Đêm diễn

Chương 3: Đêm diễn

Hội trường nhà văn hóa đêm đó chật kín. Người già từ các xã ven sông đi xe đò lên, người đi ghe từ cù lao qua, mang theo quạt giấy, khăn rằn, bịch trái cây. Có những ông bà bảy tám chục tuổi ngồi hàng đầu, những người từng coi "Chiếc ghe chở trăng" từ hồi rạp còn lợp tôn, còn quạt bằng tay. Con trai bà Thắm từ Sài Gòn về, dắt theo vợ với đứa cháu nội năm tuổi, ngồi ở hàng thứ ba.

Bà Thắm ngồi trước gương trong hậu trường, tự đánh phấn. Bà kẻ mắt, tô môi, búi tóc giả, cài trâm. Tay bà run, không phải vì sợ khán giả. Mười tám năm, bà vẫn nhớ từng thao tác như nhớ cách nêm nồi nước lèo.

Ông Đắc ngồi ở cái bàn bên kia hậu trường, đã mặc xong bộ áo lính bằng vải kaki cũ, đội nón tai bèo. Hai người nhìn nhau qua tấm gương. Bà muốn nói một câu gì đó. Câu nào cũng thấy không đủ, không đúng. Cuối cùng bà chỉ nói:

– Ông Hai. Câu thứ năm. Ông hát sao thì hát, tui theo.

Ông Đắc nhìn bà qua gương rất lâu. Ông không hỏi bà nói vậy là sao. Ông chỉ gật đầu, rồi cúi xuống buộc lại dây giày, như người ta làm khi cần giấu mặt.

Màn mở. Đèn sân khấu chuyển sang màu xanh trăng, khói giả trắng mờ bò sát mặt sàn như sương trên sông. Đờn kìm của ông Ba Lành dạo những tiếng đầu tiên, rồi tiếng ghi-ta phím lõm luyến theo. Hội trường im phăng phắc.

Họ diễn. Câu thứ nhất. Câu thứ hai. Giọng ông Đắc đêm đó khác hẳn bảy buổi tập, như có ai thổi thêm hơi vô. Giọng bà Thắm run ở mấy chữ đầu, rồi vững dần, vững dần. Khán giả hàng đầu đã có người đưa khăn lên chấm mắt.

Tới câu thứ năm.

"Em ơi, nếu mùa nước nổi năm sau anh chưa…"

Ông Đắc dừng lại. Chữ "về" chưa ra. Tiếng song lang đã gõ. Ông Ba Lành trên ghế đờn ngẩng lên, nhìn ông Đắc, rồi mấy ngón tay già của ông tự động nhấn xuống dây đờn, giữ một nốt ngân chờ, y như ba mươi năm trước.

Nửa nhịp. Trong nửa nhịp ấy, bà Thắm đứng trước ông, nhìn vô mắt ông, và lấy một hơi thật đầy. Hơi thở của bà đi vô tới tận đáy ngực, lấp chỗ thiếu mà bảy buổi tập không ai lấp được.

"… về."

Rồi bà ngân. Chữ "trăng" bay lên khỏi sân khấu, qua những hàng ghế, qua cửa sổ hội trường mở toang ra phía sông Tiền. Một nhịp, hai nhịp, chín nhịp, mười nhịp, mười hai nhịp. Không hụt. Không đứt. Tròn như vầng trăng mười sáu treo trên cù lao Thới Sơn.

Hội trường vỡ òa. Có ông già ở hàng đầu đứng bật dậy vỗ tay, quên mất màn chưa hạ. Thằng cháu nội năm tuổi của bà ở hàng thứ ba hỏi ba nó sao bà nội hát mà ai cũng khóc.

Diễn xong, hai người cúi chào ba lần mà khán giả chưa chịu về. Trong cánh gà, bà Thắm gỡ cây trâm ra khỏi búi tóc, tay còn run. Ông Đắc đứng sau lưng bà, không nói gì. Bà quay lại.

– Ông Ba kể tui nghe hết rồi. – Bà nói. – Hai chục năm, sao ông không nói?

– Nói ra thì bà tự ái. – Ông Đắc nói. – Bà mười tám tuổi tự ái dữ lắm.

– Còn miếng đất bờ kè? Sao ông không nói?

Ông im một lúc lâu.

– Nói ra thì cũng vậy. Tui sai. Tui thương anh em trong đoàn hơn thương cái nhà. Bà bỏ tui là phải.

Bà Thắm nhìn ông. Một ông già sáu mươi sáu tuổi, mặt còn nguyên lớp phấn vai lính, mồ hôi chảy thành vệt, mắt đỏ hoe. Người đàn ông đã đứng lệch nửa nhịp suốt hai chục năm để bà kịp thở, mà bà không biết.

– Tui bỏ ông vì ông không cãi. – Bà nói. – Ông mà cãi một câu, nói tui biết ông nghĩ gì, chắc tui không ký.

Ông Đắc cúi đầu. Ngoài kia, khán giả vẫn còn vỗ tay.

Thằng con trai dắt vợ con vô hậu trường, tay ôm bó hoa cúc vàng mua vội ngoài cổng. Nó đứng giữa ba với má, ngập ngừng như hồi mười hai tuổi đứng giữa hai người trong phòng hòa giải, không biết nên đưa bó hoa cho ai trước. Cuối cùng nó tách bó hoa làm hai, đưa mỗi người một nửa.

– Để con chở ba má về. – Nó nói. – Xe con đậu ngoài kia.

Bà Thắm nhìn ông Đắc. Ông Đắc nhìn bó hoa cúc trong tay.

– Thôi, con đưa vợ con về khách sạn nghỉ đi. – Bà nói. – Ba với má đi bộ.

Thằng con đứng sững một lúc, rồi quay mặt đi, lấy tay áo quẹt ngang mắt, giả bộ như bị bụi phấn bay vô. Đứa cháu nội níu áo bà, đòi coi cây trâm. Bà cài cây trâm lên mái tóc lơ thơ của nó, cả hậu trường cười ồ.

Đêm đó, ông đưa bà về. Hai ông bà già đi bộ dọc bờ sông Tiền, gió sông thổi mát rượi, đèn đường vàng vọt, mấy chiếc ghe chở trái cây neo im lìm dưới bến. Không ai nói chuyện tái hôn. Sáu mươi mấy tuổi rồi, có những thứ không cần tờ giấy.

Tới đầu chợ, sạp hủ tiếu của bà đã dọn sạch, chỉ còn cái nồi nước lèo úp ngược trên giá. Bà dừng lại, nói:

– Mai ông ghé ăn hủ tiếu nghen. Tui nấu từ ba giờ sáng.

– Ba giờ thì tui ghé phụ bà nhóm lửa. – Ông Đắc nói.

– Thôi, ông tới trễ chút cũng được. – Bà nói, rồi cười, lần đầu tiên trong mười tám năm cười với ông. – Nửa nhịp thôi.

— Hết —