Lần thứ tư

Chương 3: Lần thứ tư

Sau này đọc biên bản tôi mới biết: chiếc xe máy điện của con dâu ông Thụy sạc qua đêm ở tầng một bị chập, lửa bắt sang hai chiếc xe máy xăng đỗ cạnh. Nhà ông Thụy cũng là nhà ống, cũng chỉ có một cầu thang, và cũng có một cái chuồng cọp kín bưng trên ban công tầng ba. Khác nhà tôi ở chỗ: nhà ông ấy chưa cắt cửa. Ông ấy bảo để qua Tết.

Lúc tôi mở được ô cửa, khói đã từ khe mái nhà ông Thụy bốc lên đen kịt. Con dâu ông ấy đứng trong lồng sắt bên kia, ôm thằng cu Bin bốn tuổi và đứa em gái hai tuổi, gào khản cả giọng. Ông Thụy bảy mươi lăm, còn ở tầng hai.

Mái nhà ông ấy với ban công nhà tôi cách nhau một sải tay. Nhưng giữa ban công nhà ông ấy với mái thì vẫn là cái lồng sắt.

Tôi thò người qua ô cửa vừa mở, đứng lên mép mái tôn. Tôi không biết sức đâu ra. Con Ánh chạy lên lúc đó, kéo áo tôi lại, rồi thấy tôi định làm gì, nó tự trèo ra. Nó nằm sấp trên mái tôn, thò tay qua khe lồng sắt nhà ông Thụy. Khe chỉ đủ lọt một bàn tay người lớn. Không đủ lọt một đứa trẻ.

Đúng lúc ấy, dưới đường vang lên tiếng còi.

Tôi không biết có phải đội của cậu Đạt không. Sau này cậu ấy bảo hôm đó cậu ấy không trực, cậu ấy đang ngủ ở nhà tập thể Kim Liên, nghe bộ đàm ở đầu giường gọi địa chỉ Hàng Bạc thì vơ quần áo chạy như ma đuổi. Cậu đến sau xe đội bốn phút. Bốn phút ấy thì các anh em của cậu đã dựng thang, đã lên đến tầng ba nhà ông Thụy, đã cầm máy cắt sắt.

Nhưng máy cắt sắt cần thời gian. Ba thanh sắt, mỗi thanh hai mươi giây.

Tôi đứng trong ô cửa nhà mình, nhìn những tia lửa từ đầu lưỡi cắt bắn ra xanh lét trong đêm, và tôi hiểu cậu ấy đã đứng ở đâu năm ngoái, ở Khâm Thiên. Tôi hiểu vì sao cậu ấy đi chậm lại ở cầu thang nhà tôi không chỉ vì con Ánh.

Thanh thứ nhất đứt. Thanh thứ hai đứt. Con dâu ông Thụy đưa thằng cu Bin qua khe vừa mở, một anh lính cứu hỏa đón lấy, chuyền sang cho con Ánh đang nằm sấp trên mái tôn. Con Ánh lôi thằng bé qua ô cửa nhà tôi, đặt vào tay tôi. Rồi đến đứa em gái. Rồi đến con dâu ông Thụy. Rồi các anh lính xuống tầng hai đưa ông Thụy ra bằng mặt nạ dưỡng khí.

Năm người. Ô cửa sáu mươi phân của nhà tôi thành ra cái lối thoát cho cả nhà bên cạnh.

Cậu Đạt lên đến nơi khi mọi chuyện đã xong. Mặt cậu đen nhẻm muội khói, mắt đỏ, mặc cái áo chữa cháy của đứa nào đó trong đội, rộng thùng thình. Cậu đứng ở ban công nhà tôi, nhìn ô cửa đang mở, nhìn cái khoá móc nằm lăn lóc dưới sàn, rồi nhìn sợi dây chuyền bạc trên cổ tôi, cái chìa khoá vẫn còn lủng lẳng ở đó.

– Cụ tập à? – cậu hỏi, giọng khàn đặc.

– Hai mươi giây – tôi nói.

Cậu ấy đứng im. Rồi cậu ấy làm một việc mà từ ngày chồng tôi mất chưa ai làm: cậu ấy cúi xuống ôm lấy tôi. Một cái ôm cứng đờ của người lính, cái áo chữa cháy hôi mùi khói. Tôi đứng yên cho cậu ấy ôm. Qua vai cậu, tôi thấy con Ánh đứng ở cửa phòng, tóc rối, mặt lấm lem, nhìn cậu ấy không chớp mắt, đúng cái nhìn hồi lên mười nó đứng ở sân bay nhìn theo bố mẹ nó.

Sáng hôm sau, cả phố Hàng Bạc kéo sang hỏi thăm. Ông Thụy ra viện sau ba ngày, mang sang biếu tôi một cân chè Thái, đứng ở cửa không nói được câu nào, chỉ cầm tay tôi lắc mãi. Ông ấy cắt cửa chuồng cọp ngay tuần đó, không đợi qua Tết. Rồi nhà số mười bảy, rồi nhà số hai mươi ba. Ông tổ trưởng bảo cả phố đã có mười một nhà cắt.

Lần thứ tư cậu Đạt đến nhà tôi là một sáng chủ nhật cuối tháng Mười một. Cậu mặc quân phục, đứng ở chân cầu thang, mũ kê pi cầm tay, đúng y như lần đầu, chỉ có điều lần này bên cạnh cậu là một bà cụ người Thanh Hoá, đầu chít khăn mỏ quạ, trên khăn cài một cái trâm bạc nhỏ mà tôi nhìn qua là biết tay ai chạm, tay xách cái làn có buồng cau với gói chè.

– Cụ ơi – cậu ấy ngước lên, nói to, giọng run như lần đầu cầm cây đục. – Cháu xin phép lên kiểm tra lối thoát nạn ạ.

Tôi đứng trên ban công tầng ba, nhìn xuống. Con Ánh ở tầng hai đã đứng dậy khỏi bàn gỗ từ lúc nghe tiếng giày, nhưng không dám xuống. Tôi biết nó đang đứng sau cánh cửa, tay cầm cây búa con mà không biết để đâu.

Các cô các cậu đừng cười tôi. Tôi bảy mươi chín tuổi, sống ở Hàng Bạc cả đời, tôi biết "lối thoát nạn" ở đây không có nghĩa là cái ô cửa sắt.

– Lên đi – tôi nói. – Cởi giày ra. Nhà tôi mới lau.

Rồi tôi tháo cái chìa khoá khỏi sợi dây chuyền, treo lại lên cái đinh cạnh cửa. Từ nay có người khác nhớ hộ tôi rồi.

— Hết —