Ai cầm bóng thì nói

Chương 1: Ai cầm bóng thì nói

Quả bóng bay tới, tôi bắt hụt, nó lăn vào đống lưới cũ ở góc kho. Cả lớp im phăng phắc. Cô Nhung đứng giữa nền xi măng, hai tay chống hông, chờ.

– Yểng, đi nhặt bóng. Rồi nói.

– Nói chi cô?

– Nói em vừa làm gì. Bằng tiếng Anh.

Tôi bò vào đống lưới, mùi muối mặn và mùi cá khô xộc lên mũi, lôi được quả bóng ra. Quả bóng nhựa đỏ, cỡ quả bưởi, đã bạc thành màu hồng ở một bên, có một vết nứt dán băng keo đen. Tôi cầm nó, mặt đỏ như gấc, lí nhí:

– I… find the ball.

– Found. – Cô sửa. – Nói lại.

– I found the ball.

Mười chín đứa trẻ con xóm biển vỗ tay. Không phải vì tôi giỏi. Vì đó là luật số hai của cô Nhung: không ai bị cười, chỉ được vỗ tay.

Luật số một thì cô viết bằng phấn lên tấm ván ép đóng trên vách kho ngay buổi học đầu tiên, chữ to bằng bàn tay: Ai cầm bóng thì nói.

Đó là mùa thu năm tôi mười hai tuổi, học lớp bảy trường xã. Cô Lưu Cẩm Nhung về làng sau mười năm ở Hà Nội. Cả xóm biết cô dạy ở một trung tâm ngoại ngữ to lắm ngoài đó, lương nghe nói ba chục triệu một tháng, tiền mà bọ tôi đi biển cả năm chưa chắc để dành được. Cô về vì mạ cô bị tai biến, nằm một chỗ. Anh trai cô làm ở Hàn Quốc, không về được. Cô về.

Cô không vào trường xã. Trường không có biên chế. Cô quét dọn cái kho lưới cũ của nhà mình, kê mấy cái chiếu cói, mua một tấm bảng trắng loại nhỏ, rồi nhờ chú Tâm loa phát thanh xã đọc một cái thông báo: lớp tiếng Anh giao tiếp cho học sinh cấp hai, tối thứ Hai, Tư, Sáu, mỗi tháng hai trăm nghìn.

Mạ tôi bán cá ở chợ đầu bến. Chiều đó, mạ vừa rửa thau vừa hỏi bà Thìn bán mực bên cạnh:

– Học giao tiếp là học răng hả chị?

– Là học nói. – Bà Thìn nói chắc như đinh đóng cột. – Nói tiếng Tây. Để đi bán cá cho Tây hả?

Cả dãy hàng cá cười ồ. Mạ tôi cũng cười. Nhưng tối đó mạ lấy hai tờ một trăm nghìn kẹp trong cuốn lịch treo tường, đưa cho tôi, bảo đi học đi, lỡ mai mốt nó làm được cái chi đó.

Cái lớp của cô Nhung không giống bất cứ lớp nào tôi từng ngồi. Không có đề cương. Không có bài tập điền vào chỗ trống. Cô ném bóng, đứa nào bắt được thì nói. Nói tên mình, nói hôm nay ăn cơm với chi, nói bọ mình đi biển về được mấy ký cá. Nói sai thì cô sửa, sửa xong bắt nói lại. Có hôm cô cho cả lớp ra bãi, bày một đống vỏ ốc, vỏ sò, đóng làm chợ, đứa bán đứa mua, mặc cả bằng tiếng Anh. Thằng Tửng bán con ghẹ bằng vỏ sò với giá one million, cả lớp lăn ra cát.

Cách đó ba trăm mét, ở nhà thầy Khanh dạy toán và tiếng Anh trường xã, bốn mươi đứa ngồi chật hai gian nhà, mỗi đứa một tập đề luyện thi vào lớp mười dày cộp. Thầy Khanh dạy giỏi, cả xã biết. Đứa nào học thầy, điểm thi học kỳ tiếng Anh cũng tám, chín. Thầy nghiêm, ít cười, đi chiếc xe đạp cũ, chiều chiều đạp ra bến xem tàu về. Thầy không nói chi về lớp cô Nhung. Nhưng vợ thầy, cô Ngân bán tạp hóa, thì nói. Cô nói ở chợ, ở đám giỗ, ở cổng trường, nói rằng cái lớp trong kho lưới chỉ có chơi bóng.

Tháng Mười hai, có kết quả thi học kỳ một.

Tôi được sáu điểm tiếng Anh, bằng điểm năm ngoái. Thằng Tửng được năm rưỡi. Con Thảo nhà bà Thìn được bốn. Bài thi toàn chia động từ, chọn đáp án, đọc hiểu một đoạn văn về một lễ hội ở một nước nào đó tôi không biết. Không có câu nào hỏi tôi đã tìm thấy quả bóng hay chưa.

Tối thứ Hai tuần sau, bà Thìn tới kho lưới. Bà không vào, đứng ngoài cửa, giọng sang sảng át cả tiếng sóng:

– Cô Nhung, tôi đóng hai trăm một tháng, ba tháng sáu trăm, là tiền bán mười ký mực đó cô. Con tôi học chơi bóng ba tháng, thi được bốn điểm. Cô nói tôi nghe, rứa là răng?

Cô Nhung đứng dậy, ra cửa. Tôi thấy hai tay cô buông thõng, không chống hông như mọi khi.

– Thảo nói được nhiều hơn rồi chị. Chị hỏi em ấy…

– Tôi không cần nó nói. Tôi cần nó thi đậu lớp mười.

Bà Thìn kéo con Thảo đi. Cả tuần đó, thêm bảy đứa nữa nghỉ. Mấy đứa sang học thầy Khanh.

Tối thứ Sáu, tôi đến sớm. Cô Nhung đang ngồi ở bậc cửa kho, một mình, quả bóng đỏ trong lòng. Tôi đếm dép để ngoài cửa khi cả lớp tới. Mười một đôi.

— Hết chương 1 —