Sợi dây chuyền mặt cá ngựa

Chương 3: Sợi dây chuyền mặt cá ngựa

Quán cà phê vợt đầu đường Tô Hiến Thành mở từ năm giờ sáng, khói bếp than tỏa lên mù mịt, bàn ghế gỗ thấp lè tè. Ước giao đá xong sớm hơn mọi ngày, tới đúng sáu giờ. Ông Tân đã ngồi đó, trước hai ly cà phê đen, và một cái gói nhỏ bọc khăn tay trắng.

Ông không vòng vo.

– Anh không phải bồ cô Mậu, – ông nói. – Tôi biết. Cả chợ không biết, tôi biết. Người yêu nhau thì người đàn bà không quên chuyện người đàn ông không ăn hành.

Ước im lặng. Anh không biết nói dối, và anh cũng không định nói dối.

– Tôi không theo đuổi cô ấy kiểu anh nghĩ đâu, – ông Tân nói tiếp. Ông đẩy cái gói khăn tay sang phía Ước. – Anh mở ra đi.

Ước mở. Trong khăn tay là một sợi dây chuyền vàng mảnh, kiểu cũ, mắt xích nhỏ li ti, đã xỉn màu vì để lâu. Mặt dây chuyền là một con cá ngựa bằng vàng nhỏ xíu, cái đuôi cong cong, mắt đính một hạt đá đỏ.

– Hai mươi năm trước, – ông Tân nói, – chồng cô Mậu đem sợi dây này tới tiệm tôi cầm. Cô ấy mới sinh con gái, sinh khó, phải mổ, nằm viện. Anh ấy cần tiền viện phí. Sợi dây này là của hồi môn của cô Mậu, anh ấy lén lấy đi cầm, không dám nói với vợ. Anh ấy xin tôi cho cầm thêm, cầm cao hơn giá. Tôi không cho. Tôi chỉ đưa đúng giá. Tôi kinh doanh, tôi không làm từ thiện.

Ông dừng lại, nhìn ly cà phê.

– Ba tuần sau, ghe anh ấy chìm ngoài Hòn Tre. Tôi nghe tin. Sợi dây này quá hạn cầm từ tháng sau đó. Theo luật tiệm tôi, quá hạn là thanh lý. Hai mươi năm nay tôi chưa từng giữ món đồ cầm nào quá hạn một ngày. Trừ cái này.

Ước nhìn con cá ngựa nhỏ xíu. Anh nghĩ tới bàn tay chị Mậu đưa lên chạm vào khoảng xương quai xanh trống trơn, mỗi ngày, cả nghìn lần.

– Sao ông không trả cho cổ?

– Tôi định trả từ hồi đó, – ông Tân nói. – Mà mỗi lần đi tới sạp bún là tôi không dám. Trả thì phải kể. Kể thì cô ấy biết chồng cô ấy lén cầm đồ của hồi môn, biết tôi không chịu cho anh ấy thêm đồng nào. Năm năm nay vợ tôi mất, tôi ngồi một mình trong tiệm, tôi nghĩ: hay là tôi cưới cô ấy. Cưới rồi thì đưa lại sợi dây này như đồ sính lễ, khỏi phải kể. Tôi gửi bông tai, gửi lắc, gửi nhẫn, xem cô ấy có nhận vàng của tôi không. Cô ấy không nhận cái nào.

Ông bật cười, một tiếng cười khô khốc.

– Tôi buôn vàng bốn mươi năm, mà tính toán dở như con nít.

Ước gói sợi dây chuyền lại vào khăn tay. Anh đẩy nó về phía ông Tân.

– Ông phải tự trả, – anh nói. – Ông phải kể.

– Tôi không dám.

– Tôi đi với ông.

Bảy giờ sáng, chợ Xóm Mới đông nghẹt. Sạp bún sứa của chị Mậu khách ngồi kín ghế. Ước đi trước, ông Tân đi sau, hai người đàn ông, một vai u bướu vì vác đá, một áo sơ mi trắng bỏ trong quần, đi qua dãy hàng cá giữa những ánh mắt tò mò của cả chợ. Bà Sáu Khô bán mực đứng sững, tay cầm xâu mực quên treo.

