Gác bếp ông Bảy Đờn

Chương 3: Gác bếp ông Bảy Đờn

Sáng hôm sau, tui họp cả xóm ở sân nhà ông Tư Ròng. Ba Lủng cũng tới.

Tui nói hết những gì tui đã nói với Ba Lủng đêm qua. Nói luôn cái phần mà tui sai: tui đã tưởng lúa chìm là lúa sống, tui không nghĩ tới cái chái. Tui thấy mặt mấy người đàn ông trong xóm đổi màu khi nghe tới cái lò un cá. Chị Năm Lựu, chủ lò un, cúi gằm mặt. Không ai trách chị. Cái chái ấy là cả xóm cùng dựng, cả xóm cùng chọn chỗ.

– Giờ còn lại bao nhiêu? – Ông Tư Ròng hỏi.

Tui tính rồi. Lúa của Ba Lủng, lọc nước muối bỏ phần nổi, ủ mầm bỏ phần chết, còn lại chừng một phần ba. Đủ gieo cho một phần ba ruộng của xóm. Hai phần ba còn lại không có giống.

Không ai nói gì. Tui nghe tiếng nước kinh vỗ vô mạn ghe. Rồi tiếng gậy gõ cộc cộc trên đất. Ông Bảy Đờn bước ra giữa sân.

– Nhà tao còn. – Ổng nói.

Cả xóm quay lại nhìn ổng.

– Lúa Nàng Rền nhà tao để giống từ bốn đời. – Ổng nói. – Hạt nhỏ, bông nhẹ, không thơm bằng Nàng Mây của thằng Lủng. Nhưng năm nào tao cũng để dành ba giạ, treo trên gác bếp. Tụi bây chê lúa ông già, mấy năm nay tụi bây không ai hỏi. Tao cũng không nói.

Ổng nói không lớn, nhưng tui nghe được cái tự ái của một người già bị bỏ qua nhiều năm. Ổng không cho không. Ổng bảo xóm vay ba giạ lúa Nàng Rền, mùa sau trả bằng lúa, mà phải trả bằng lúa khô, giê sạch, đúng giạ của ổng. Rồi ổng nhìn tui:

– Mà thằng Rỡ phải lọc nước muối cho tao coi trước. Tao muốn biết lúa tao có nổi không.

Muối nhà tui hết rồi. Hũ muối dưa của má đã cạn tới đáy. Tui chưa kịp nghĩ cách thì Ba Lủng lên tiếng. Ổng nói dưới khoang ghe ổng còn hai bao muối hột chở từ dưới biển lên, bán cho xóm giá vốn. Ổng nói tiền chịu mùa rồi ổng giãn tới sau mùa gặt, còn lúa giống mùa này xóm lấy bao nhiêu thì trả bấy nhiêu, phần lép ổng không tính.

Tui không biết vì sao ổng làm vậy. Có thể vì ổng sợ mất mối cả kinh. Có thể vì đêm qua, lúc tui nói lúa lép là lỗi của ổng, tui cũng nói luôn lúa chết là lỗi của xóm, và ổng chưa từng nghe ai ở xóm này nói một câu công bằng với ổng. Tui không hỏi.

Chiều đó, trước mặt cả xóm, tui pha lại một lu nước muối mới. Lần này, Út Nhím tự tay thả quả trứng vô. Nó cầm quả trứng bằng cả hai bàn tay, đặt xuống mặt nước nhẹ như đặt một con chim non. Tui đổ muối tới khi trứng nổi lên một khoanh bằng đồng xu, nghiêng nghiêng như con vịt ngủ. Út Nhím vớt nó ra liền, ôm vô ngực.

Tui đổ ba giạ lúa Nàng Rền của ông Bảy vô lu.

Gần như không có hạt nào nổi. Một nhúm, chưa tới một chén. Ông Bảy Đờn đứng nhìn cái lu, cái miệng móm mém hơi nhếch lên, rồi ổng quay đi, không nói gì. Nhưng tui thấy ổng chống gậy mạnh hơn lúc tới.

Đêm trước bữa gieo, ba tui ngồi ngoài hiên với tui, rót cho tui một chén rượu đế, lần đầu tiên từ hồi tui tỉnh dậy ở đây. Ổng nói hồi chiều ông Bảy ghé nhà, nói với ổng một câu: thằng con mày hồi trước lêu lổng, giờ biết đứng giữa xóm nhận mình sai, cái đó hiếm hơn lúa giống. Ba tui kể lại câu ấy mà không nhìn tui, mắt cứ dán ra mặt kinh tối om.

– Mà mày học cái trò nước muối ở đâu vậy Rỡ?

– Ông nội con dạy. – Tui nói. Nói xong tui mới nhớ ra, ông nội thằng Rỡ đã mất từ trước khi nó biết đi.

Ba tui nhìn tui một hồi lâu. Rồi ổng gật đầu, uống cạn chén rượu, nói ừ, ông nội mày hồi trước cũng giỏi lúa lắm.

Sáng hôm sau, cả xóm Rạch Cóc gieo mạ kịp con nước. Một phần ba ruộng là Nàng Mây của Ba Lủng, hai phần ba là Nàng Rền của ông Bảy. Cái chái chung được dỡ ra, dựng lại ở đầu xóm, xa lò un cá, có gác treo, bên dưới đặt hai cái lu nước.

Út Nhím thì làm một việc mà không ai bảo. Nó chờ con mái ghẹ quay về ổ, lén nhét quả trứng ngâm nước muối hai lần ấy xuống dưới bụng gà, lẫn với mấy quả trứng mới đẻ sau này. Nó đánh dấu bằng một chấm than nhỏ ở đầu trứng. Ngày nào nó cũng ra coi.

Mạ lên được mười chín ngày, xanh như mạ non trong tranh, thì một sáng Út Nhím chạy vô nhà, la lớn tới nỗi má làm đổ nồi cơm.

Tui ra coi. Trong ổ rơm dưới gầm chõng, con mái ghẹ xù lông, dưới cánh nó thò ra một cái đầu nhỏ xíu, lông vàng ươm còn ướt. Bên cạnh là cái vỏ trứng vỡ đôi, một nửa còn dính chấm than đen ở đầu.

Út Nhím ngồi chồm hổm, hai tay chống cằm, nhìn con gà con như nhìn một phép lạ.

– Anh Hai. – Nó nói, không quay lại. – Em đặt tên nó là con Muối.

— Hết —