dãy cọc bê tông mới đóng, trên đầu cọc sơn đỏ. Người ta đã cắm mốc trên đất của ông.

Tôi tên Tôn Nữ Huyền Trâm, luật sư được hai năm, làm cho một văn phòng nhỏ ở Nha Trang. Hồ sơ này đến tay tôi vì không ai trong văn phòng muốn nhận. Ông Huỳnh Tấn Đức, sáu mươi tám tuổi, bị kiện ra toà án khu vực, đòi giao toàn bộ hai hecta vườn xoài theo một hợp đồng chuyển nhượng ký năm 2022. Nguyên đơn là ông Nghiêm Văn Thìn, chủ một tiệm cầm đồ ở Cam Ranh. Giá chuyển nhượng ghi trong hợp đồng: hai tỷ một trăm triệu đồng, bên bán đã nhận đủ tiền mặt.

Ông Đức nói ông không bán đất. Ông vay.

Năm 2022 vợ ông phát hiện bệnh ung thư gan. Hai ông bà chạy chữa ở Nha Trang rồi ra tận Huế, tiền bán xoài mấy mùa cạn sạch. Ông đi vay ngân hàng, ngân hàng chưa giải ngân kịp. Có người mách tiệm ông Thìn cho vay nhanh. Ông Thìn tới tận nhà, đồng ý cho vay ba trăm triệu, lãi mỗi tháng mười lăm triệu, nhưng phải ký một tờ giấy để làm tin. Tờ giấy ấy là hợp đồng chuyển nhượng đất. Ông Thìn nói chỉ để giữ, khi nào trả hết thì xé bỏ. Hôm giao tiền, ông Thìn mang theo một cái máy đếm tiền nhỏ chạy pin, đặt lên bàn uống nước giữa nhà, và cho người đi cùng quay video.

– Ổng nói quay để làm bằng, sợ sau này tui chối. Tui nghĩ người ta cẩn thận, thì mình cũng cẩn thận, có gì đâu.

Hai năm sau, vợ ông mất. Ông trả lãi đều đặn được hai mươi mốt tháng, ba trăm mười lăm triệu tiền lãi, nhiều hơn cả số tiền gốc. Rồi mùa xoài năm ấy mất giá, ông trễ ba tháng. Ông Thìn không đòi nợ. Ông Thìn nộp đơn kiện đòi đất.

Tôi đọc hồ sơ nguyên đơn nộp lên toà. Hợp đồng chuyển nhượng viết tay, có chữ ký ông Đức, chữ ký vợ ông, chữ ký hai người làm chứng là người đi cùng ông Thìn. Kèm theo là đoạn video dài ba phút mười hai giây, ghi cảnh ông Đức ngồi bên bàn, những cọc tiền polymer màu xanh lơ chất trước mặt, máy đếm tiền chạy, ông Đức ký vào tờ giấy, vợ ông ngồi cạnh. Ngày quay hiện trong thông tin của tệp: mười chín tháng Bảy năm 2022.

Video là thứ đáng sợ nhất trong hồ sơ. Ai xem cũng thấy một người đàn ông ngồi nhận một đống tiền và ký giấy bán đất.

– Bác có giấy tờ gì chứng minh bác chỉ vay ba trăm triệu không?

Ông Đức lắc đầu. Ông nói ông Thìn không bao giờ viết biên nhận lãi. Mỗi tháng ông mang tiền mặt xuống tiệm, đưa tận tay. Ông chỉ nhớ, ông chỉ có trí nhớ.

– Bác có người làm chứng không?

– Bả là người làm chứng. – Ông nhìn về phía cái miếu nhỏ cuối vườn, nơi chôn vợ ông. – Mà bả đi rồi.

Trước khi về, ông dẫn tôi đi một vòng vườn. Ông chỉ cho tôi từng hàng cây, hàng này ghép năm chín mấy, hàng kia trồng lại sau trận lụt, gốc nào bả thích ngồi nghỉ trưa. Ông đi chậm, thỉnh thoảng dừng lại bẻ một cành khô, nhặt một trái xoài non rụng. Tới cuối vườn, ông đứng trước cái miếu nhỏ xây gạch, quét vôi trắng, trên có bát nhang và một trái xoài chín vàng. Ông thắp ba nén nhang, khấn rất khẽ, tôi chỉ nghe được mấy chữ cô luật sư tới rồi bà.

Rồi ông quay sang tôi, nói một điều mà mãi về sau tôi mới hiểu hết.

– Tui không sợ mất đất đâu cô. Tui già rồi, chết cũng nằm có hai thước. Tui sợ người ta coi đoạn phim đó rồi nói bả bán đất. Bả không bán. Bả còn nằm đây.

Ông chỉ xuống chân miếu. Gió thổi tàn nhang bay lả tả trên nền gạch nóng.

Tôi về Nha Trang khi trời đã sẩm tối. Trên quốc lộ, xe tải chở cát chạy ầm ầm, bụi trắng bay mù mịt. Tôi mở lại đoạn video trên điện thoại, xem lần thứ nhất, lần thứ hai. Tôi tập trung vào nét mặt ông Đức, vào bàn tay vợ ông, vào những cọc tiền. Tôi không thấy gì. Một luật sư hai năm kinh nghiệm, một ông già không có giấy tờ, và một đoạn video trông như một bản án đã tuyên.

Tới lần xem thứ ba tôi mới nhớ ra mình đã quên một thứ. Tôi tắt chế độ im lặng, vặn âm lượng lên hết cỡ.

— Hết chương 1 —