Cái chìa khoá đeo ở cổ

Chương 2: Cái chìa khoá đeo ở cổ

Tối hôm ấy con Ánh lên tầng ba ngồi bóp chân cho tôi, việc nó chỉ làm khi nó có chuyện muốn nói.

– Bà ơi, anh Đạt bảo…

– Anh Đạt nào?

– Anh cảnh sát phòng cháy. Kiều Văn Đạt. Thượng úy.

– Biết rồi. Bảo gì?

– Anh ấy bảo năm ngoái anh ấy đi chữa một vụ cháy ở Khâm Thiên. Nhà ống, chuồng cọp kín. Ba người trên tầng ba. – Con Ánh dừng tay. – Anh ấy không kể hết. Anh ấy chỉ bảo anh ấy đứng dưới đường cầm cái máy cắt sắt, cắt được ba thanh thì muộn.

Tôi nằm im. Ngoài đường, tiếng xe máy thưa dần. Đèn ở cửa hàng vàng bạc đối diện đã tắt.

– Anh ấy không bảo cháu nói với bà đâu – con Ánh nói. – Cháu tự nói.

Đêm đó tôi không ngủ được. Tôi ra ban công, đứng trong cái lồng sắt ba mươi tư năm, nhìn sang mái nhà ông Thụy, chỉ cách có một sải tay. Tôi nghĩ đến năm chín mốt, cái đêm trộm vào. Rồi tôi nghĩ đến một đêm khác chưa có, khói đen bốc lên từ cái cầu thang hẹp, con Ánh đứng ở chỗ tôi đang đứng, hai tay nắm hai thanh sắt phi mười hai.

Sáng hôm sau tôi gọi điện cho ông tổ trưởng, xin số thợ.

Thợ đến cắt một ô cửa rộng sáu mươi phân, cao tám mươi, ở góc ban công giáp mái nhà ông Thụy, lắp bản lề, lắp cái khoá móc to bằng nắm tay. Cậu Đạt đến xem, lần này mặc quân phục. Cậu kiểm tra bản lề, kéo thử cánh cửa, rồi quay sang tôi:

– Cụ ơi, chìa khoá cụ để đâu ạ?

– Treo ở đinh cạnh cửa.

– Dạ, cụ treo ở đấy cũng được. Nhưng cháu xin cụ một việc. – Cậu ấy nói chậm, như nói với người già, mà tôi thì đúng là người già. – Cụ tập mở trong tối. Tắt đèn, nhắm mắt, đi từ giường ra đến cửa, cầm chìa, mở khoá. Tập đến lúc nào không cần nghĩ. Lúc có khói, người ta không nhìn thấy gì, không nghĩ được gì đâu cụ. Chỉ có cái tay nó nhớ thôi.

Tôi gật. Tôi không nói với cậu ấy, nhưng tối hôm đó tôi tháo chìa khoá khỏi cái đinh, xâu vào sợi dây chuyền bạc chồng tôi đánh cho tôi năm cưới, đeo vào cổ. Một bà già bảy mươi chín tuổi thì quên cái đinh còn dễ hơn quên cái cổ của mình.

Rồi tôi tập. Đêm nào cũng vậy, mười giờ tối, con Ánh ngủ ở tầng hai, tôi tắt đèn tầng ba, nằm xuống giường, đếm đến mười, rồi đứng dậy. Mười một bước từ giường đến cửa ban công. Bốn bước từ cửa ban công đến góc lồng. Tay trái sờ thanh sắt thứ ba, tay phải lần dây chuyền, tra chìa. Lần đầu tôi mất hai phút. Lần thứ mười, một phút. Đến tuần thứ ba, hai mươi giây. Tôi không kể với ai, kể cả con Ánh. Cái tuổi tôi, làm gì mà để người ta biết là mình sợ thì xấu hổ lắm.

Còn cậu Đạt thì cứ chủ nhật nào được nghỉ lại đến ngồi tầng hai. Cậu ấy học đục được một cái khoá bạc nhỏ, hoa văn méo mó, con Ánh bảo xấu đến mức không bán được. Cậu ấy mang về treo vào chùm chìa khoá xe máy. Có hôm cậu ấy mua bún ốc ở đầu ngõ Hàng Chiếu mang lên, ba bát, một bát cho tôi, dặn người bán cho ít mẻ vì tôi đau dạ dày. Tôi không biết ai mách cậu ấy chuyện tôi đau dạ dày. Tôi cũng không hỏi.

Có một chiều tôi ngồi ở khúc quay cầu thang nhặt rau, nghe hai đứa nói chuyện dưới tầng hai. Con Ánh hỏi sao cậu đi làm cứu hỏa. Cậu bảo quê cậu ở Nông Cống, Thanh Hoá, nhà làm ruộng, năm cậu mười hai tuổi thì cái bếp rơm nhà cậu bén sang mái, mẹ cậu ôm cái hòm gỗ đựng giấy tờ nhà đất chạy ra, quay vào lấy bao thóc giống thì mái sập. Bà ấy không sao, chỉ cháy mất nửa mái tóc. Từ đấy đến giờ tóc mẹ cậu bên dài bên ngắn, bà cứ chít khăn mỏ quạ cho kín. Con Ánh im một lúc lâu, rồi bảo: thế để em chạm cho bác một cái trâm cài khăn. Cậu ấy cười, bảo mẹ anh mà đeo bạc Hàng Bạc chắc cả xóm kéo sang xem. Tôi ngồi trên cầu thang, bó rau muống nhặt mãi không xong.

Hai mươi ngày sau khi lắp cửa, lúc hai giờ kém mười lăm sáng, tôi tỉnh dậy vì mùi khét.

Không phải mùi khói bếp. Mùi nhựa cháy, mùi cao su, mùi gì đó chua lét như ắc quy. Tôi chưa kịp ngồi dậy thì đã nghe tiếng thằng cu Bin, cháu nội ông Thụy bên cạnh, khóc ré lên. Rồi tiếng con dâu ông Thụy gào: "Bố ơi, cháy dưới nhà!"

Tôi không nhớ mình có bật đèn không. Con Ánh sau này bảo đèn tầng ba vẫn tắt. Tôi chỉ nhớ mình đếm. Mười một bước. Bốn bước. Thanh sắt thứ ba. Dây chuyền. Chìa khoá. Khoá móc bật ra trong tay tôi nặng trịch như một quả trứng gang.

— Hết chương 2 —