Cái hòm gỗ ở cảng

Chương 3: Cái hòm gỗ ở cảng

Hải Phòng, ngày 10 tháng 6 năm 1991.

Bố kính mến,

Hòm đầu đã về rồi bố ạ. Con với mẹ ra cảng chờ làm thủ tục mất ba ngày, nộp thuế xong, thuê xích lô chở về. Cái hòm to bằng cái giường, gỗ thông, đóng đinh chắc nịch, bên ngoài bố kẻ chữ sơn đỏ tên mẹ, số nhà mình.

Con mở ra, mẹ khóc khi thấy cái khăn len màu ghi bố mua cho. Bà nội thì được cái khăn màu nâu, bà quấn luôn, giữa tháng Sáu nóng ba mươi lăm độ.

Hai mươi cái bàn là con bán hết rồi, trong ba tuần. Giá chín nghìn rưỡi một cái, con bán cho các hàng ở chợ Sắt, chợ Cột Đèn, mỗi chỗ vài cái. Bác Nhung bảo con bán nhanh thế là khôn, tháng sau chắc còn tám. Nồi áp suất bán được bốn cái, mẹ giữ lại một. Con gửi kèm thư này tờ kê tiền, con ghi từng cái bán cho ai, bao nhiêu, bố xem.

Bố ạ, con muốn báo bố chuyện bà nội. Từ hồi tháng Tư bà yếu đi nhiều, ăn ít, đêm hay ho. Mẹ đón bà ra Hải Phòng ở với nhà mình cho tiện. Bà hay hỏi bố. Bà bảo bà muốn thấy bố một lần nữa.

Con không biết bố có về được trước Tết không.

Con của bố, Chuyên.

Voronezh, ngày 2 tháng 9 năm 1991.

Chuyên,

Bố nhận được thư tháng Sáu của con hôm qua, cùng tờ kê tiền. Bố đọc mà ngồi im cả buổi. Thằng Tú nhìn bố, hỏi có chuyện gì. Bố bảo không có gì, con bố nó lớn rồi.

Bố phải nói với con một chuyện. Lá thư con bảo có kê giá bàn là từng tháng, bố không nhận được. Thư ấy lạc đâu mất. Bố chỉ biết có nó vì con nhắc trong thư tháng Sáu.

Cái làm bố đổi ý không phải mấy con số. Là thư mẹ con gửi theo chú Tuân hồi tháng Mười hai. Chú Tuân ở lại quê ăn giỗ, cuối tháng Giêng mới sang, lá thư nằm trong ba lô của chú hơn một tháng, mở ra còn thơm mùi thuốc lào. Mẹ con viết con bỏ đá bóng.

Chuyên ạ, bố biết con. Năm con chín tuổi, sốt ba mươi chín độ con vẫn trốn nhà ra sân đá. Năm ngoái con trật cổ chân, bó bột, con ngồi xe đạp bắt bạn đẩy ra sân xem đội phường đá. Con mà bỏ đá bóng để sáng Chủ nhật đi hỏi giá bàn là, thì đấy không còn là chuyện trẻ con nữa. Bố đọc thư mẹ xong, sáng hôm sau bố tìm ông Xéc-gây.

Bố học được bảy tháng rồi. Bố biết thử máy nén, nạp ga, hàn ống đồng, tìm chỗ rò. Ông Xéc-gây bảo tay bố khéo, chỉ có mỗi tật hay sợ điện. Bố bỏ bốc hàng ở ga. Tháng nào cũng thiếu tiền, nhưng bố chịu được.

Cái tủ lạnh bố bán lại cho một ông thợ Nga cùng tổ hồi tháng Tư, lỗ năm mươi rúp. Bố trả chú Thoảng đủ ba trăm. Bây giờ tiền rúp bên này rớt như lá, tháng nào cũng mất giá, ai cầm rúp trong tay đều sợ. Chú Thoảng vẫn để dành rúp, bố khuyên mãi không nghe. Bố lo cho chú.

