Hai đầu quả bầu

Chương 3: Hai đầu quả bầu

Đêm ấy tôi không ngủ. Vợ tôi đi trực ở trạm y tế xã, con gái tôi ngủ ở nhà bà nội. Tôi ngồi dưới hiên, quả bầu đặt trên đùi. Nó vẫn ướt. Tôi lau khô bằng cái khăn mặt, mười phút sau sờ lại đã thấy rịn nước, như vỏ bầu là một miếng đất sũng, nước từ trong ruột thấm ra.

Gần mười hai giờ, tôi xách quả bầu ra bến.

Đầu dốc tối om. Cái lều lá của bà Lài đóng cửa liếp, chỉ còn ánh đèn dầu leo lét qua khe. Tôi đi qua thật nhẹ, nhưng lúc tôi xuống tới mép cát thì nghe tiếng cửa liếp kẹt mở sau lưng. Bà Lài đứng đó, tay cầm cái đèn bão.

– Mày định làm gì?

– Cháu trả lại cho nó. – Tôi giơ quả bầu lên. – Cháu nợ nó cái này.

Bà Lài đi xuống từng bước, chậm, cái đèn đung đưa. Bà đứng cạnh tôi, nhìn quả bầu rất lâu, rồi đưa ngón tay cái miết lên hai chữ khắc.

– Cái nét chữ K này là bà cầm tay nó khắc lại đấy. Nó khắc lần đầu xấu quá, bảo bà sửa cho.

– Bà ơi. – Giọng tôi vỡ ra. – Cháu nói dối. Hôm ấy không phải Khảm bơi ra trước. Chúng cháu ra cùng nhau. Cháu bị chuột rút, cháu chìm. Cháu giật quả bầu của nó. Cháu sống, nó không sống.

Tôi tưởng bà sẽ đánh tôi. Tôi đã chờ cái tát ấy hai mươi năm. Bà chỉ đặt cái đèn xuống cát, ngồi bệt xuống cạnh, như ngồi ở lều nước buổi sáng.

– Mày ngồi xuống đây.

Tôi ngồi.

– Đêm thứ ba sau hôm nó mất, trước cái hôm người ta vớt được nó, bà nằm mơ. – Bà nói chậm, giọng đều như kể chuyện người khác. – Nó đứng ở chân giường, người ướt sũng. Nó bảo bà: "Bà đừng mắng thằng Đạc. Cháu đưa nó quả bầu đấy. Nó chìm, cháu ấn quả bầu vào ngực nó rồi đẩy nó vào bờ. Đẩy xong thì cháu mỏi tay quá."

Tôi không nói được gì. Nước sông vỗ vào chân tôi, lạnh.

– Bà không kể với ai. – Bà Lài nói tiếp. – Kể thì người ta bảo bà già lẩn thẩn. Mà bà nghĩ, mày còn bé, mày nhớ thế nào thì để mày nhớ thế, lớn lên mày tự hiểu. Bà không ngờ mày ôm cái nhớ sai ấy lâu thế. Mỗi lần mày đi qua lều mà không dám ngồi, bà biết.

Tôi nhìn xuống quả bầu. Trong đầu tôi, cái hình ảnh tôi đã tin hai mươi năm, bàn tay tôi giằng lấy cái cuống, chợt lật ngược lại như con cá trở mình. Tôi nhớ ra một áp lực đè lên ngực. Tôi nhớ ra một bàn tay nhỏ đặt sau lưng tôi, đẩy, đẩy mãi, về phía có ánh nắng. Tôi đã nhớ đúng là có hai bàn tay trên quả bầu. Tôi chỉ nhớ sai bàn tay nào đang làm gì.

– Thầy cúng bảo nó tìm người thế mạng. – Tôi nói.

– Thầy cúng thì biết gì về thằng Khảm. – Bà Lài khịt mũi. – Mày nghĩ xem. Ba đứa trẻ, đứa nào nó cũng nắm, rồi đứa nào cũng nằm trên cát.

Ngoài kia, Vực Gành ì ầm trong bóng tối. Ánh đèn bão chỉ soi được một vòng cát vàng và mép nước. Rồi cách bờ chừng mươi mét, có tiếng nước vỡ khẽ, như ai vừa nổi lên thở.

