Bậc thềm thứ ba

Chương 1: Bậc thềm thứ ba

Dòng chữ trên cát ướt viết: "Phần thưởng: được liếm tay." Và ông Âu Văn Tính, sáu mươi tư tuổi, nguyên tổ trưởng tổ Thể dục một trường cấp ba ở Quy Nhơn, đứng giữa bãi biển lúc năm giờ sáng, cái còi inox lủng lẳng trước ngực, mà đỏ mặt như học trò bị gọi lên bảng.

Ông nhìn quanh. Bãi biển đoạn kè đường Xuân Diệu giờ này lác đác người. Mấy bà tập dưỡng sinh vỗ tay bôm bốp dưới hàng dừa. Một nhóm thanh niên chạy bộ đeo tai nghe. Một ông câu cá ngồi trên mỏm đá. Không ai nhìn xuống cát. Không ai thấy hàng chữ cào nguệch ngoạc như ai đó lấy que, hay lấy móng, vạch trên mặt cát mịn mà sóng vừa rút.

Phía trên dòng phần thưởng là dòng nhiệm vụ: "Ngồi xuống bậc thềm thứ ba của kè lúc năm giờ mười lăm. Ngồi năm phút."

Phía trên nữa, dòng đầu tiên, chữ to nhất: "Hệ thống Bạn Đồng Hành đã chọn ký chủ."

Ông Tính chạy bộ ở bãi này mười một năm, từ trước khi vợ ông mất. Hồi đó bà đi bộ, ông chạy, hai người hẹn nhau ở quán bánh căn chị Huệ đầu dốc. Ba năm nay chỉ còn ông chạy. Ông chạy đúng một tuyến, đúng một tốc độ, năm cây số trong ba mươi hai phút, như đồng hồ. Ông không thích bất ngờ. Bốn mươi năm dạy thể dục, ông tin vào kỷ luật, vào hàng một, vào tiếng còi.

Và ông sợ chó. Cái này cả trường biết, học trò khóa nào cũng truyền tai nhau. Năm ông chín tuổi, ở quê ngoài Phù Mỹ, một con chó vện nhà hàng xóm đuổi ông chạy ba vòng sân đình rồi ngoạm một miếng vào bắp chân. Vết sẹo vẫn còn, trắng như sợi chỉ. Từ đó ông thấy chó là đi đường vòng.

Bà nhà ông hồi còn sống hay chọc ông chuyện đó. Có lần ngồi ăn bánh căn ở quán chị Huệ, bà nói: "Mai mốt ông về hưu, nuôi một con chó đi, cho có bạn. Mai mốt tui đi trước, ông ở một mình buồn." Ông gạt phắt, bảo nuôi chó thì nó cắn ai, bà đi đâu mà đi trước. Bà cười, gắp cho ông thêm cái bánh căn trứng. Hai năm sau bà đi thật, đi nhanh tới mức ông chưa kịp cãi thêm câu nào.

Cho nên "được liếm tay" không phải là phần thưởng. Đó là hình phạt.

Ông chạy tiếp, chạy nhanh hơn. Đúng năm giờ mười lăm, ông đi ngang bậc thềm thứ ba của đoạn kè đá. Ông không ngồi.

Sáng hôm sau, cát lại có chữ, ở đúng chỗ cũ, cách mép sóng hai bước chân.

"Nhiệm vụ hôm qua chưa hoàn thành. Không phạt. Hệ thống ngồi chờ."

Ông đọc xong, liếc lên kè. Không có ai ngồi chờ. Chỉ có một con chó vàng nằm ở bậc thềm thứ năm, cách bậc thứ ba hai bậc, cái đuôi cụt chỉ còn một khúc ngắn ngủn như cái nút áo. Con chó gầy, lông vàng xỉn dính cát, một tai cụp. Nó nằm im, mõm gác lên chân trước, mắt nhìn ra biển.

Ông Tính đi vòng qua nó ba mét.

Ngày thứ ba, ngày thứ tư, ngày thứ năm, cát vẫn viết đúng một dòng: "Hệ thống ngồi chờ." Con chó vàng vẫn nằm ở bậc năm.

Sáng ngày thứ năm, ông thử hỏi. Ông nhặt một que củi khô sóng đánh vào bờ, viết lên cát, chữ in hoa ngay ngắn như viết lên bảng điểm: "MÀY LÀ AI?"

Một con sóng nhỏ liếm lên, xoá mất nửa chữ "AI". Khi nước rút, bên dưới có dòng trả lời, nét cào nguệch ngoạc:

"Hệ thống không biết nhiều chữ. Hệ thống biết chờ."

Thằng Khoa, học trò cũ của ông, giờ làm cứu hộ ở bãi tắm, chạy ngang thấy thầy đứng cầm que viết lên cát, dừng lại hỏi:

– Thầy làm thơ hả thầy?

– Làm thơ cái gì. Chạy đi, đứng đó gù lưng.

Thằng Khoa cười, thẳng lưng chạy tiếp. Ba mươi tuổi, làm cứu hộ, mà nghe thầy quát vẫn thẳng lưng.

Sáng thứ sáu ông ra bãi trễ hơn mọi ngày vì đêm qua mất ngủ. Lúc đi ngang cổng nhà, ông dẫm phải một vật cứng trên bậc cửa. Ông cúi xuống nhặt: một hòn đá trắng, tròn, nhẵn như quả trứng chim cút, loại đá cuội sóng mài mà ở bãi này phải cúi tìm cả buổi mới được một hòn. Ông nghĩ mấy đứa nhỏ hàng xóm nghịch. Ông bỏ hòn đá vào túi áo.

Hôm đó, ông ngồi xuống bậc thềm thứ ba. Ông tự nhủ ông ngồi vì mệt, không phải vì cát bảo. Ông ngồi năm phút, nhìn đồng hồ, mắt không rời con chó vàng ở bậc năm. Con chó không lại gần. Nó chỉ ngóc đầu lên.

Năm phút ngồi yên là lâu với một người chạy bộ. Ông thấy những thứ mười một năm chạy ngang không thấy: mấy chiếc thúng chai của xóm chài đang chèo vào bờ, đen như những cái bát úp trên mặt nước bạc; mùi cá tươi lẫn mùi rong khi gió đổi chiều; một bà cụ đi chân trần dọc mép sóng nhặt vỏ ốc bỏ vào cái nón lá. Và cái bậc thềm thứ ba, mặt đá có hai vệt mòn nhẵn sát nhau, như có ai ngồi ở đó lâu lắm rồi.

Và cái khúc đuôi cụt của nó, cái khúc ngắn như nút áo, bắt đầu lúc lắc qua lại, nhanh tới mức nhìn chỉ thấy mờ.

Lúc ông đứng dậy, cát dưới chân hiện chữ:

"Nhiệm vụ hoàn thành. Phần thưởng đã trao: được vẫy đuôi."

Ông Tính nhìn dòng chữ. Nhìn con chó. Ông chỉ tay vào nó, giọng như quát học trò đi muộn:

– Tao không cần mày vẫy!

Con chó vẫy nhanh hơn.

— Hết chương 1 —