Phiên bản của bà

Chương 2: Phiên bản của bà

– Đến lượt bà kể – Bà nội tôi nói, kéo hai đứa chúng tôi lại gần. – Ông kể sai từ đầu đến cuối, chỉ đúng mỗi tên con gà.

Ông nội tôi nằm xuống võng, quay lưng ra ngoài, làm như không nghe. Nhưng tôi để ý thấy cái võng không đưa nữa.

– Năm Bính Ngọ, lụt to thật. Đêm thứ hai, mưa to thật. Bà ngồi trên mái nhà thật, ôm con Mái Mơ thật. – Bà giơ một ngón tay lên. – Nhưng bà không khóc. Bà đang ngồi đợi nước rút. Nhà bà mái cao, cột lim, nước có lên nữa cũng không tới nóc. Cha bà dặn trước khi đi buôn, lụt thì cứ ngồi trên nóc, đừng xuống, đừng bơi, đừng theo ai.

– Thế còn ông?

Bà nội tôi cười, cười đến mức phải lấy vạt áo chấm nước mắt.

– Ông các cháu không có ghe. Năm ấy ông nghèo rớt, làm thuê cho nhà cụ Bá đầu làng. Ghe là ghe của cụ Bá, cụ Bá mang đi chở người nhà sang làng bên từ đêm thứ nhất. Ông chỉ có một cái thúng chai.

– Thúng chai là cái gì ạ? – Thằng Cún hỏi.

– Là cái thúng to bằng tre đan, trát nhựa cây cho khỏi thấm nước, ngồi vào mà chèo. Nhưng thúng thì không có mũi không có lái. Người chèo không quen thì nó cứ quay tròn như con quay. – Bà nội tôi ngừng một chút. – Đêm ấy, bà đang ngồi trên nóc, thì nghe ngoài sông có tiếng người kêu cứu. Kêu to lắm, kêu cả tên bố mẹ. Bà nhìn ra, thấy một cái thúng đang quay mòng mòng giữa dòng nước, trong thúng có một anh chàng ôm khư khư cái mái chèo, chèo bên trái thì quay sang phải, chèo bên phải thì quay sang trái.

Ông nội tôi trên võng ho một tiếng thật to.

– Bà vớ cái sào phơi áo, thò ra. Anh chàng ấy chộp được đầu sào. Bà kéo. Kéo mãi mới vào được đến mái. Lúc trèo lên, anh ta trượt chân hai lần, lần thứ hai suýt kéo cả bà xuống nước. Cái thúng thì trôi mất.

– Nó tự trôi! – Ông nội tôi nói vọng lại, vẫn quay lưng. – Ông buông thúng ra để giữ bà!

– Ông buông thúng ra vì ông sợ.

– Ông không sợ!

– Thế đêm ấy ai run cầm cập cả đêm?

– Lạnh!

Bà nội tôi không cãi nữa. Bà quay sang chúng tôi, giọng dịu xuống.

– Đêm thứ nhất, anh ta ngồi ở góc mái bên kia, cách bà một sải tay, không nói câu nào. Gần sáng thì đói quá, bà chia cho củ khoai, anh ta mới mở miệng. Mở miệng ra thì nói không ngừng. Kể chuyện làm thuê cho nhà cụ Bá, chuyện mỗi ngày đi cắt cỏ cho trâu, chuyện cả đời chỉ mong có một cái ghe của riêng mình, chở hàng xuôi ngược sông Cái, không phải làm thuê cho ai. Bà hỏi thế sao không học chèo thúng cho ra hồn trước đã. Anh ta im mất nửa canh giờ.

– Thế bà kể gì cho ông nghe?

– Bà kể chuyện cha bà đi buôn muối. Kể chuyện mẹ bà mất năm bà lên mười, để lại con gà mái mẹ, Mái Mơ là cháu của con gà ấy. Kể chuyện bà sợ nhất là cha đi biển không về. – Bà ngừng quạt. – Bà chưa kể chuyện ấy với ai.

Trên võng, ông nội tôi trở mình, nhưng không quay ra.

– Hai đêm trên mái nhà, mưa không ngớt. Bà có một cái áo tơi lá. Bà bảo anh ta chui vào cùng, kẻo chết rét. Anh ta không chịu, bảo nam nữ thụ thụ bất thân. Bà bảo thế thì ngồi ngoài mà thụ cho đủ. Ngồi được nửa canh giờ thì anh ta chui vào.

Thằng Cún cười đến lăn ra. Tôi thì không cười nổi, vì tôi đang nhìn ông nội. Ông nằm quay lưng, nhưng vai ông rung rung.

– Đêm thứ hai – Bà nội tôi nói – gần sáng, con Mái Mơ cục tác. Bà sờ dưới bụng nó, thấy một quả trứng, còn ấm.

Bà nội ngừng lại. Ông nội trên võng cũng nằm im.

– Hai đêm, bà với ông không có gì ăn. Bà còn được mấy củ khoai luộc giấu trong túi áo, chia nhau ăn hết từ đêm thứ nhất. Quả trứng ấy là thứ duy nhất ăn được trên cả cái mái nhà. – Bà nội tôi nhìn ra sân, chỗ đàn gà ngủ trên cây ổi. – Bà bảo ông ăn đi, ông là đàn ông, ông đói hơn.

– Bà nói dối! – Ông nội tôi ngồi bật dậy trên võng. – Ông bảo bà ăn! Ông bảo bà ăn đi, gà nhà bà thì bà ăn!

— Hết chương 2 —