Tôi đứng dậy. Bà Lài không cản. Tôi lội xuống, nước tới đầu gối, tới thắt lưng. Quả bầu nổi lên trong tay tôi. Tôi không thấy gì cả, chỉ thấy mặt nước đen và những vệt sáng vàng của cái đèn. Nhưng tôi cảm thấy có một cái gì nhỏ, lạnh, đang đứng trong nước trước mặt mình, cao tới ngực tôi.

– Khảm. – Tôi gọi. – Tao mang trả mày quả bầu đây.

Tôi buông tay. Quả bầu trôi ra một sải, rồi dừng lại giữa dòng, không trôi theo nước nữa. Nó đứng yên đó, xoay chậm một vòng, như có ai đang cầm lấy hai đầu cuống mà ngắm.

Rồi nó trôi ngược lại phía tôi, chạm vào ngực tôi, và đẩy.

Lực đẩy nhẹ thôi, nhưng chắc chắn, đều đặn, đẩy tôi lùi từng bước về phía bãi cát. Tôi lùi cho tới khi nước chỉ còn ngang gối. Quả bầu dừng ở đó, dập dềnh. Trong tiếng nước, tôi nghe rõ, rõ như nghe đứa bạn đứng sát bên tai:

– Mày giữ lấy. Mai còn dạy tụi nó.

Sáng hôm sau, tôi mang cây sào bốn mét lên uỷ ban xã. Tôi dắt anh cán bộ địa chính và hai anh công an xã ra bến, chỉ cho họ chỗ cây sào tụt mất. Họ đo thêm mấy chỗ, ghi chép, chụp ảnh. Một tuần sau, xã cắm biển cấm bơi ở Vực Gành và khúc sông bên dưới, còn chiếc thuyền hút cát đêm bị bắt ở bãi sậy cuối xóm, máy còn ấm. Ông trưởng thôn bảo tôi gặp may mới phát hiện ra. Tôi không cãi.

Tôi lấy dây gai buộc quả bầu vào đầu cái cọc tre đỏ thứ tư, cái cọc sát mép hố, chỗ Nõn bị nắm phao. Năm cọc kia tôi dời vào trong ba sải, chỉ để cái cọc thứ tư đứng lại một mình làm mốc. Tôi đi từng nhà, nói với các phụ huynh rằng lớp bơi sẽ mở lại, rằng từ nay không đứa nào bơi một mình, không đứa nào qua hàng cọc. Tôi không kể chuyện đêm qua. Có những chuyện kể ra thì người ta chỉ còn nhớ được nửa sau.

Mẹ thằng Sẻ là người cuối cùng gật đầu. Chị hỏi tôi cái quả bầu treo ở cọc là gì.

– Phao cứu sinh. – Tôi nói. – Của một người bạn.

Lớp tôi dạy hết mùa hè. Mười hai đứa, không đứa nào bị nắm phao nữa. Thằng Bin bơi được hai trăm mét, Nõn học được kiểu bơi ngửa, nằm trên mặt nước nhìn mây trôi qua dãy đồi chè bên kia sông. Bà Lài vẫn ngồi ở lều nước. Giờ thì sáng nào tôi cũng ngồi lại uống hết một bát chè xanh.

Ngày cuối cùng của lớp, tôi ra bến từ lúc sáu giờ sáng để tháo cọc. Sương còn phủ trắng mặt sông. Cái cọc thứ tư nghiêng nghiêng trong nước, quả bầu khô vẫn buộc trên đầu, vỏ đã bạc đi vì nắng.

Tôi lội ra, đưa tay cởi sợi dây gai. Trên bụng quả bầu, ngay cạnh chữ K, có một dấu bàn tay nhỏ, ướt, năm ngón xoè ra. Dấu tay của một đứa trẻ mười một tuổi, in lên lớp sương đọng, như vừa có ai bám vào đầu bên kia để tập bơi.

Tôi đứng yên trong nước, chờ cho tới khi mặt trời lên làm khô hết dấu tay ấy, rồi mới mang quả bầu về.

— Hết —