Lửa phải nghe được tiếng nồi

Chương 2: Lửa phải nghe được tiếng nồi

Bố tôi đau lưng, không ngồi ghế con được quá mười phút. Chị Ánh ở Hà Nội lo cưới. Thế là chỉ còn tôi.

Ngày đầu tiên, mẹ dạy tôi đúng một câu:

– Lửa phải nghe được tiếng nồi.

Tôi tưởng mẹ nói văn vẻ. Không phải. Mẹ bắt tôi ngồi nghe thật. Nồi đất trên kiềng, nước kho sôi liu riu bên trong, tiếng nó lục bục, lục bục, chậm và đều như người già thở. Đó là tiếng nồi vui. Lúc lửa yếu đi, tiếng lục bục thưa dần, có lúc ngừng hẳn, đó là nồi thở chậm, phải đút thêm một nắm rơm. Lúc lửa mạnh quá, nồi chuyển sang tiếng xèo xèo, có khi rít lên một tiếng nhỏ như con dế, đó là nồi hát, phải rút bớt một con củi ra.

– Cái vết nứt. – Mẹ chỉ đường nứt quấn dây thép. – Lửa to quá là nó kêu tách tách ở chỗ này. Nghe thấy tách tách là con phải lo.

Ngày thứ hai, tôi ngủ gật, lửa còn đúng ba đốm than. Mẹ đang ngồi thiền trong nhà thì mở choàng mắt, chạy xuống, quỳ thổi lấy thổi để, mặt đỏ bừng. Lửa sống lại. Mẹ không mắng tôi câu nào. Mẹ chỉ ngồi xuống cạnh tôi, ngồi tới trưa, không nói gì. Thế còn khó chịu hơn bị mắng.

Ngày thứ năm, tôi biết phân biệt nồi thở chậm với nồi vui.

Ngày thứ chín, tôi biết phân biệt nồi hát với nồi vui.

Ngày thứ mười bốn, tôi nhắm mắt nghe tiếng nồi mà đút rơm được.

Nồi cá kho không phải nồi cá kho thật suốt bốn mươi chín ngày. Mỗi ngày mẹ thay cá một lần, cá cũ múc ra bát, bữa nào nhà tôi cũng ăn cá kho. Ngày thứ mười, bố tôi bắt đầu ăn cá kho với nước mắt. Ngày thứ mười lăm, mẹ đem cá đi biếu cả xóm. Ngày thứ hai mươi, xóm xin thôi. Ngày thứ hai mươi hai, con mèo nhà tôi nhìn bát cá kho rồi bỏ đi.

Khải về mỗi cuối tuần. Lúc đầu anh ta về để kiểm tra, ghi chép vào một cái máy tính bảng. Về sau anh ta về để ăn cơm. Có lần anh ta mang theo hai cân thịt ba chỉ, xin mẹ tôi kho thử một nồi thịt cho đổi vị. Mẹ tôi nhìn hai cân thịt như nhìn kẻ thù.

– Nồi này là nồi cá. – Mẹ nói.

Khải xách hai cân thịt về.

Đêm nào mẹ cũng ngồi cạnh bếp từ mười một giờ tới một giờ sáng. Giờ Tý. Tôi nằm trên chõng tre ở góc bếp, nghe tiếng nồi lục bục, nghe tiếng mẹ thở. Thở ra hít vào, chậm như tiếng nồi. Có đêm tôi thấy quanh người mẹ có một quầng sáng mờ mờ, nửa đỏ nửa vàng, như cái bóng của ngọn lửa in lên vách. Có đêm tôi thấy mẹ ngồi ngủ gật, đầu gục xuống, nhưng tay vẫn đút rơm vào bếp, đúng lúc nồi thở chậm.

Đêm thứ hai mươi tám, mẹ hỏi tôi, lúc gần một giờ sáng:

– Đạt này. Mẹ không đi cưới chị Ánh có được không?

Tôi ngồi bật dậy.

– Mẹ nói gì thế?

– Mẹ tính rồi. Lễ năm giờ chiều, tiệc tới chín giờ, xe về mất một tiếng rưỡi đường đê. Mười một giờ là phải ngồi đây rồi. Sát quá. Mà đám cưới, mẹ cô dâu thì ai cho về sớm. – Mẹ nói, mắt vẫn nhìn lửa. – Mẹ gọi cho chị con rồi. Chị con khóc. Rồi chị con bảo, mẹ ở nhà tu đi, con cưới một lần thôi nhưng mẹ thì ba năm mới thử lại được, mẹ bốn mươi chín rồi, ba năm nữa là năm hai, biết còn tu nổi không.

– Thế mẹ định không đi thật à?

Mẹ không trả lời. Mẹ đút một nắm rơm vào bếp, dù nồi đang vui, chưa thở chậm. Đó là lần đầu tiên tôi thấy mẹ đút rơm sai.

Tôi nằm xuống lại, nhìn lên mái ngói, nghĩ cả đêm.

Sáng hôm sau, tôi bảo mẹ:

– Mẹ cứ đi cưới. Con giữ lửa. Mười một giờ đêm mẹ về là kịp. Không kịp thì con gọi taxi ra đón mẹ.

Mẹ nhìn tôi rất lâu. Như nhìn một người lạ.

– Con giữ được lửa một mình từ sáng tới đêm à?

– Con nghe được tiếng nồi rồi mà.

Ngày thứ ba mươi bảy, trời đổ mưa từ sáng sớm.

Không phải mưa rào mùa hè, ào một cái rồi tạnh. Mưa dầm. Mưa xám xịt, mưa đều đều, mưa như người ta trút từ cái thùng không đáy. Mẹ mặc áo dài lụa màu mận chín, đứng ở cửa bếp nhìn trời, nhìn đống rơm, nhìn tôi.

– Rơm còn đủ không con?

– Đủ mẹ ạ. Con chất đầy góc bếp rồi.

Bảy giờ sáng, xe nhà trai đến đón. Mẹ đi, ngoái lại ba lần.

Mười giờ sáng, tôi đi lấy rơm ở góc bếp thì thấy đống rơm ướt sũng một nửa. Mái ngói chỗ đó vỡ một viên từ bao giờ, nước mưa chảy thành dòng xuống đúng giữa đống rơm. Phần khô còn lại tôi ước chừng đủ đốt tới bốn giờ chiều.

Bốn giờ chiều tới mười một giờ đêm là bảy tiếng.

— Hết chương 2 —