Ca ba ăn cơm

Chương 2: Ca ba ăn cơm

Năm 1993, ông Chừng bốn mươi ba tuổi, theo đoàn công nhân Quảng Ngãi lên Gia Lai làm công trường thủy điện Ya Ly. Ông không biết lái máy, không biết hàn, ông chỉ biết nấu, vì từ năm mười hai tuổi ông đã nấu cơm cho bảy đứa em. Người ta xếp ông vào bếp ăn tập thể.

Bếp ăn công trường nuôi hai nghìn người, chia ba ca. Ca một ăn sáu giờ sáng, ca hai mười hai giờ trưa, ca ba mười giờ đêm. Thợ ăn nhanh lắm, ăn mười phút rồi chạy ra hầm. Ông đứng trước cái nồi nhôm to bằng cái thùng phuy, cầm cái vá dài, múc liên tục, tay phồng rộp. Tới giờ cơm, ông lấy lòng vá gõ vào miệng nồi ba tiếng, rồi hô to: "Ca ba ăn cơm!" Tiếng nồi nhôm vang ra tận lán trại.

Có một lần gõ mạnh quá, cái vá méo một bên miệng. Ông tiếc, không vứt. Ông giữ cái vá méo ấy từ đó tới giờ.

Thợ đêm ca ba hay than đói. Cơm canh để lâu thì nguội, canh thì nhạt. Ông nghĩ ra cách luộc sẵn bánh phở, trộn với mỡ hành, chút nước tương, để riêng, còn nước lèo thì giữ trên bếp than, ai tới thì múc nóng. Hai tô, một khô một nước. Thợ ăn nhanh mà không bị nhão. Cái món đó ông không bịa ra, nó có sẵn ở Pleiku từ trước, nhưng ông nấu nó theo kiểu của ông, nước lèo nhiều xương, thêm củ cải khô cho ngọt, vì công trường không có tiền mua đường.

Bà Nguyễn Thị Ngự hồi đó ba mươi ba tuổi, người Phú Yên, làm thủ kho vật tư. Đêm nào bà cũng là người tới ăn ca ba trễ nhất, vì phải ghi sổ xuất kho tới mười giờ rưỡi. Ông để phần cho bà một tô nước lèo có nhiều thịt hơn những tô khác, không nói gì. Ba tháng sau bà mới để ý. Bà hỏi sao tô của tui nhiều thịt hơn. Ông nói tại cô tới trễ, thịt chìm xuống đáy nồi.

Năm 1995 hai người cưới nhau ở lán trại. Đám cưới có ba mâm, mỗi mâm một nồi phở khô.

Công trường xong, ông bà ở lại Pleiku. Ông mở quán phở khô ở con hẻm đất đỏ năm 1995, với hai cái bàn, một cái bếp than, và cái vá nhôm méo. Bà bỏ nghề thủ kho, ra rửa tô. Ba mươi mốt năm, chưa có ngày nào bà nằm liệt. Có một năm bà gãy tay vì té xe, bà vẫn rửa tô bằng một tay.

Những chuyện đó, Thuần biết. Cậu nghe từ hồi nhỏ, nghe tới thuộc. Nhưng trong đầu cậu, chuyện ông bà gặp nhau ở bếp ăn công trường là chuyện cũ của người già, không ai lướt qua mà dừng lại vì nó. Bếp trưởng năm sao thì khác. Người vợ mất trí nhớ thì khác.

Cái clip của cô gái đeo kính râm lên mạng tối hôm đó. Tiêu đề: "Ông cụ phở khô nổi tiếng thừa nhận chưa từng vào khách sạn." Chỉ trong một đêm, một người tự nhận làm nhân sự khách sạn đăng bài, nói đã dò hết danh sách bếp trưởng các khách sạn năm sao ở Sài Gòn hai mươi năm qua, không có ai tên Mạc Văn Chừng. Một người khác chụp ảnh bà nội Thuần đang mặc cả mớ rau ngoài chợ, ghi: "Bà cụ mất trí nhớ đây sao?"

Rồi người ta chửi. Chửi Thuần, chửi cả ông bà. Lừa đảo, ăn cắp nước mắt, câu khách bằng bệnh tật. Có người dọa báo cơ quan chức năng. Có người đặt hai mươi phần qua điện thoại rồi không tới lấy. Sáng hôm sau, hàng người ở đầu hẻm biến mất. Quán còn bảy khách, bảy người hàng xóm, ăn xong đứng dậy vỗ vai ông Chừng mà không biết nói gì.

Thuần ngồi trong buồng, không dám ra.

Chiều hôm đó, ông nội gõ cửa buồng cậu. Ông không vào. Ông đứng ngoài cửa, nói vọng vào:

– Con kể cho ông nghe coi. Con viết cái gì mà người ta đông vậy?

Thuần mở clip ra, bật to tiếng. Ông nội đứng nghe hết, từ đầu tới cuối, cả đoạn nhạc piano. Tới câu "bà không còn nhớ tên ông, nhưng bà vẫn nhớ vị phở", ông nội cười khục một tiếng.

– Bà con mà quên tên ông thì bả quên trước tiên là cái nợ ông vay bả năm ngoái.

Rồi ông ngồi xuống cái ghế gỗ trước cửa buồng, quay lưng lại phía Thuần, nhìn ra cái sân xi măng.

– Con thấy chuyện thiệt của ông bà nó dở hả con?

Thuần không trả lời được.

— Hết chương 2 —