Nồi đất buộc dây thép

Chương 1: Nồi đất buộc dây thép

– Đạt, ra coi lửa cho mẹ. Đừng để nó tắt, đừng để nó bùng.

Đó là câu đầu tiên tôi nghe mỗi sáng trong suốt mùa hè năm ấy, trước cả tiếng gà, trước cả tiếng loa xã. Mẹ tôi, bà Lại Thị Thắm, bốn mươi chín tuổi, Luyện Khí tầng bốn, đứng ở cửa bếp, tay cầm cái rổ nhựa đỏ, sửa soạn đạp xe ra chợ mua cá trắm.

Tôi chui ra khỏi màn, mắt nhắm mắt mở, lết xuống bếp, ngồi vào cái ghế con trước bếp rơm. Trên kiềng là cái nồi đất đen bóng, bụng nứt một đường dài từ miệng xuống gần đáy, quấn ba vòng dây thép xoắn. Nồi của bà ngoại tôi. Bà ngoại kho cá trong cái nồi ấy bốn mươi năm, nứt từ hồi mẹ tôi còn đi học, ông ngoại lấy dây thép quấn lại, kho tiếp. Bà mất, mẹ tôi mang về. Mẹ không cho ai rửa nó bằng xà phòng.

Chuyện bắt đầu từ đầu năm. Mọi năm, kỳ thi linh căn chỉ dành cho người hai mốt tuổi, nhưng năm nay nhà nước mở rộng tới sáu mươi, ai muốn thì đi, không mất tiền. Mẹ tôi rủ hội chị em đánh cầu lông ở nhà văn hóa thôn đi thử cho vui, như đi coi bói. Năm bà đặt tay lên đá, đá tối bốn lần. Tới mẹ tôi, đá sáng lên hai màu, nửa đỏ như than, nửa vàng như đất phù sa.

– Hỏa thổ song linh căn. Trung phẩm. – Người coi thi đọc, rồi ngẩng lên nhìn mẹ tôi lần thứ hai. – Cô bao nhiêu tuổi ạ?

– Bốn mươi chín. Tuổi Thìn.

Người coi thi gãi đầu.

Một tuần sau, Thanh Hà Tông, cái tông môn có văn phòng ở tầng mười một một tòa nhà bên Cầu Giấy, gửi thư mời. Ba năm tu ở núi Tam Đảo, ăn ở miễn phí. Mẹ tôi đọc thư xong gấp làm tư, nhét vào hộc tủ thờ.

– Nhà còn hai con lợn. – Mẹ nói. – Vườn ổi chưa thu. Bố mày đau lưng. Chị mày sắp cưới. Đi đâu.

Thế là mẹ tu ở nhà. Cục Quản lý Tu sĩ phát miễn phí một quyển sách mỏng dạy vận khí cơ bản cho người mới thức. Mẹ đọc, ngồi thiền theo, mười phút là gục đầu ngủ, ngáy khò khò. Ba tuần không lên được nửa tầng.

Rồi một chiều, mẹ ngồi canh nồi cá kho cho bữa giỗ ông nội. Cá trắm cắt khúc, riềng thái lát, nước hàng thắng đen, kho lửa rơm liu riu từ trưa tới tối. Mẹ ngồi đó tám tiếng, mắt nhìn lửa, tai nghe nồi, tay thỉnh thoảng đút một nắm rơm. Tối hôm ấy, mẹ đứng dậy thì cả cái bếp sáng lên một chút, như có ai bật thêm bóng đèn. Mẹ lên Luyện Khí tầng một.

Ba tháng sau, mẹ tầng bốn.

Để so sánh: con bé Thoan nhà bác Tiếp, thi đỗ linh căn thượng phẩm năm ngoái, vào Thanh Hà Tông tu chính quy có sư phụ kèm, tới giờ mới tầng ba.

Thế là Thanh Hà Tông cử người về.

