Cây kim bạc

Chương 2: Cây kim bạc

Quan thứ tư về nhận ấn vào tháng Mười năm thứ mười. Ông họ Nhâm, tên Đức Viễn, ba mươi hai tuổi, người gầy, nói nhỏ, đi đâu cũng mang theo một cái tráp sách gỗ mít. Lính trong huyện ngán ông ngay từ tháng đầu, vì ông bắt lục lại tất cả án mạng mười năm, đọc từng tờ cung, hỏi từng người làm chứng còn sống.

Tôi kể với ông chuyện đêm mười bảy tháng Chạp khi ông hỏi vì sao vách công đường có dán bùa. Ông nghe hết, không cười, không sợ. Rồi ông hỏi một câu mà ba ông quan trước chưa ai hỏi:

– Quả trứng ấy, anh có bóc ra xem không?

– Bẩm, không ạ. Con đem chôn.

– Năm nay đừng chôn. – Ông nói. – Đưa cho ta.

Trong hai tháng trước đêm ấy, ông đi những chỗ mà tôi không ngờ.

Ông đến cửa hàng tơ họ Hàn, mua một tấm lụa, ngồi uống nước với người con trai thứ là anh Hàn Lộc. Anh Lộc giờ đứng tên cửa hàng, khéo nói, mời trà ngon. Về, quan bảo tôi đi hỏi xem tháng Chạp năm ấy anh Lộc ở đâu. Tôi hỏi khắp bến thuyền. Năm ấy anh Lộc đi Bắc mua tơ từ tháng Mười, tới hai mươi ba tháng Chạp mới về, sau đám tang anh trai sáu ngày, thuyền buôn và chủ quán trọ dọc đường còn nhớ. Quan gật đầu, không nói gì thêm.

Ông đến cả nhà mẹ đẻ chị Mơ, một túp nhà lá ở cuối chợ Cầu. Bà cụ bán bánh đúc, mắt kèm nhèm, sống một mình. Trên cái bàn thờ tre có một bài vị viết tay nguệch ngoạc. Quan hỏi bà cụ ngày giỗ con gái bà cúng gì. Bà cụ bảo cúng một bát cơm, một quả trứng vịt luộc.

– Con Mơ từ bé đã thích trứng vịt. – Bà cụ nói. – Mà lạ lắm quan ạ. Mười năm nay, sáng mười tám tháng Chạp nào tôi dậy dọn mâm, bát cơm còn nguyên, quả trứng thì không thấy đâu. Tôi tưởng chuột tha. Chuột nào tha được quả trứng mà không để lại mảnh vỏ.

Tôi đứng sau lưng quan, nghe gáy mình lạnh toát. Quan Nhâm ngồi im một lúc, rồi xin bà cụ cho thắp một nén hương.

Đêm mười bảy tháng Chạp năm ấy, quan Nhâm ngồi ở chỗ ngồi xử án, đốt một ngọn nến. Tôi đứng ở cột bên phải. Không có thầy pháp, không có bùa mới.

Canh ba, cửa công đường mở. Chị Mơ bước vào. Vẫn áo trắng, tóc ướt. Lần đầu tiên chị không quỳ ngay, mà đứng nhìn ông quan trẻ ngồi sau án thư một lúc lâu. Ngọn nến chao đi, cháy xanh lét.

Quan Nhâm đứng dậy, chắp tay vái chị.

– Ta là tri huyện mới. – Ông nói. – Có điều gì chị muốn nói, ta nghe.

Chị Mơ không nói. Người chết thì không nói được. Chị bước lên, đặt quả trứng vịt lên án thư, ngay trước mặt ông, bóc sẵn một nửa vỏ như mọi năm. Rồi chị làm một việc mà mười năm tôi chưa thấy. Chị đưa ngón tay trỏ, chọc vào quả trứng, bẻ đôi nó ra. Lòng đỏ trứng vịt lộ ra, vàng sẫm, bở. Chị đặt hai nửa trứng cạnh nhau, rồi chỉ vào cái lòng đỏ ấy, nhìn quan.

Rồi chị quỳ xuống, lạy ba lạy, đi vào tường.

Quan Nhâm ngồi xuống. Ông nhìn hai nửa quả trứng rất lâu. Rồi ông mở cái tráp gỗ mít, lấy ra một cái hộp dài bằng gang tay, trong có mấy cây kim bạc. Ông rút một cây, cắm vào lòng đỏ quả trứng vịt còn ấm.

Ngọn nến đã cháy lại màu vàng. Dưới ánh nến, tôi nhìn thấy cây kim bạc, chỗ cắm vào lòng đỏ, sẫm dần, sẫm dần, rồi đen kịt như vừa nhúng vào mực.

Tôi không biết chữ nhiều. Nhưng tôi biết cây kim bạc thử thuốc độc thì đen.

– Quả trứng này có độc? – Tôi hỏi, giọng run.

– Không. – Quan Nhâm nói. Ông rút kim ra, lau vào vạt áo, cầm lên soi nến. – Trứng là trứng. Lòng đỏ trứng luộc có hơi lưu hoàng, như mùi suối nước nóng. Bạc gặp hơi lưu hoàng thì đen. Sách xưa có ghi, chỉ là ít người đọc kỹ. Kim bạc đen chưa chắc là thạch tín. Phải rửa kim bằng nước bồ kết, đen vẫn còn mới tính.

Ông nhìn tôi.

– Hôm ấy trên mâm điểm tâm nhà họ Hàn có gì, anh có nhớ không?

Tôi nhớ. Tôi chưa bao giờ quên. Tôi là người theo ông ngỗ tác đến nhà họ Hàn sáng hôm ấy, cầm cái hộp đựng đồ khám.

Một bát cháo trắng. Một đĩa dưa cải. Một quả trứng vịt luộc, đã bóc, ăn dở một nửa.

Ông ngỗ tác đã thử kim vào đâu trước? Tôi nhắm mắt lại, cố nhớ. Ông ấy đã cắm kim vào quả trứng ăn dở trước tiên, rồi mới khuấy vào bát cháo. Một cây kim duy nhất. Cây kim lấy ra đã đen. Ông giơ lên cho cả nhà họ Hàn xem. Bà Hàn ngã vật xuống ngay giữa nhà.

– Nhà em có luộc trứng vịt. – Tôi nói thành tiếng. Câu nói của chị Mơ đêm cuối cùng. Mười năm, tôi mới hiểu.

Quan Nhâm đóng hộp kim lại.

– Ngày mai, – ông nói, – cho người đi mời ông ngỗ tác cũ. Và mua cho ta một chục trứng vịt, một nồi cháo trắng, một lọ thạch tín ở hiệu thuốc phố Đông, có giấy của huyện.

— Hết chương 2 —