Chị Mậu ngẩng lên khỏi nồi nước lèo, thấy hai người, cái vá khựng giữa chừng.

Ông Tân đặt cái gói khăn tay lên mặt bàn inox, ngay chỗ ba cái hộp nhung đỏ từng nằm. Rồi ông kể. Đứng giữa sạp bún, giữa tiếng rao của cả chợ, giọng ông nhỏ và chậm như người đọc biên nhận cầm đồ. Viện phí. Cái dây chuyền. Cái giá đúng không hơn không kém. Ba tuần. Hòn Tre.

Chị Mậu nghe hết, không nói câu nào. Rồi chị mở khăn tay. Con cá ngựa vàng nằm đó, cái đuôi cong cong, hạt đá đỏ ở mắt lóe lên dưới ánh đèn tuýp.

Chị cầm nó lên, rất lâu. Tay chị run run. Rồi chị đưa sợi dây cho Ước.

– Anh đeo giùm em.

Ước đứng sững. Anh nhìn hai bàn tay mình, thô ráp, nứt nẻ vì đá lạnh, chưa từng cầm thứ gì mảnh như thế. Anh vòng ra sau lưng chị, loay hoay với cái khóa móc bé tí. Cả chợ im phăng phắc. Bà Sáu Khô bán mực nín thở. Mất gần một phút, cái khóa mới cài được.

Con cá ngựa nằm xuống đúng khoảng xương quai xanh trống trơn suốt hai mươi năm.

Chị Mậu đưa tay lên chạm vào nó. Cái cử chỉ ấy, Ước đã thấy cả nghìn lần. Lần này bàn tay chị chạm vào một thứ có thật.

Rồi chị quay sang ông Tân, cúi đầu thật thấp.

– Cảm ơn anh giữ giùm em hai mươi năm.

Ông Tân gật đầu, không nói được gì. Bà Sáu Khô bán mực ở sạp đối diện đưa vạt áo lên chấm mắt. Mấy bà bán cá đứng im, không ai nói câu nào, chuyện hiếm có ở chợ Xóm Mới. Một đứa nhỏ đang ăn bún ở bàn bên cạnh ngẩng lên hỏi mẹ nó con cá ngựa đó bằng vàng thiệt hả mẹ, rồi bị mẹ nó bịt miệng. Ông quay đi, bước ra đầu chợ, áo sơ mi trắng lẫn dần vào dòng người. Sáng hôm sau, ông vẫn ra ăn tô bún sứa. Ông để lại đúng tiền, không thừa một đồng.

Chiều hôm đó, chợ vãn, chị Mậu dọn sạp, gọi Ước lại. Chị rót cho anh ly trà đá, như cái hôm chị nhờ anh làm bồ giả.

– Ông Tân thôi rồi, – chị nói. – Anh khỏi phải giả nữa.

Ước gật đầu. Anh móc trong túi quần ra cái hộp nhung đỏ đựng chiếc nhẫn mua ở tiệm Kim Tân, đặt lên mặt bàn inox, đẩy sang phía chị.

– Cái này anh mua giá vốn, – anh nói. – Trả lại tiệm thì ổng cũng không lấy lời. Em giữ đi.

Chị Mậu nhìn cái hộp. Rồi nhìn anh.

– Anh Ước. Anh giả thì giả tới bao giờ?

Ước im lặng rất lâu, lâu như cả một buổi sáng chở đá. Anh nói chưa tới chục câu một ngày, và câu này anh đã để dành hai mươi năm.

– Hai mươi năm anh chở đá tới sạp em, – anh nói. – Anh chưa trễ một buổi nào.

Chị Mậu không trả lời. Chị mở cái hộp nhung, lấy chiếc nhẫn trơn, đeo vào ngón áp út tay trái. Số mười một. Vừa khít.

Sáng hôm sau, năm giờ, Ước đặt cây đá thứ mười bốn xuống thùng xốp của sạp bún sứa. Chị Mậu múc cho anh tô bún, không hành. Anh ngồi xuống cái ghế nhựa bên cạnh nồi nước lèo. Bà Sáu Khô bán mực ở sạp đối diện đếm, rồi nói to cho cả dãy hàng cá nghe:

– Hôm nay thằng Ước nói được mười một câu rồi đó bây!

— Hết —