Nước lên

Chương 1: Nước lên

Mười bảy giờ. Nước lên tới bậc tam cấp thứ hai.

Ông Đinh Xuân Bường rút con dao quắm giắt sau lưng, đứng trước cây cột cái bằng gỗ lim giữa nhà, khắc một vạch ngang sát chân cột, rồi nói to như đọc cho ai chép:

– Năm giờ chiều. Bậc hai.

Khách trọ nhìn nhau, có người bật cười. Ông Kiều Tất Thanh không cười. Ông đứng sát cây cột, đưa tay sờ lên những vạch dao cũ phía trên, vạch nào cũng đã đen bóng vì tay người và khói bếp. Cao nhất là một vạch ngang tầm ngực ông, bên cạnh có khắc mấy con số.

– Lũ năm hai nghìn mười, – ông Bường nói. – Vạch dưới nữa là năm chín mươi chín. Vạch mới nhất là năm hai mươi. Nhà tui ở đây bốn đời, lũ năm mô cũng khắc. Không khắc thì sang năm quên, quên thì chết.

Ông Thanh lên bản này cùng cô cháu Kiều Mạn để thu tiếng rừng, tiếng suối, tiếng mưa cho một vở kịch truyền thanh. Cả hai ở homestay nhà ông Bường đã năm ngày. Căn nhà sàn gỗ hai tầng ở mép bản, tầng dưới lát xi măng làm chỗ ăn uống và đặt bàn thờ, tầng trên là cái gác rộng lót ván, chia buồng bằng rèm vải. Đêm qua mưa trên thượng nguồn, chiều nay sông Gianh chuyển màu đỏ quạch như nước gạch.

Bà Huệ, vợ ông Bường, đang dọn chăn màn lên gác. Mẹ ông, cụ Nhiêu, tám mươi tám tuổi, ngồi trên chiếc ghế mây ở chân cầu thang, không chịu lên.

– Mạ lên đi mạ, – ông Bường nói. – Nước tới bậc hai rồi.

– Tráp của tau còn trên bàn thờ.

– Thì con đem lên cho mạ.

– Không. Ông bà ở đó thì tiền ở đó. Tiền lo cho tau đi gặp ông bà, để chỗ ông bà là phải.

Tối hôm trước, cụ đã kể với Mạn về cái tráp gỗ sơn son ấy. Trong đó có bốn mươi sáu triệu cụ dành dụm từ tiền bán rau, bán chuối, tiền con cháu cho, để lo hậu sự, không muốn làm khổ ai. Còn có cái lược đồi mồi ông cụ mua cho cụ năm cưới. Cái bàn thờ gắn trên vách gỗ, cao hơn đầu người, nước lũ năm hai nghìn mười cũng chưa tới.

Mười tám giờ. Nước vào nhà, ngập mắt cá.

Khách trọ hôm ấy, ngoài hai bác cháu ông Thanh, còn bốn người. Đôi bạn trẻ Hà Nội, Tùng và Ly, đi khám phá hang động, kẹt lại vì đường ra quốc lộ đã ngập. Anh Phạm Hải Đăng, hai mươi bảy tuổi, lập trình viên làm việc từ xa, thuê phòng một tháng để "trốn thành phố", cả ngày ôm máy tính. Và ông Quách Văn Sử, năm mươi lăm tuổi, lái buôn mật ong rừng, khách quen ba năm nay, mùa nào lên thu mua cũng ở nhà ông Bường. Ông Sử thân với cả nhà, gọi cụ Nhiêu là mạ như con cháu.

Lúc sáu giờ, ông Sử lội xuống sân buộc lại chiếc ghe nhôm vào cột hiên. Ông mặc quần kaki xám, xắn ống. Nước lúc ấy mới tới mắt cá, ông lội ra lội vào, lên ngồi gác chân trên ghế lau bùn.

Mười chín giờ. Nước ngang đầu gối.

Ông Bường khắc vạch thứ ba, giọng vẫn đều đều: "Bảy giờ tối. Đầu gối." Tùng lội xuống bếp lấy bình ga mini với nồi cơm, quần soóc ướt tới đùi, nhảy lên gác vừa cười vừa run. Cả nhà ăn cơm nắm với cá khô nướng trên bếp ga, ngồi quây quanh ngọn đèn sạc. Anh Đăng ngồi riêng một góc, đếm một xấp tiền trong ví rồi cất vào túi áo trong, Ly nhìn thấy, huých tay Tùng.

Hai mươi giờ. Nước ngang đùi.

Lúc này cụ Nhiêu mới chịu để con trai cõng lên gác. Bà Huệ lấy áo mưa trùm lên đầu cụ. Cụ ngồi trên chiếu, mắt cứ ngó xuống khoảng tối bên dưới, nơi ánh đèn sạc còn soi tới mặt nước đỏ đục và cái bàn thờ gỗ trên vách.

Hai mươi mốt giờ. Nước ngang hông.

Ông Bường đứng dưới nước, dao trong tay, khắc vạch ngang hông mình. Ông Thanh đứng ở đầu cầu thang soi đèn cho ông. Mỗi vạch cách vạch trước chừng một gang tay, có vạch hơn. Ông Bường bảo nước đang lên chậm lại, có khi đêm nay đứng.

Hai mươi hai giờ ba mươi. Cụ Nhiêu đòi xem tiền.

Không ai cản được. Ông Bường lại lội xuống, nước tới bụng, với tay mở cái tráp trên bàn thờ, rồi đứng đó dưới ánh đèn pin của ông Thanh, đếm thành tiếng từng tờ năm trăm nghìn để mẹ ông nghe từ trên gác.

– Bốn mươi sáu triệu, mạ. Đủ. Có cả cái lược.

Cả gác nghe rõ. Ông Thanh đứng ở đầu cầu thang, lưng quay về phía mọi người, nhưng ông nghe được từng người một. Tùng huýt sáo khe khẽ. Ly bảo "bà giỏi ghê". Anh Đăng không nói gì, tiếng gõ phím của anh dừng lại một nhịp rồi gõ tiếp. Bà Huệ thở dài. Ông Sử cười khà khà, nói với cụ Nhiêu:

– Mạ giàu hơn con rồi đó mạ. Mùa ni con lỗ, mai mốt con mượn mạ.

Cụ Nhiêu cười móm mém, bảo: mượn thì trả, không trả tau ám.

Ông Bường đậy tráp, lội lên, thay quần áo khô sau tấm rèm. Ông khắc thêm vạch cuối cùng lúc mười một giờ rồi lăn ra ngủ. Ông ngáy to, đều, như tiếng máy bơm nước.

— Hết chương 1 —