Những lá thư giữa

Chương 2: Những lá thư giữa

Tối đó tôi ngủ lại nhà bà, một mình. Nhà ba gian không có trần, nằm trên giường nhìn thẳng lên mái ngói, thấy được cả những khe hở lọt ánh trăng. Ngoài vườn, ếch nhái kêu inh ỏi. Gió từ phía biển thổi vào qua cánh đồng lúa đã gặt, mang theo mùi mặn và mùi rơm đốt. Tôi đọc tiếp những lá thư dưới bóng đèn tuýp, ánh sáng trắng xanh làm mực tím trông như mực của người chết.

Lá thứ hai đề tháng mười hai năm bảy hai. Thành viết ngắn, chữ vội. Anh đã vào tới mặt trận, không nói ở đâu. Anh bảo em đừng gửi thư, anh không nhận được đâu. Anh bảo trời lạnh. Anh bảo nếu, anh viết chữ nếu rồi gạch đi, gạch rất mạnh tới thủng giấy.

Gần một giờ sáng, con chó nhà bên cạnh sủa. Không phải sủa kiểu có trộm, dồn dập, hung hăng. Nó sủa ba tiếng ngắn, rồi rít lên, rồi im, như bị ai vỗ đầu. Tôi đứng dậy, nhìn qua song cửa sổ gỗ ra phía ngõ. Ngõ nhà bà là một lối đất nhỏ, hai bên là hai hàng tre, dẫn ra đường làng. Trăng mười tám còn sáng. Ở đầu ngõ, chỗ bụi tre ngà, có một cái bóng đứng.

Tôi nhìn mãi mới chắc đó là bóng người. Đứng thẳng, không động đậy, cao, gầy, đầu hơi nghiêng, như đang nhìn vào nhà. Tôi đứng sau song cửa, không dám thở mạnh. Một cơn gió từ biển thổi qua, cả hàng tre nghiêng rạp, kêu kẽo kẹt. Khi tre đứng thẳng lại, đầu ngõ chỉ còn bụi tre.

Tôi tự bảo mình là gốc tre. Là bóng cây. Là mắt người thiếu ngủ. Nhưng tôi không quay lại giường. Tôi ngồi bên bàn, bật hết đèn, tới khi gà gáy.

Sáng ra, tôi đem lá thư ấy sang hỏi ông Tạo. Ông đọc, tay cầm thư run run, rồi đặt xuống, nhìn ra ao.

– Anh Thành nhà bên Văn Hải. – Ông nói. – Đính ước với chị Nhụ năm bảy mốt. Hy sinh tháng giêng năm bảy ba. Giấy báo về tháng năm. Chị Nhụ để tang anh ấy một năm, sang năm bảy tư thì cụ nhà gả cho anh Khiêm, ông nội cháu đấy. Chị không nói gì, chị đi lấy chồng. Cả đời chị không nhắc đến anh Thành lần nào. Ông tưởng chị quên rồi.

Tôi hỏi ông có chắc là tháng giêng năm bảy ba không.

– Chắc. Ông đi lấy giấy báo tử ở xã về cho chị. Ông mười bảy tuổi. Ông đi bộ.

Tôi về, mở lá thư thứ ba. Tay tôi đã bắt đầu biết trước điều mình sắp đọc, nhưng đầu tôi chưa chịu.

«Ngày 14 tháng 4 năm 1974.
Nhụ,
Anh biết em đi lấy chồng. Anh Khiêm là người tốt, anh biết anh ấy từ bé, anh ấy chèo đò giỏi nhất làng. Em đừng khóc nữa. Đêm qua anh đứng ngoài ngõ, thấy em ngồi khóc một mình ở bậc thềm, khóc tới gần sáng. Em đi lấy chồng đi, anh mừng. Anh chỉ xin em một điều: cái vách buồng em, đừng cho ai phá. Anh ở đó.
Thành.»

Chữ vẫn là chữ ấy. Nét chữ nghiêng, chữ g có cái đuôi dài cong lên, chữ t gạch ngang thật dài. Cùng một tay viết lá thư năm bảy mốt.

Bức vách được trát lại năm bảy ba. Ống tre nằm sâu trong đất, giữa lòng vách, đất bao kín bốn phía. Không có một lỗ hổng, một khe nứt nào dẫn tới nó. Tôi đã đục, tôi biết.

Lá thứ tư đề năm tám sáu. Nó kể chuyện bố tôi.

«Thằng Hưng hôm qua trèo cây nhãn bên ao, gãy cành, ngã gãy tay. Em đừng mắng nó. Nó trèo hái nhãn cho em, vì nghe em bảo thèm. Tay nó sẽ lành, nhưng trời trở rét thì sẽ đau, em nhớ xoa dầu cho nó.»

Bố tôi gãy tay trái năm mười một tuổi. Năm tám sáu. Tay ấy đến giờ trở trời vẫn đau, bố tôi vẫn hay kêu. Chuyện bố trèo cây hái nhãn cho bà thì tôi chưa nghe ai kể bao giờ. Tối đó tôi gọi điện cho bố. Bố im một lúc rất lâu, rồi hỏi sao con biết. Bố nói bố chưa kể với ai, kể cả bà. Hôm ấy bố ngã xuống bờ ao, ôm tay chạy về, nói dối bà là ngã xe đạp, vì sợ bà biết bố trèo cây nhãn bên ao, cây mà bà cấm cả nhà không được trèo.

– Con đọc lại cho bố nghe. – Bố nói.

Tôi đọc. Đầu dây bên kia chỉ có tiếng thở, rồi tiếng xe cộ ngoài phố Hà Nội, rồi tiếng bố hắng giọng. Bố hỏi bà có xoa dầu cho bố không, rồi tự trả lời, có, tối nào cũng xoa, cả tháng, mà bố cứ tưởng bà xoa vì thương con ngã xe.

Lá thứ năm đề năm chín tư.

«Anh Khiêm đi rồi. Em đừng sợ. Anh ấy đi thanh thản, anh thấy anh ấy cười khi đi qua ngõ. Em thương anh ấy hai mươi năm, thương thật, anh biết. Em thương anh ấy là đúng. Đừng thấy có lỗi với anh.»

Ông nội tôi mất năm chín tư. Tôi chưa ra đời.

— Hết chương 2 —