Số tiền còn lại bố mua đồ nghề. Một bộ đồng hồ đo ga, hai bình ga nhỏ, máy hàn ống đồng, cái bơm hút chân không, cả một cái máy nén cũ ông Xéc-gây cho để về tập. Bố đã ký gia hạn hợp đồng đến tháng Năm sang năm, ở lại thêm cho đủ tiền mua nốt đồ nghề.

Bố biết như thế là bố không về kịp Tết. Con chăm bà giúp bố. Nói với bà bố về muộn một chút thôi.

Bố hỏi thật con một câu, con trả lời thật. Sao con biết?

Bố.

Hải Phòng, ngày 6 tháng 2 năm 1992.

Bố kính mến,

Bà nội mất rồi bố ạ. Bà mất hôm hai mươi ba tháng Chạp, sau bữa trưa, lúc mẹ đang là cái áo dài nâu cho bà mặc Tết. Bà đi nhẹ lắm, không đau đớn gì.

Trước hôm ấy mấy ngày, bà bảo con mở cái hòm gỗ của bố ra cho bà xem. Trong hòm chẳng còn gì, chỉ còn cái nồi áp suất mẹ để dành. Bà sờ tay lên mấy chữ sơn đỏ bố kẻ, đọc to từng chữ. Bà bảo chữ thằng Bằng xấu từ bé đến giờ.

Mẹ với con lo đầy đủ cả. Các bác ở quê ra, chú Hưng sửa quạt cho mượn cái rạp. Con đứng chịu tang thay bố.

Bố hỏi con sao con biết. Con nghĩ mãi mà không có câu nào trả lời cho thật được, bố ạ. Con chỉ biết là nếu bố không học nghề ấy, thì có một ngày con phải ngồi kể cho ai đó nghe về bố bằng những câu buồn hơn nhiều.

Bố về đi, nhà mình chờ.

Con của bố, Chuyên.

Hải Phòng, đêm 20 tháng 6 năm 1992.

Lá này con cũng không gửi.

Bố về hôm mười lăm tháng Năm, gầy, đen, tóc bạc mai. Cái hòm thứ hai về sau bố hai tuần. Trong hòm không có bàn là nào, chỉ có đồ nghề, ống đồng cuộn tròn như cuộn dây thép, cái máy nén cũ của ông Xéc-gây bọc trong cái áo bông. Với một cái bàn là điện mới, bố mua riêng cho mẹ.

Đầu tháng này bố treo tấm biển gỗ tự viết bằng sơn trắng ở đầu ngõ, nhận sửa tủ lạnh. Cả tuần đầu không ai mang đến. Tuần thứ hai có ông Tiến ở số mười bốn mang cái tủ chết máy đến. Bố mở ra, đo, hàn, nạp ga. Con đứng cầm đèn pin soi cho bố, bố gọi tên từng thứ đồ nghề bằng tiếng Nga rồi lại dịch ra tiếng mình cho con nghe. Tối, cái tủ chạy rì rì. Ông Tiến đứng xem, bảo cả cái thành phố này mới có mỗi anh làm được thế. Hôm qua đã có ba cái tủ xếp ở hiên.

Giá bàn là ngoài chợ Sắt bây giờ còn sáu nghìn. Chú Thoảng về sau bố một tháng. Tiền rúp chú để dành gần như mất trắng. Bố mang sang nhà chú hai hộp sữa, ngồi uống rượu với chú đến khuya. Về bố bảo con, tháng sau bố cho chú Thoảng làm phụ.

Tối nay điện lại cắt. Cả ngõ tối om, chỉ có tiếng quạt nan nhà ai.

Mẹ ngồi ở hiên, quạt than trong cái hỏa lò, gắp từng hòn bỏ vào bụng con gà. Cái bàn là điện mới vẫn nằm trong hộp trên nóc tủ. Bố ngồi cạnh mẹ, vừa lau cái đồng hồ đo ga vừa nhìn mẹ là cái áo sơ mi trắng cho bố đi làm sáng mai. Một hạt tro bay ra. Mẹ thổi phù.

Bố bảo, để bố sửa cái điện ngõ này cho tử tế, rồi em hẵng dùng cái bàn là mới.

— Hết —