Vòng thứ tư

Chương 3: Vòng thứ tư

Ông không nói tên. Ông không cần nói. Ông chỉ kể với Cận rằng buổi nào ông dạy, cũng có một người đứng ở góc hiên quay điện thoại từ đầu tới cuối. Ông từng nghĩ người ta quay để đăng lên mạng quảng cáo. Ông chưa từng thấy đoạn phim nào trên mạng.

Cận không vội. Anh là người kiểm lâm từng mất ba tháng nằm phục một đường dây buôn gỗ cẩm lai, anh biết một cái nút dây chưa phải là bằng chứng. Ba vòng hay bốn vòng, một luật sư giỏi sẽ nói người M'nông nào lười cũng có thể thắt ba vòng. Anh cần người cầm dây.

Anh xin cấp trên tạm dừng hồ sơ Y Djoan, chưa kết luận gì. Rồi anh làm hai việc.

Việc thứ nhất, anh không cho gỡ cái bẫy thứ mười lăm mà máy bẫy ảnh phát hiện ở một lối mòn gần bàu nước. Tổ tuần tra để nguyên nó đó, chỉ lặng lẽ cắt gần đứt một đoạn dây cho nó mất tác dụng, rồi đặt thêm hai máy bẫy ảnh kín đáo trên hai cây gần đó. Người đặt bẫy rồi sẽ quay lại kiểm tra.

Việc thứ hai, anh nhờ một người bạn bên công an tỉnh xem giúp danh sách những quán ăn ở Buôn Ma Thuột từng bị phạt vì bán thịt thú rừng, rồi so với danh sách những nơi khu nghỉ dưỡng thường đặt hàng.

Ông Y Phăn không làm gì cả. Ông vẫn dạy khách thắt nút vào chiều thứ Tư và chiều thứ Bảy. Ba vòng, như mọi lần. Cường vẫn đứng ở góc hiên quay phim, vẫn gửi phong bì, vẫn khen nức nở. Có một lần, Cường hỏi ông có ổn không, sao dạo này ông ít nói. Ông nói ông nhớ con voi.

– Con voi nào ông?

– Con voi nhỏ. – Ông nhìn ra rừng. – Nghe nói có con voi nhỏ bị đạp bẫy.

Cường gật gù, mặt buồn buồn, bảo đúng là bọn săn trộm ác thật, rồi đi ra xe.

Chín ngày sau, lúc bốn giờ năm mươi sáng, máy bẫy ảnh chụp được một người đàn ông đội mũ trùm, đeo găng tay, đi xe máy không biển số tới lối mòn gần bàu nước. Ông ta ngồi xuống cạnh cái bẫy thứ mười lăm, kéo sợi dây cáp lên, phát hiện chỗ dây gần đứt, chửi một tiếng mà máy không ghi được, rồi lấy trong túi ra một cuộn dây mới, thắt lại.

Tổ tuần tra nằm phục hai trăm mét ngoài kia, chờ ông ta thắt xong mới bước ra. Ông ta bỏ chạy được một quãng thì xe máy sa xuống một rãnh đất khô, lật nghiêng. Người ta lột mũ trùm của ông ta ra dưới ánh đèn pin. Đó là một người phụ bếp của khu nghỉ dưỡng.

Ông Y Phăn được mời lên trạm kiểm lâm lúc chín giờ sáng. Cận đưa cho ông cái bẫy vừa thu được, cái nút còn mới, dây cáp còn sáng bóng chưa gỉ. Ông lật nó trên tay. Một vòng, hai vòng, ba vòng. Ông đặt nó xuống bàn, không nói gì.

Người phụ bếp khai trong buổi chiều. Anh ta không biết thắt nút. Cường dạy anh ta, bằng một đoạn phim quay trên điện thoại, trong một buổi tối ở phòng nhân viên, tua đi tua lại. Cường dặn: phải thắt đúng kiểu này, có ai bắt được thì người ta nghĩ là người buôn. Thịt mang, thịt heo rừng, thịt cheo cheo, Cường mua lại hết, cấp đông trong kho lạnh của bếp khu nghỉ dưỡng, rồi chở về giao cho hai quán ăn quen ở thành phố. Mấy cái đầu lâu, mấy bộ sừng mang thì bán cho khách du lịch như đồ lưu niệm của người dân tộc.

Cận tới khu nghỉ dưỡng lúc ba giờ chiều, cùng hai cán bộ công an tỉnh. Cường đang đứng trước sảnh tiễn một đoàn khách, áo sơ mi trắng, thẻ tên đeo trước ngực, cười tươi. Anh ta nhìn thấy Cận, nụ cười vẫn còn trên miệng nhưng mắt đã thôi cười.

– Anh Cận, có việc gì mà đông vậy anh?

– Có cái nút dây muốn hỏi anh, – Cận nói.

Cường bật cười, lắc đầu.

– Nút dây thì anh hỏi ông Y Phăn, ông dạy chứ em đâu có dạy. Mà người M'nông ai chẳng biết, anh hỏi cả buôn.

– Người M'nông biết bốn vòng, – Cận nói. – Cái anh biết là ba vòng.

Cường im. Anh ta nhìn Cận một lúc, rồi nhìn xuống cái điện thoại trên tay mình, như lần đầu tiên nhận ra nó nặng.

Chiếc điện thoại ấy được niêm phong ngay tại sảnh, trước mặt một đoàn khách vừa xuống xe còn đeo vòng hoa chào mừng. Trong bộ nhớ có hai mươi sáu đoạn phim quay ông già M'nông thắt nút buộc voi, mỗi đoạn mười mấy phút, đặt tên theo ngày tháng.

Hồ sơ của Y Djoan được đóng lại. Thằng bé đứng trước nhà ông Y Phăn suốt một buổi chiều, không dám lên cầu thang. Tới khi ông gọi lên, nó ngồi xuống sàn, cúi đầu, rồi bảo:

– Cậu ơi, con không biết thắt cái nút đó thật. Ba vòng con cũng không biết.

– Tao biết, – ông nói. – Tao không dạy mày.

Ông ngồi im một lúc, nghe tiếng gà rừng gáy ở rìa rừng khộp. Rồi ông với tay lên vách, lấy xuống một đoạn dây thừng, đặt vào tay thằng cháu.

– Giờ tao dạy.

Ông thắt chậm, từng vòng, cho nó làm theo. Một vòng, hai vòng, ba vòng. Tới vòng thứ tư, ông nắm tay thằng cháu, luồn đầu dây ngược vào trong, kéo qua chính nó, siết lại. Y Djoan làm lại năm lần mới được. Nó cầm cái nút lên, lật đi lật lại, như cầm một thứ gì nặng hơn đoạn dây thừng.

Hai tuần sau, các bác sĩ thú y của vườn quốc gia tìm được con voi nhỏ ở một bãi cỏ gần sông Sêrêpôk. Họ cho nó ngủ thuốc, cắt sợi dây cáp đã lún vào da, rửa vết thương, rồi chờ nó tỉnh. Cận gửi cho ông Y Phăn một đoạn phim ngắn. Con voi đứng dậy, loạng choạng, rồi đặt cái chân trước bên trái xuống đất. Lần đầu tiên trong một tháng, nó bước bằng cả bốn chân.

Ông Y Phăn xem đi xem lại đoạn phim ấy mười mấy lần. Rồi ông trả điện thoại cho thằng cháu, cầm đoạn dây thừng lên, thắt một cái nút bốn vòng, treo lên cột nhà sàn, chỗ ngày xưa ông vẫn treo cái mõ gỗ của con voi đực già.

— Hết —