Hai mươi ba tháng Chạp

Chương 1: Hai mươi ba tháng Chạp

Hai mươi ba tháng Chạp, sáu giờ sáng, Cẩm đã đứng ở chợ Đồng Xép với hai cái làn nhựa, mua lá dong, gạo nếp cái hoa vàng, đỗ xanh, thịt ba chỉ, đủ gói bốn mươi cái bánh chưng. Bà hàng lá dong nhìn cô, cười:

– Năm nay nhà chị gói sớm thế? Hai ba mới tiễn ông Táo cơ mà.

– Dạ, năm nay con gói sớm.

Cẩm ba mươi hai tuổi, người Năm Căn, Cà Mau. Cô gặp Quang khi cả hai làm cùng một công ty điện tử ở khu công nghiệp ngoài Bắc. Anh hiền, ít nói, biết nấu canh chua cho cô ăn lúc cô nhớ nhà. Cưới xong, hai vợ chồng ở với bố mẹ chồng trong căn nhà ba gian ở một làng ven sông Đuống, làng có nghề làm tranh, sân gạch, bể nước mưa, cây bưởi đầu ngõ.

Sáu năm, sáu cái Tết, Cẩm chưa về quê lần nào. Năm đầu, mẹ chồng bảo năm đầu làm dâu phải ăn Tết nhà chồng, ai lại thế. Năm thứ hai, cô có bầu thằng Tôm. Năm thứ ba, thằng Tôm còn nhỏ, bay xa không được. Năm thứ tư, năm thứ năm, mẹ chồng không cần nói lý do nữa. Tết là Tết nhà chồng. Con gái đi lấy chồng là con nhà người ta.

Cẩm về Năm Căn vào dịp khác. Tháng Sáu, tháng Bảy, khi vé rẻ, khi được nghỉ phép. Nhưng Tết thì không. Má cô ở dưới đó, mỗi năm gói bánh tét, để dành một đòn trong tủ, mùng năm mùng sáu gửi xe đò ra Cà Mau, gửi máy bay ra Hà Nội, đến tay cô thì đã là mùng mười, bánh hơi chua.

Năm thứ ba, đêm giao thừa, Cẩm gọi video cho má lúc mười một giờ rưỡi, đứng trong nhà tắm cho đỡ ồn. Ở Năm Căn, má với ba ngồi trước mâm cúng rước ông bà, có dĩa bánh tét, dĩa mứt gừng, nồi thịt kho hột vịt to bằng cái thau. Má đưa điện thoại lại gần nồi thịt kho, nói con coi nè, má kho cho con một phần, để trong tủ, chừng nào con về má hâm. Cẩm cười, nói dạ. Tắt máy rồi cô đứng trong nhà tắm thêm mười phút nữa, cho mắt hết đỏ, mới ra xem bắn pháo hoa với cả nhà.

Nồi thịt kho ấy, cô biết, má để tới mùng mười thì đem chia cho xóm.

Tháng Tư năm nay, má mất. Đột quỵ, giữa trưa, ngồi lặt rau ngoài mé sông. Cẩm về kịp nhìn mặt má lần cuối. Cô ở lại đủ bảy ngày, rồi ra Bắc.

Ba cô ở một mình. Ông Tư Rạng, sáu mươi chín tuổi, cả đời đi biển, giờ ở trong căn nhà sàn sát rừng đước, nuôi một con chó vàng tên Lu, sáng ra mé sông câu cá kèo, chiều ngồi uống trà nghe radio.

Đầu tháng Chạp, cô gọi điện hỏi ba Tết này có muốn ra ngoài này không. Ba cười khà khà trong điện thoại.

– Ra chi, lạnh muốn chết. Tết ba ăn với xóm. Con Sáu Lựu kế bên nó kêu qua rồi. Con khỏi về, tốn tiền.

Rồi ba ho. Một tràng ho dài, khục khặc, như ai đang kéo một cái thùng nặng trên nền xi măng. Ba che điện thoại lại, nhưng không kịp.

Tối hôm đó, Cẩm nói với Quang. Cô nói rất bình tĩnh, vì cô đã tập nói suốt một tuần.

– Năm nay em muốn về ăn Tết với ba. Em với thằng Tôm bay hai mươi chín, mùng sáu ra. Anh về được thì về với em. Không về được thì anh ở nhà với bố mẹ.

Quang ngồi im. Rồi anh nói câu mà Cẩm biết anh sẽ nói:

– Để anh thưa với mẹ.

Bà Hảo, mẹ chồng Cẩm, nghe xong thì đặt cái đĩa xuống mâm, rất nhẹ, nhẹ đến mức nghe rõ cả tiếng đĩa chạm gỗ.

– Con dâu trưởng mà ba mươi Tết bỏ nhà chồng. Cúng tất niên ai lo? Cỗ mùng một ai lo? Họ hàng đến, hỏi con dâu đâu, mẹ nói làm sao?

Cẩm không cãi. Cô chỉ hỏi:

– Dạ, nếu con lo xong hết trước hai mươi chín thì mẹ cho con đi được không ạ?

Bà Hảo nhìn cô. Bà không nói có. Nhưng bà cũng không nói không.

— Hết chương 1 —