Giờ Tý trên đê

Chương 3: Giờ Tý trên đê

Tôi gọi cho Khải. Anh ta đang ở Tam Đảo, nghe máy, nghe tôi kể xong thì im một lúc.

– Anh không được đụng vào. – Anh ta nói. – Anh không cùng máu với bác. Anh đút một cọng rơm vào là lửa thành lửa của người ngoài, coi như tắt.

– Thế em đốt cái gì?

– Cái gì cũng được, miễn là lửa đó vẫn là lửa đó. Không được dập rồi nhóm lại. Không được đổi bếp. Gỗ, củi, than, đều được.

Nhà tôi không có củi. Từ ngày có bếp ga, củi không ai chẻ nữa. Tôi lục khắp nhà. Ba cái chổi cùn. Một cái ghế gãy chân. Cái bàn học cũ của tôi từ hồi cấp hai, gỗ tạp, mặt bàn còn dán đề can siêu nhân bong một nửa. Tôi lấy dao rựa ra bổ cái bàn học trong mưa, vừa bổ vừa nghĩ, cả đời mình chưa làm cái gì có ích bằng cái bàn này, giờ nó làm hộ mình một lần cuối.

Tôi đốt cái bàn học tới sáu giờ. Đốt ghế gãy tới bảy giờ. Đốt ba cái chổi tới tám giờ, khói mù mịt, mắt cay xè. Tám giờ tối, tôi lấy ván giường chõng tre đốt nốt. Nồi cá kho vẫn lục bục. Có lúc nó thở chậm, tôi đút thêm một thanh tre. Có lúc nó hát, tôi rút ra. Tôi không cần nhìn. Tôi nghe.

Mười giờ đêm, mẹ gọi về. Giọng mẹ ở đầu dây lẫn tiếng loa đám cưới ầm ầm.

– Đạt ơi, mẹ đang ra xe. Nhưng mà đê đang tắc con ạ. Mưa to quá, có cái xe tải trượt bánh nằm ngang đê ở đoạn qua Văn Giang. Người ta bảo phải hai ba tiếng mới kéo được. Mẹ không về kịp giờ Tý.

Tôi cầm điện thoại, nhìn nồi cá kho.

Khải đã nói: không được dập rồi nhóm lại, không được đổi bếp. Nhưng anh ta không nói lửa không được đi.

– Mẹ ở đâu? Chỗ nào trên đê?

– Ngay chỗ cây gạo to, cách chỗ xe tải chừng một cây. Mà con hỏi làm gì?

– Mẹ cứ ngồi trong xe. Con mang lửa ra cho mẹ.

Nhà tôi có một cái hỏa lò đất nung, cái hỏa lò bà ngoại dùng để nướng bánh đa ngày Tết, mấy năm rồi để dưới gầm cầu thang. Tôi lôi ra, lót một lớp tro, rồi dùng cái kẹp gắp từng cục than hồng từ bếp sang. Không dập cục nào. Lửa vẫn là lửa ấy, chỉ đổi chỗ nằm. Tôi đặt cái nồi đất lên miệng hỏa lò. Nồi lục bục một cái, như hỏi: đi đâu thế này.

Tôi buộc hỏa lò vào yên sau xe máy bằng dây chun, quấn thêm hai vòng dây thừng, lấy cái nón lá úp lên che mưa, chừa một khe cho lửa thở. Rồi tôi đi.

Hai mươi cây số đường đê trong mưa đêm, với một nồi cá kho đang sôi ở yên sau. Tôi đi bốn mươi cây một giờ, không dám nhanh hơn. Mỗi lần xe xóc, tôi nghe tiếng nồi đổi giọng. Có lúc nó im bặt, tôi tấp vào lề, mở nón ra, thổi. Có lúc nó tách tách ở chỗ vết nứt, tôi hoảng lên, nhưng ba vòng dây thép của ông ngoại vẫn giữ chặt, không cho nó toác ra.

Mười một giờ năm phút, tôi tới cây gạo.

Hàng xe dài dằng dặc đứng im trên mặt đê, đèn pha vàng vọt trong mưa. Mẹ tôi đứng bên vệ đường, áo dài màu mận chín ướt sũng, cái ô của nhà trai che không nổi. Đứng cạnh mẹ là chị Ánh, vẫn mặc váy cưới trắng, váy kéo lê trên cỏ ướt. Chị không chịu ở lại nhà chồng. Chị theo xe mẹ.

Tôi dựng xe, cởi dây, bê cái hỏa lò xuống đặt dưới gốc cây gạo, chỗ tán lá dày nhất, mưa lọt xuống lưa thưa.

Mẹ nhìn cái nồi đất, nhìn cái hỏa lò, nhìn tôi. Mẹ không nói gì. Mẹ vén vạt áo dài, ngồi xuống trên một cái túi nilon chị Ánh trải sẵn, cách lửa ba bước. Mẹ nhắm mắt.

Tôi ngồi xuống cạnh hỏa lò, nghe tiếng nồi.

Trên đê, cả hàng người đi đám cưới xuống xe, che ô, đứng nhìn. Nhà trai, nhà gái, ông chú, bà dì, mấy đứa cháu, cả bác tài xế. Không ai nói một câu. Chỉ có tiếng mưa rơi lộp độp trên tán cây gạo, và tiếng nồi cá kho lục bục, chậm, đều, như người già thở.

Một quầng sáng mờ hiện ra quanh người mẹ tôi. Nửa đỏ, nửa vàng.

Mười hai giờ đêm, Khải tới. Anh ta bay từ Tam Đảo về, phi kiếm đáp xuống mặt đê, áo mưa xanh ướt nhẹp. Anh ta đứng ngoài, cách mười bước, không dám lại gần. Anh ta nhìn mẹ tôi, nhìn cái hỏa lò, rồi nhìn tôi, rồi khẽ lắc đầu, như không tin nổi.

Một giờ sáng, mẹ mở mắt.

– Về thôi. – Mẹ nói. – Đạt, con bê nồi, chị con cầm ô.

Mười hai ngày sau, ngày thứ bốn mươi chín, mẹ tôi Trúc Cơ, ngay trong căn bếp có mái ngói đã thay viên mới, trước cái nồi đất quấn ba vòng dây thép. Hôm đó không có sấm sét, không có mây đen. Chỉ có một lúc, lửa trong bếp đứng im, không lay động, như một bông hoa bằng đồng. Rồi cả cái bếp sáng lên, sáng như giữa trưa, rồi tắt.

Mẹ đứng dậy, phủi tro trên quần, nhìn quanh như người vừa ngủ dậy.

– Mai mẹ đi chợ. – Mẹ nói. – Mua thịt. Kho thịt.

Khải đứng ở cửa bếp, kính gọng đen mờ hơi nước, cười như một thằng ngốc.

Còn tôi, tôi ngồi lại trước bếp thêm một lúc, sau khi mọi người lên nhà. Lửa vẫn cháy liu riu. Không còn ai cần nó nữa, nhưng tôi không nỡ để nó tắt. Tôi đút thêm một nắm rơm, vừa đủ.

Nồi lục bục. Tiếng nồi vui.

— Hết —