Anh ta tên Đàm Khải, hai mươi lăm tuổi, đeo kính gọng đen, áo sơ mi trắng cài tới cúc trên cùng, đi một chiếc phi kiếm hạ cánh ngay giữa sân phơi thóc nhà tôi, làm hai con gà mái bay lên nóc chuồng lợn. Anh ta nói rất lịch sự, nhưng nghe là biết nghi.

– Bác thông cảm. Tốc độ tăng tiến của bác bất thường. Tông môn cần xác nhận bác không dùng đan dược ngoài danh mục.

– Đan dược là cái gì? – Mẹ tôi hỏi.

– Là... thuốc. Thuốc viên tu luyện.

– Thuốc thì có thuốc đau lưng của ông nhà tôi. Anh muốn kiểm thì vào bếp mà kiểm.

Khải vào bếp. Anh ta đi một vòng, nhìn bếp rơm, nhìn đống rơm khô chất góc nhà, nhìn cái nồi đất quấn dây thép đang lục bục trên kiềng, mũi khịt khịt mùi riềng mùi nước hàng. Anh ta lấy trong túi ra một cái la bàn nhỏ bằng ngọc, đặt lên bệ bếp. Kim la bàn quay tít.

– Bác vận khí kiểu gì?

– Tôi có vận gì đâu. Tôi ngồi đây kho cá.

– Kho cá. – Khải nhắc lại, như người ta nhắc lại một câu nói đùa không hiểu.

– Anh ngồi xuống. – Mẹ tôi chỉ cái ghế con. – Đút rơm hộ tôi. Nồi đang thở chậm, thêm cho nó một nắm. Một nắm thôi.

Khải nhìn cái ghế con, nhìn cái áo sơ mi trắng của mình, nhìn mẹ tôi. Rồi anh ta ngồi xuống.

Anh ta đút vào một ôm rơm. Lửa bùng lên, nồi kêu xèo một tiếng, nước kho trào ra một dòng đen sì trên thành nồi.

– Một nắm. – Mẹ tôi nói. – Tôi bảo một nắm. Anh nghe nồi nó kêu kìa. Nó đang hát là nó khó chịu. Rút bớt ra.

Chiều hôm đó, Khải ngồi canh lửa bốn tiếng. Tới lúc ra về, áo sơ mi trắng của anh ta lấm tro, tóc dính rơm, và anh ta ăn ba bát cơm với cá kho. Trước khi lên kiếm, anh ta đứng giữa sân, nói với mẹ tôi, giọng khác hẳn lúc đến:

– Bác ạ, cái này trong sách cổ có ghi. Gọi là Táo Hỏa pháp. Tu bằng lửa bếp, tu bằng sự kiên nhẫn. Ba trăm năm rồi không ai tu được, vì không ai chịu ngồi. Bác sắp chạm ngưỡng Trúc Cơ rồi.

– Trúc Cơ thì sao?

– Thì bác phải giữ một ngọn lửa cháy liền bốn mươi chín ngày. Không được tắt một khắc. Lửa phải do tay người cùng máu với bác nuôi, người ngoài không được đụng. Đêm nào bác cũng phải ngồi cạnh lửa trọn giờ Tý, cách lửa không quá mười bước. Tắt một lần là đổ cả, phải đợi ba năm mới thử lại.

Mẹ tôi đứng im. Rồi mẹ quay vào nhà, nhìn tờ lịch treo trên tường. Tôi biết mẹ đang đếm. Tôi cũng đếm theo.

Nếu bắt đầu từ ngày mai, ngày thứ ba mươi bảy là ngày chị Ánh tôi cưới. Nhà trai ở Long Biên. Lễ chiều, tiệc tối. Mẹ là mẹ cô dâu.

Mẹ nhìn tờ lịch rất lâu. Rồi mẹ quay sang nhìn tôi.

Tôi, Vương Đức Đạt, hai mươi hai tuổi, sinh viên năm cuối, ở nhà nghỉ hè, sở trường là ngủ tới mười giờ, cả đời chưa nấu nổi một nồi cơm không khê.

— Hết chương 1 —