Cái phao bị nắm

Chương 1: Cái phao bị nắm

– Chú Đạc ơi, thằng bé dưới nước nó nắm phao của cháu!

Cái Nõn hét lên từ chỗ nước ngang ngực, hai tay quơ loạn. Cái can nhựa năm lít buộc dây dù trên lưng nó xoay ngang ra, như có ai vừa giật mạnh từ dưới lên. Tôi lội ra ba bước, túm được quai can, kéo nó vào chỗ nước nông. Con bé run, môi tím, mắt cứ nhìn trừng trừng ra khoảng nước đục màu đất phía sau tôi.

Ở đó không có ai. Mặt sông Lô buổi chiều tháng Sáu phẳng và đỏ quạch, chỉ có mấy đám bèo trôi chậm về phía hạ lưu. Mười một đứa trẻ khác đang đứng dọc bãi cát, im phăng phắc.

– Thằng bé nào? – Tôi hỏi.

– Thằng bé tóc húi cua, nó ôm quả bầu. – Nõn nấc lên. – Nó ở dưới nước mà mắt nó mở, chú ạ. Nó nắm cái can của cháu rồi đẩy.

– Đẩy đi đâu?

Con bé lắc đầu, không nói được nữa.

Tôi cho cả lớp lên bờ sớm. Lớp dạy bơi này là tôi xin xã mở, sau vụ thằng bé con nhà ông Thiều chết đuối mùa hè năm ngoái ở đúng khúc sông này. Tôi về làng dạy thể dục ở trường cấp hai được bốn năm, nghĩ mình biết bơi, biết sơ cứu, có cái còi, có mười hai cái can nhựa xin ở đại lý nước mắm đầu chợ, thế là đủ. Bãi tập tôi chọn kỹ: chỗ cát thoải, nước ngang ngực người lớn, cách Vực Gành gần trăm mét về phía thượng lưu. Tôi đóng sáu cái cọc tre sơn đỏ làm ranh. Không đứa nào được bơi quá hàng cọc.

Lúc Nõn hét, con bé đang ở sát cọc thứ tư.

Bà Lài bán nước chè ở cái lều lá đầu dốc bến đã đứng dậy từ lúc nào. Bà ngoài bảy mươi, lưng còng, cái khăn vấn đen thít chặt quanh đầu. Bà nhìn ra sông, rồi nhìn tôi, nói một câu mà ai ở xóm bến này cũng thuộc:

– Vực Gành nó lại đòi rồi đấy.

Tôi không cãi. Ở cái xóm này, ba đời người đã sống cạnh Vực Gành. Khúc sông chỗ ấy hẹp lại, dòng nước đập vào một mỏm đá ngầm rồi xoáy thành một vũng tròn, mặt nước lúc nào cũng xoay chậm như có cái cối ai đang quay dưới đáy. Người già bảo dưới đó có ma da. Ma da là hồn người chết đuối, phải giữ lại trong nước cho tới khi kéo được một người khác xuống thế chỗ, lúc ấy mới được đi đầu thai. Hồi bé tôi nghe chuyện ấy cả trăm lần. Mẹ tôi kể, bà ngoại kể, cả bà Lài cũng kể, vừa kể vừa rót nước chè xanh vào cái bát men rạn.

Tôi cũng biết, từ năm mười một tuổi, ma da Vực Gành trông như thế nào.

Hôm sau, thằng Sẻ nhà ông Thiều đòi nghỉ học. Mẹ nó đứng ở đầu ngõ nói với tôi bằng cái giọng của người đã mất một đứa con:

– Thầy dạy chúng nó bơi, em cảm ơn. Nhưng thằng Sẻ bảo hôm qua nó cũng thấy. Thằng bé ôm quả bầu nắm phao nó kéo. Em mất một đứa rồi, thầy ạ.

Đến cuối tuần, lớp tôi còn bảy đứa. Rồi chuyện thứ ba xảy ra. Thằng Bin, đứa bạo nhất lớp, lén bơi một mình lúc trưa, khi tôi còn ở trường. Đến chiều nó ngồi ở thềm nhà văn hoá thôn, trùm cái chăn dù, kể cho cả đám người lớn nghe: nó đã bơi qua hàng cọc đỏ để chứng tỏ gan, bơi tới chỗ nước chuyển màu xanh thẫm. Rồi có cái gì đó nắm chặt cổ chân nó. Nó chới với, uống mấy ngụm nước, mở mắt dưới nước thì thấy một thằng bé tóc húi cua, áo may ô bạc màu, một tay ôm quả bầu khô, một tay nắm chân nó.

– Rồi sao? – Ông trưởng thôn hỏi.

– Rồi cháu không nhớ. Lúc tỉnh thì cháu đang nằm ở bãi cát, chỗ cọc thứ nhất.

Người lớn nhìn nhau. Có người nói phải mời thầy về cúng giải. Có người nói phải bỏ cái lớp bơi đi, đừng để trẻ con ra sông nữa. Bà Lài ngồi ở góc, không nói gì, chỉ lấy cái quạt nan đập đập lên đầu gối.

Tôi về nhà lúc trời tối. Tôi không ăn cơm, đi thẳng lên gác xép, mở cái hòm gỗ đựng đồ cũ của tôi từ hồi tiểu học. Dưới mấy quyển vở nhãn đã ố, dưới cái súng cao su chạc ổi, có một quả bầu khô to bằng cái nồi ba, vỏ vàng sẫm, cuống buộc sợi dây gai. Trên bụng quả bầu có hai chữ cái khắc bằng mũi dao nhíp, nét vụng của trẻ con: Đ và K.

Đạc và Khảm.

Hai mươi năm nay tôi không chạm vào nó. Lúc ấy tôi cầm nó lên, và tay tôi ướt.

Vỏ bầu ướt sũng, lạnh ngắt, đọng lại trên lòng bàn tay tôi một lớp nước có mùi bùn sông.

— Hết chương 1 —