Đêm thứ nhất

Chương 1: Đêm thứ nhất

– Phòng hai lẻ bảy, ông Đỗ Thanh Xuân với ông Lại Xuân Thanh. – Cô hướng dẫn viên đọc to, rồi đưa chìa khóa cho ông Xuân. – Hai ông chung phòng nhé, hai ông đi lẻ mà.

Ông Xuân cầm chìa khóa, quay lại tìm cái ông Lại Xuân Thanh. Ở sau lưng ông, một bà già thấp người, tóc cắt ngắn, đội cái mũ vành rộng có buộc dải lụa xanh, đeo cái ba lô con cóc, đang giơ tay.

– Tôi là Lại Xuân Thanh. – Bà nói. – Mà tôi không phải ông.

Cả sảnh nhà nghỉ trên đảo Cô Tô im phắc. Ba mươi hai ông bà trong đoàn du lịch người cao tuổi quay lại nhìn. Cô hướng dẫn viên tên Phi, hai mươi lăm tuổi, nhìn tờ danh sách, nhìn bà, nhìn ông, rồi mặt trắng bệch.

Chuyện được giải thích trong mười phút sau đó, qua ba cuộc điện thoại về văn phòng công ty ở Hà Nội. Đoàn tour bốn ngày ba đêm Vân Đồn đi Cô Tô dành cho người trên sáu mươi, khách đi một mình thì công ty ghép phòng theo giới, nam với nam, nữ với nữ. Nhân viên nhập danh sách thấy hai cái tên Thanh Xuân và Xuân Thanh, đọc vội, đoán cả hai là đàn ông, xếp chung một phòng. Mà tháng Sáu là mùa cao điểm, nhà nghỉ kín phòng, cả đảo kín phòng. Đêm nay không đổi được.

– Cô chú thông cảm. – Phi nói, giọng run run. – Mai có khách trả phòng, cháu đổi liền cho cô chú. Đêm nay thôi ạ.

Ông Xuân sáu mươi lăm tuổi, ba mươi hai năm làm thợ lò ở mỏ than Mạo Khê, về hưu ở quê vợ Thái Bình, vợ mất bốn năm. Con trai ông đăng ký tour này cho bố, bảo bố đi cho khuây khỏa. Ông không muốn đi, nhưng vé đã đóng tiền. Ông nhìn cái bà Xuân Thanh, thấy bà nhìn lại ông, mặt không vui mà cũng không giận, mặt người đang tính toán.

– Phòng có mấy giường? – Bà hỏi.

– Dạ, hai giường đơn ạ.

– Có ban công không?

– Dạ có, nhìn ra biển ạ.

– Vậy được. – Bà nói, rồi quay sang ông. – Ông nằm giường gần cửa. Tôi nằm giường gần ban công. Ông có ngáy không?

– Có. – Ông Xuân nói thật.

– To không?

– Vợ tôi bảo như máy khoan lò.

Bà Xuân Thanh gật đầu, như ghi nhận một điều kiện thời tiết. Rồi bà xách cái ba lô con cóc đi lên cầu thang trước.

Bà sáu mươi mốt tuổi, ba mươi tư năm dạy văn ở một trường cấp hai ở Việt Trì. Bà nuôi một đứa con gái một mình từ năm hai mươi sáu tuổi. Bà không kể về bố đứa bé, ai hỏi bà cũng nói gọn: không có. Con gái bà giờ làm ở Hà Nội, mua cho mẹ cái tour này nhân dịp mẹ về hưu được một năm.

Phòng hai lẻ bảy nhỏ, sơn màu xanh ngọc, hai cái giường đơn cách nhau một cái tủ đầu giường. Ban công nhìn ra bãi biển, nước trong xanh đến mức đứng trên tầng hai vẫn thấy những tảng đá dưới đáy. Bà Xuân Thanh lấy trong ba lô ra một cái khăn tắm to, buộc hai đầu vào thanh treo rèm và cái móc treo quần áo, thành một tấm màn che ngang giữa hai giường.

– Thế này cho đàng hoàng. – Bà nói.

Ông Xuân không phản đối. Ông lấy trong túi xách ra một cái đèn nhỏ, đặt lên cái tủ đầu giường phía bên ông.

Cái đèn trông lạ. Nó to bằng nắm tay, hình bầu dục, vỏ nhựa đen đã sờn, có một cái dây đeo bằng vải dày, một sợi dây điện xoắn nối xuống một cục pin to như viên gạch. Ông Xuân cắm cục pin vào ổ sạc, bật thử. Một luồng sáng trắng, mạnh, rọi thẳng lên trần nhà.

– Cái gì đây ông? – Bà hỏi qua tấm khăn tắm.

– Đèn lò. Đèn của thợ lò đội trên mũ.

– Ông mang đèn lò đi du lịch làm gì?

Ông Xuân im một lúc.

– Tôi ngủ phải có đèn. – Ông nói.

Bên kia tấm khăn tắm, bà Xuân Thanh không nói gì một lúc lâu.

– Tôi ngủ phải tắt đèn. – Bà nói. – Có tí ánh sáng là tôi không ngủ được.

Tối hôm ấy cả đoàn ăn hải sản ở một quán ven biển, bàn dài kê sát mép cát. Cô Phi, vì áy náy, xếp ông Xuân với bà Xuân Thanh ngồi cạnh nhau, đối diện mấy ông bà Hải Phòng nói nhiều nhất đoàn. Có đĩa ghẹ hấp, đĩa mực một nắng nướng, nồi canh chua cá song. Ông Xuân bóc ghẹ bằng tay không, nhanh và gọn, bóc xong một con thì đặt phần càng chắc thịt nhất sang bát bà, không nói gì, như người ta làm theo thói quen đã ba mươi năm. Bà nhìn cái càng ghẹ trong bát mình, rồi nhìn ông.

– Ông bóc cho ai thế?

Ông Xuân khựng tay lại, như vừa sực tỉnh. Mấy ông bà Hải Phòng ngồi đối diện cười ồ.

– Quen tay. – Ông lẩm bẩm. – Bà ăn thì ăn, không ăn thì trả tôi.

Bà Xuân Thanh không trả. Bà chấm cái càng ghẹ vào bát muối tiêu chanh, ăn chậm rãi, rồi múc cho ông một bát canh chua, gắp vào đó khúc cá ngon nhất, cũng không nói gì. Từ đầu tới cuối bữa, hai người không ai cảm ơn ai.

Đêm thứ nhất, ông Xuân xoay cái đèn lò quay vào tường, lấy cái mũ cối của ông chụp lên, chỉ để hở một khe sáng nhỏ. Bà Xuân Thanh trùm chăn kín đầu. Ông ngáy như máy khoan lò. Bà nằm nghe tiếng ngáy, nghe tiếng sóng biển ngoài ban công, đếm tới ba nghìn con cừu, rồi ngủ thiếp đi lúc gần sáng.

— Hết chương 1 —