Con hầu biết đếm mạch

Chương 1: Con hầu biết đếm mạch

– Con Mận, mày còn nằm đó thì tối nay nhịn đói.

Một gáo nước lạnh hắt vào mặt. Diệp mở mắt, thấy trần nhà không phải trần thạch cao của phòng trực mà là một mái tranh đen kịt khói, thấy một bà già gầy nhom chống nạnh, thấy hai bàn tay mình đầy vết nứt nẻ, móng cắt cụt bằng răng.

Điều cuối cùng cô nhớ là cái ghế nhựa ở góc khoa cấp cứu, ly cà phê thứ tư nguội ngắt và con số trên đồng hồ: ba mươi sáu tiếng không ngủ. Cô gục đầu xuống bàn để nghỉ năm phút.

– Còn trợn mắt? Tiểu thư nôn cả đêm, bà lớn bảo mày lên hầu.

Cô không cãi. Mười một năm làm bác sĩ, cô học được rằng khi chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra thì im lặng và làm theo là cách sống sót tốt nhất. Cô lết ra sân, nhìn vào lu nước. Khuôn mặt trong đó chừng mười sáu tuổi, da sạm, mắt một mí, một vết sẹo nhỏ ở cằm. Không phải mặt cô.

Thành này tên là Vân Khê. Cô lần ra điều đó qua những câu chửi của bà quản bếp, qua tiếng rao của người bán than ngoài cổng, qua tấm biển gỗ khắc chữ trên cửa phủ mà cô đọc được một nửa. Đây là phủ của quan Tri phủ họ Lạc. Con Mận là con hầu bán thân, bố mẹ chết trong trận lụt năm ngoái. Còn chuyện thành này thuộc nước nào, vua là ai, cô không tìm thấy trong bất cứ trang sử nào mình từng học.

Tiểu thư Uyển nằm trong buồng sau, mười bảy tuổi, mặt hõm xuống như người già. Diệp nhìn cái chậu dưới giường và biết ngay trước khi kịp nghĩ. Phân lỏng, nhạt màu, lợn cợn như nước vo gạo. Không sốt cao. Mắt trũng. Cô véo nhẹ da mu bàn tay tiểu thư, nếp da đứng yên một lúc lâu mới xẹp.

Tả. Nước vo gạo. Mất nước nặng.

Ở bệnh viện, ca này là hai đường truyền, mấy lít dịch trong vài giờ đầu, theo dõi điện giải, và người bệnh đi về sau ba ngày. Ở đây không có kim. Không có chai dịch. Không có máy đo gì cả.

Ông lang được mời tới lúc chiều. Thầy Mục chừng năm mươi, râu thưa, tay sạch sẽ hơn mọi người trong phủ. Ông bắt mạch rất lâu, nhắm mắt, rồi kê thuốc cầm: vỏ lựu, búp ổi sao cháy, thêm một vị đắng cô không biết tên. Ông dặn kiêng nước, vì nước vào bao nhiêu thì ra bấy nhiêu.

Diệp đứng sau cửa, nghe câu ấy mà lạnh sống lưng. Kiêng nước với người đang mất nước là giết người chậm.

Đêm đó trong thành có thêm mười chín cái xác. Cô đếm bằng tiếng mõ.

Cô lẻn xuống bếp lúc canh ba. Bà quản bếp ngủ ngồi cạnh bếp lửa. Cô lấy một nắm gạo, rang cho vàng rồi nấu thật loãng, chắt lấy nước. Cô nêm muối bằng đầu ngón tay, nếm, nêm tiếp cho tới khi vị mặn vừa bằng nước mắt. Người ta nấu dung dịch bù nước bằng nước cơm từ lâu trước khi có những gói bột in nhãn; trong sách giáo khoa nhi có cả một trang nói về chuyện đó. Cô chưa bao giờ nghĩ có ngày mình phải dùng đúng trang ấy.

Cô bưng bát nước cháo lên buồng. Tiểu thư mê man. Cô đỡ đầu cô gái lên, đút từng thìa nhỏ, cứ năm phút một thìa, đếm bằng nhịp thở của chính mình vì không có đồng hồ. Nôn ra thì chờ một lát, rồi đút tiếp. Cô ngồi như vậy tới sáng.

Gà gáy lần thứ hai, tiểu thư mở mắt, khàn giọng đòi uống. Diệp sờ mạch cổ tay. Mạch đã bắt được rõ, không còn lăn tăn như sợi chỉ.

Cô chưa kịp vui thì cửa buồng bật mở. Bà lớn đứng đó, bên cạnh là thầy Mục, và bà nhìn cái bát trong tay con hầu như nhìn một bát máu.

– Ai cho mày đổ nước vào người con tao?

— Hết chương 1 —